Σκέψεις ενός ντροπαλού-Μπλο(γ)κ σκεψογραφίας

Διαβάζω στο Βήμα ότι διάφοροι ιστολόγοι παρέκαμψαν τον νόμο απαγόρευσης δημοσίευσης δημοσκοπήσεων εξόδου, πριν το κλείσιμο των καλπών. Εάν υπάρχει τέτοιος νόμος, τότε παρανόμησαν. Όμως, από την άλλη υπάρχει κάτι το παράλογο στις ρυθμίσεις αυτές και με την απλή καθημερινή μας λογική έχουμε την αίσθηση ότι ενδεχομένως να παραβιάζεται το Σύνταγμα και Διεθνείς Συμβάσεις, όπως είχε γραφεί σε αυτό το ιστολόγιο πριν από καιρό.

Για άλλη μια φορά παίχτηκε το γνωστό χιλιοπαιγμένο έργο με τους εναλλασσόμενους ρόλους. Πράξη πρώτη -πριν τις εκλογές: Για όσους οι δημοσκοπήσεις ήταν ούριες, αυτές ήταν “απόδειξη” ότι ο λαός τους θέλει και καταδικάζει τους άλλους. Για όσους, από την άλλη, οι δημοσκοπήσεις δεν έδιναν ευχάριστα αποτελέσματα, αυτές ήταν απλό “καθρέφτισμα των τάσεων της κοινωνίας στην συγκεκριμένη στιγμή”. Στην περικαταμετρητική περίοδο με τις δημοσκοπήσεις εξόδου και μετά την κοινοποίηση των πραγματικών εκλογικών αποτελεσμάτων, οι κερδισμένοι επαινούν τις δημοσκοπήσεις, ενώ οι χαμένοι βλέπουν “δάκτυλο”, προσπάθεια χειραγώγησης του πολίτη και ότι πρέπει να υπάρξουν ρυθμίσεις.

Από την αλλη στην Γαλλία, κόμμα διαμαρτυρήθηκε ότι έχασε ψήφους κλπ, διότι τηλεοπτικός σταθμός πρόβαλε οικολογικό ντοκυμανταίρ, λίγο πριν τις εκλογές. Εάν και οικολογικό ντοκυμανταίρ προβλήθηκε και από ελληνικό τηλεοπτικό σταθμό δεν έπεσε στην αντίληψή μου κάποια διαμαρτυρία ότι η προβολή αυτή οδήγησε σε “υφαρπαγή” ψήφων και στην μετακίνησή τους προς οικολογικούς συνδυασμούς. Ενδεχομένως, επειδή εδώ οι εδραιωμένοι πολιτικοί σχηματισμοί προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν το συγκεκριμένο κόμμα, ενδεχομένως και με επιτυχία, θέτοντας ερωτήματα σε αυτό σχετικά με τον πατριωτισμό του.

Ας δεχθούμε ότι η επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής για την προβολή του συγκεκριμένου ντοκυμανταίρ δεν ήταν τυχαία, αλλά σκόπιμη. Όμως, το ίδιο θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε για οποιαδήποτε ταινία: ό,τι προβάλλει τις απόψεις του σκηνοθέτη της. Γιατί να υπάρχει πρόβλημα, λοιπόν, με το οικολογικό ντοκυμανταίρ και όχι π.χ με κάποια ταινία, που δείχνει τα προβλήματα της εργατική τάξης ή ό,τι άλλο ;

Για να γυρίσουμε στα καθ’ ημάς. Εάν και συμφωνώ ότι πρέπει να λαμβάνονται όλα τα μέτρα αποφυγής αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος, διαφωνώ στο να γίνονται με τέτοιον τρόπο, ώστε στην ουσία να υπάρχει περιορισμός της ενημερωσης.

Το υπάρχον σύστημα μοιάζει με “κογκλάβιο από την ανάποδη” από την άποψη ότι δεν περιορίζεται η ενημέρωση για ένα μικρό πλήθος, αλλά για το σύνολο σχεδόν του εκλογικού σώματος. Απαξιώνεται τόσο μια ολόκληρη επιστήμη, όσο και ο ίδιος ο ψηφοφόρος, ο οποίος θεωρείται σαν ευεπηρέαστο παιδάκι και το οποίο πρέπει πατερναλιστικά να προστατευθεί.

Η νέα σχολική γραμματική συνεχίζει και θεωρεί ορθή την ελαστικότητα του τόνου. Αυτά για αρχή. Εάν το μπορέσουμε θα γράψουμε ειδικότερα πάνω σε αυτό σε προσεχή δημοσίευση.

Πέραν αυτών, όμως, αξίζει να σημειώσουμε ότι η νέα γραμματική επανεπιβεβαιώνει:

α) την τοποθέτηση τόνου αριστερά της αρχικής συλλαβής, εάν αυτή τονίζεται και ταυτόχρονα αρχίζει με κεφαλαίο πχ: “η Άννα και η Όλγα” ή ” Άνεμος δυνατός φύσηξε από τα βουνά κλπ” και όχι Αννα, Ολγα κλπ, που διαβάζουμε στις περισσότερες εφημερίδες.

β) την τοποθέτηση τόνου στα ερωτηματικά “τί, πώς, πού”, είτε στην περίπτωση άμεσων είτε στην περίπτωση πλάγιων ερωτήσεων: “τί κάνεις;”, αλλά και “με ρώτησε, τί κάνω”. Ούτε: “τι κάνεις;”, ούτε “με ρώτησε, τι κάνω”

γ) τόνος επίσης μπαίνει στους αδύνατους τύπους των αντωνυμιών για να μην μπερδευθούν ως εγκλιτικές. “Η μητέρα μού έστειλε”= Η μητέρα έστειλε σε εμένα”, ενώ “Η μητέρα μου έστειλε”= Η δική μου μητέρα έστειλε”, ο τόνος είναι απαραίτητος για την διάκριση και δεν έχει εξαφανισθεί, όπως πολλές φορές μας κάνει ο αυτόματος διορθωτής του υπολογιστή μας. Προσωπικά θα προτιμουσα όλες οι περιπτώσεις “εμμέσου αντικειμένου” (καταχρηστικά “δοτικής”) να τονίζονταν, δηλαδή όχι μόνο “Ο πατέρας τού έγραψε” (έγραψε σε αυτόν), αλλά πχ και “Γράψε μού, τί κάνεις” (γράψε σε μένα, τί κάνεις).

Με λίγα λόγια μπορεί τόνο να παίρνουν, κατά κύριο λόγο, οι λέξεις με δύο συλλαβές και πάνω, που είναι μικρογράμματες, αλλά το διαζευκτικό ¨ή” δεν είναι η μόνη μονοσύλλαβη λέξη, που δέχεται τόνο.

Τέλος, στα πάθη φωνημάτων βλέπουμε ότι διατηρείται ο χωριστός χαρακτήρας των λέξεων: θα έρθει -> θα ‘ρθει δίνει το παράδειγμα και όχι θάρθει ή θαρθεί.

Σχετικά

Η Σούζαν Μπόιλ είχε προφανώς όλα τα εχέγγυα για να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από τα ΜΜΕ. Δεν είχε κοιλιακούς soprano και τορνευτούς γοφούς coloratura, ούτε πρόσωπο μελωδικό σαν άρπα. Υποθέτω ότι ήταν απολύτως κατάλληλη για να τραβήξει τηλεθέαση: θα σχολίαζαν την εμφάνισή της, την ηλικία της κλπ. Και- όταν δεν θα πήγαινε άλλο- θα τραγουδούσε και προφανώς φωνή καρακάξας θα έβγαινε από μέσα της και μετά, καθώς δεν θα είχε τίποτα άλλο να δώσει (=παραπάνω τηλεθέαση) και θα την έδιωχναν. Όμως, όταν τραγούδησε τραγούδησε τόσο ωραία, που τα γιουχαΐσματα σταμάτησαν, αλλά τα στόματα δεν έκλεισαν, καθώς έμειναν ανοικτά από την έκπληξη.

Η Σούζαν Μπόιλ προφανώς έχει ταλέντο. Καλλιεργημένο;  Ακατέργαστο; Δεν γνωρίζω, αφού δεν παρακολουθώ την εκπομπή. Δεν παρακολουθώ την εκπομπή, αλλά λέγεται ότι δεν ήταν η πρώτη φορά, που τραγουδούσε, αλλά πως ήταν μέλος σε χορωδίες κλπ. Πολύ πιθανόν να έχει ταλέντο (άσχετα με την εκπομπή), το οποίο και να έχει καλλιεργήσει. Είναι ο υπεραπλουστευτικός ανορθολογικός ρομαντισμός μας, που μας κάνει να ισχυριζόμαστε ότι η ταλαντούχα της φωνή, πως είναι αποζημίωση για τις άλλες αδυναμίες της. Το πώς θα εξελιχθεί, το εάν θα την εκμεταλλευθούν αυτήν και το ταλέντο της τα ΜΜΕ εξαρτάται, τόσο από την ηθική των ΜΜΕ, όσο και από  την δική της επαγρύπνηση. Τής ευχόμαστε, πάντως, καλή επιτυχία.

Υποθέτω ότι κατ’ αντιστοιχία θα σας έχει τύχει το εξής: Θα έχετε βρεθεί κάπου και θα έχετε δει μια τόσο όμορφη κοπέλα, που θα θεωρείτε ότι το μόνο, που μπορεί να την απασχολεί θα είναι το πώς να ισορροπήσει πάνω στα ψηλά της τακούνια και εάν το φουλάρι της ταιριάζει με την τσάντα που κρατά, ή έναν τόσο ωραίο άντρα, που θα διαβάζετε την σκέψη του και θα θεωρείτε ότι ασχολείται μόνο με τους κοιλιακούς του, ή εάν το Χ αυτοκίνητο είναι περισσότερο γκομενοπαγίδα από το Ψ.  Τυχαίνει να τούς μιλήσετε και βλέπετε ότι δεν πρόκειται περί bimbo και bimba. Ότι έχουν κοινωνικές γνώσεις, είναι καλλιεργημένοι, μορφωμένοι και εν τέλει το να γνωρίζεις, εάν το τάδε φουλάρι πάει με την δείνα τσάντα δεν εμποδίζει κάποια από το να είναι επιτυχημένη αστροφυσικός.

Σκεπτόμενος και συντάσσοντας την δημοσίευση αυτή, πληροφορήθηκα την ύπαρξη της δημοσίευσης με τις Συμβουλές σε Νιόπαντρη Γυναίκα. Η ίδια λογική και εδώ: Η γυναίκα, που περιποιείται τον εαυτό της δεν είναι ηθική γυναίκα. Αλλά και στην χριστιανική θρησκεία ευρύτερα: ο φτωχός δεν θα είναι, που θα πάει ευκολότερα στην Βασιλεία των Ουρανών, με τις πιθανότητες για τον πλούσιο κλπ να θεωρούνται σχεδόν μηδαμινές; Αντιστοίχως και στην μυθολογία μας: Όταν ο Ηρακλής διχάσθηκε μεταξύ της Αρετής και της Κακίας, η Αρετή δεν μάς απεικονίζεται ως σεμνυόμενη ηθικώς ενδεδυμένη χαμηλοβλεπούσα, ενώ η Κακία με προκλητικό αισθησιακό σώμα μέσα από διαφανή ρούχα;

Μεγαλώνουμε, μας μεγαλώνουν με υπεραπλουστέυσεις: “Η Ελβίρα έχει μεγαλύτερο στήθος” , παραπονείται μια κοπέλα στην μάνα της “και την θέλουν πιο πολλά αγόρια”. “Ναι, αλλά εσύ είσαι πιο έξυπνη και καλόψυχη”, ανταπαντά η μητέρα της υποννοώντας ότι προφανώς η Ελβίρα είναι μια μαυρόψυχη ηλίθια ενδεχομένως δε και π******. “Τυχερός ο Εδμόνδος με τα πλούτη του!” “Ε, πώς να τα βρήκε”, η ανταπάντηση, “εσύ, όμως, είσαι τίμιος και έξυπνος” (ο Εδμόνδος είναι ένας ηλίθιος απατεώνας, είναι το υποννοούμενο παρασύνθημα κλπ). Στα παραμύθια: η μεγάλη κόρη είναι άσχημη και σοφή, η μικρή όμορφη και στην καλύτερη περίπτωση απλώς αφελής, εάν δεν είναι ηλίθια με πατέντα. Ανάλογα με το μήνυμα, που θέλουμε να περάσουμε αποδίδουμε στην μία ή στην άλλη τον ρόλο της κακιάς.

Σε αντίθεση με τα παραμύθια, αλλά και με το δίλημμα του Ηρακλή η ζωή είναι πιο περίπλοκη. Η αρετή δεν είναι μόνο το τέλος μιας διαδρομής γεμάτης αίμα, δάκρυα και ιδρώτα. Μια τέτοια διαδρομή μπορεί να είναι και αποτέλεσμα κακίας, αλλά και το αντίστροφο. Εξάλλου ας μην ξεχνάμε πως ένας από τους ασφαλέστερους δρόμους προς την κόλαση είναι οι αγαθές προθέσεις. Επίσης, το να είναι κανείς άσχημος, όμορφος ή οτιδήποτε δεν τον κάνει αυτομάτως έξυπνο, ηλίθιο, καλό, κακό, που υπεραπλουστευτικά νομίζουμε.

Ας το παραδεχθούμε ανοικτά: Όταν βλέπουμε π.χ μια όμορφη κοπέλα και την χαρακτηρίζουμε ως χαζή, ή χαρακτηρίζουμε κάποιον ηλίθιο, επειδή δεν εμφανίζει σημάδια δήθεν κατάθλιψης, δεν μιλά η λογική, δεν μιλά η επιβεβαιωμένη γνώση, αλλά πολύ απλά μιλά η ζήλεια. Αντί να προσπαθούμε να ολοκληρωθούμε ως χαρακτήρες, κατηγορούμε τον άλλον.

Αναμφίβολα, η τύχη παίζει πολύ μεγάλο ρόλο και όχι μόνο για την εμφάνιση κάποιου. Σκεφτείτε το, πόσους ζηλεύετε -με την καλή έννοια- οι οποίοι φαίνεται να έχουν βρει (έστω το επαγγελματικό) νόημα της ζωής τους, ενώ εσείς ενδεχομένως να βολοδέρνετε και να μετανοείτε. Την τύχη, όμως, δεν την ελέγχουν ούτε οι ευνοούμενοί της, ούτε τα αποπαίδια της.

Ξεφυλλίζω την Γραμματική της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Σ. Χατζησαββίδης και Α Χατζησαββίδου) (μπορείτε να την βρείτε εδώ) κατόπιν παραπομπής του Dr Moshe.

Η διάκριση μεταξύ φωνητικής και φωνολογίας, μού φαίνεται περίπλοκη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είμαι μέτρο και ότι ένα παιδί 13-15 ετών δεν μπορεί να την καταλάβει. Ενδεχομένως, στον χωρο της φωνητικής-φωνολογίας να εντάσσεται ένα “γλωσσικό νοητηικό πείραμα” (εάν μπορεί να ονομαστεί, έτσι) που έχω σκεφτεί: Ξαφνικά βρίσκουμε κάτι, το οποίο δεν μάς θυμίζει κάτι, δεν μπορούμε να το εντάξουμε σε ένα σύνολο, ας πούμε κάτι, που έρχεται από ένα παράλληλο σύμπαν. Με ποιά νέα λέξη θα το αντιστοιχίζαμε; Η απάντησή μου είναι ότι θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε λέξη, αρκεί να ήταν συνεπής με τους επιτρεπτούς “συνδυασμούς” φωνημάτων της ελληνικής γλώσσας. Έτσι θα μπορούσε να ονομαστεί *βαμικεδεροτικαρένιβος, αλλά όχι *πκβόρψχαεδκπηρκχαφβ.

Στο “παρατηρώ και καταλαβαίνω” της φωνητικής, δεν είμαι βέβαιος για το πόσο επιτυχημένο είναι το παράδειγμα: “τομάτες” (προφορά ατόμου μάλλον ποντιακής καταγωγής). Ίσως να ήταν καλύτερο για παράδειγμα της επίδρασης της συνεκφοράς: την τομάτα (tin tomata)-> τη ντομάτα (ti domata ή και tin domata) και από εκεί αλλαγή και της ονομαστικής από τομάτα σε ντομάτα.

Το παραπάνω μού δίνει “πάσα” για να σχολιάσω τον κανόνα του τελικού “ν”. Νομίζω, ότι όπως στον γραπτό λόγο για λόγους αποσαφήνισης διατηρείται το τελικό ¨ν” στην αιτιατική του ενικού του αρσενικού γένους του οριστικού άρθρου κλπ, έτσι θα έπρεπε και στο αρνητικό επιρρημα δεν. Πολλοί μπερδεύουν το αρνητικό “δε” με το “δε” σε φράση: “Από την άλλη δε,…”. Όσο για το “μη(ν)” εδώ προβληματίζομαι: είναι “μην” ή είναι “μη”, που για λόγους ευφωνίας προστίθεται “ν”, όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν. Με λίγα λόγια, ποιό είναι το σωστό; “Μη παρκάρετε!” ή “Μην παρκάρετε!”;

Πάντως, εάν και υπάρχει αυτή η ελαστικότητα, ακόμα και στον προφορικό λόγο το “ν” των αρσενικών πριν από τα κ, π, τ κλπ, εάν δεν διατηρείται επηρεάζει  το πρώτο σύμφωνο της ακόλουθης λέξης (όπως και στα θηλυκά, φυσικά). Όσους έχω ακούσει να λένε “είδα το Κώστα, τη Τούλα και το Πέτρο” συνήθως μπερδεύουν τον κανόνα θεωρώντας ότι προ συμφώνου το “ν” χάνεται μένοντας μόνο προ φωνηέντων. Αντιθέτως συχνότερη και φυσικότερη, μού φαίνεται η προφορά “το(ν) ΓΚώστα, τη(ν) ΝΤούλα το(ν) ΜΠέτρο”, ή και “τοΝ Κώστα, τηΝ Τούλα, τοΜ Πέτρο” (η δεύτερη περίπτωση, όταν ο προφορικός λόγος είναι πιο επίσημος και αναγκαστικά πιο αργός, π.χ ένα δελτίο ειδήσεων, μια ανακοίνωση κλπ.

Το κοινό, που συμμετείχε στις ψηφοφορίες στον σχετικό διαγωνισμό του τηλεοπτικού σταθμού Σκαϊ, αποφάσισε. Ο Μέγας Αλέξανδρος είναι ο μεγαλύτερος Έλληνας όλων των εποχών. Για την ακρίβεια δεν επέλεξε τον Μεγάλο Αλέξανδρο, αλλά τον Μεγαλέξανδρο. Δηλαδή δεν επέλεξε τόσο την ιστορική προσωπικότητα, αλλά το προσωπό το μεγαλωμένο από τον θρύλο. Η γοργόνα στις επίμονες ερωτήσεις της θα συνεχίζει να λαμβάνει καθησυχαστικές απαντήσεις: “Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;” “Ζει και βασιλεύει”. Έχουμε γράψει σε προηγούμενη ανάρτηση, ότι φαινόταν να κυκλοφορούσε η φήμη να ψηφιστεί ο Μέγας Αλέξανδρος για να “μην μας τον φάνε οι Σκοπιανοί”, μια προσέγγιση, που κατά την γνώμη μας έχει αρνητικές συνέπειες και για την εξωτερική μας πολιτική (μεντιοποίηση), και για την προσωπικότητα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά και για όλους αυτούς, που τον επέλεξαν πέρα από εθνικο-ιδεολογικές σκοπιμότητες. Τούτων λεχθέντων, σεβαστή η γνώμη τους.

Η προσωπική μου γνώμη είναι -και αυτό ενισχύει την πεποίθησή μου περί ύπαρξης “γραμμής”- ότι στο κάτω κάτω η παρουσίαση του κ. Σμαραγδή δεν ήταν και τόσο καλή. Για να μην είμαι άδικος μαζί του, απ’ όλες τις παρουσιάσεις, που είδα, μού άρεσαν μόνο αυτές που έγιναν από πανεπιστημιακούς. Ενδεχομένως στην συγκεκριμένη περίπτωση να ήταν καλύτερο ο κ. Σμαραγδής να σκηνοθετούσε παρά να παρουσίαζε το πορτραίτο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ο Μεγαλέξανδρος “εκδικήθηκε” για τους Περσικούς Πολέμους, συνέπασχε με τους άντρες του (στην έρημο δεν δέχθηκε να πιεί το νερό, ενώ αυτοί διψούσαν), ήταν πρωτεργάτης στην πολυπολιτισμικότητα.Μπορεί, αλλά ο Μέγας Αλέξανδρος, πέρα από αυτά, σκότωσε τον καλύτερό του φίλο (ω, συγγνώμη όχι αυτός το μεθύσι), αναστάτωσε πολιτισμικά κοινότητες (θυμάμαι το ντοκυμανταιρ Στα Βήματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που πρόσφερε η Καθημερινη, όπου ο Μ. Αλέξανδρος στην Ασία παρουσιάζεται ως μπαμπούλας για τα παιδιά, που δεν τρώνε και -σημαντικότερο-στις ζορωαστρικές κοινότητες ως κάποιος που ήθελε να τις διαλύσει. Αυτό, που βλέπουμε εμείς ως πολυπολιτισμικότητα, οι ζωροάστρες το βλέπουν ως καταστροφή, όπως έχουμε εμείς ιστορίες με άνομες ενώσεις Ελληνίδων με Οθωμανούς με σκοπό να καταστρέψουν το γένος μας), επίσης έφερε στην Ελλάδα περσικά αυλικά ήθη και έθιμα, όπως την προσκύνηση των αρχόντων. Ενδεχομένως περσικής καταβολής να είναι και οι πληθυντικοί ευγενείας και οι διάφοροι -ότατοι, που μέσω του Αλεξάνδρου και των επιγόνων του διαδόθηκαν προς την Δύση.

Στην τελική συζήτηση αναπτύσσονταν τα επιχειρήματα υπέρ και κατά του Αλεξάνδρου, μέχρι που ξεδιπλώθηκε το μεγαλύτερο: Ο χάρτης με την αυτοκρατορία, που έφτιαξε. Μάλιστα! Εαν είναι, όμως, έτσι γιατί να “παραδεχθούμε” τον Αλέξανδρο και όχι τους Ρωμαίους; Αυτοί πρέπει να είχαν μια πιο εδαφικά εκτεταμένη και σίγουρα μακροβιότερη αυτοκρατορία. Το ύστατο επιχείρημα, λοιπόν, ήταν άμεσα συνδεδεμένο με την γενικότερη αντίληψη, που έχουμε υιοθετήσει για την ιστορία του τόπου μας (θα έπρεπε να βάλω και του λαού μας, αλλά θα δείτε πως είναι καταχρηστικό). Μαχες για την απελευθέρωση από τον κατακτητή. Κανείς δεν αρνείται την σημαντικότητά τους, αλλά στον τόπο αυτό δε έζησαν μόνο πολεμιστές ή εάν θέλετε ακόμα και οι πολεμιστές είχαν και άλλες ιδιότητες. Για αυτά ποτέ δεν μάθαμε. Δεν μάθαμε επίσης και για ειρηνικότερες, αλλά εξίσου σφοδρές και σημαντικές “μάχες”: ιδεολογικές, κοινωνικές, οικονομικές, ιδεών. Ακόμα και για όσες διδαχθήκαμε, δεν διδαχθήκαμε απλώς την ιστορία του νικητή, διδαχθήκαμε ότι ο ηττημένος ήταν από την αρχή λανθασμένος κλπ, σκεφτείτε, για να μείνουμε στα σχετικώς ανώδυνα, πώς παρουσιάζεται η αντίθεση Βαρλμιστών Ησυχαστών -και μιλάμε για τον ίδιο λαό και Έθνος. Ακόμα και στην Τουρκοκρατία, οι Έλληνες δεν κοιμόνταν και ξυπνούσαν με μοναδική τους σκέψη το πώς θα απαλλαγούν από τους Τούρκους. Είχαν επίσης χαρές, προβλήματα, ερωτεύονταν, εμπορεύονταν, ανέπτυσσαν θεωρίες κλπ. Όπως γράφει και ο κ. Μανδραβέλης, συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω, η ιστορία περιορίστηκε στην εθνική ολοκλήρωση. Ούτε καν θα λέγαμε: περιορίστηκε απλώς στην εδαφική ολοκλήρωση. Από την άλλη η αποκλειστική σχεδόν ταύτιση της ελευθερίας με την ύπαρξη όμοιας κυβέρνησης και της ανελευθερίας με την ύπαρξη ξένης μας εμποδίζει να εμβαθύνουμε ή να δίνουμε απλουστευτικές απαντήσεις. Έτσι είμαστε ικανοί να θεωρήσουμε ελεύθερο έναν λαό, τον οποίο η κυβέρνησή του τού στερεί τις ελευθερίες και τα δικαιώματά του και δείγμα προσπαθειών υποδούλωσης τις όποιες προσπάθειες επέμβασης να ανατραπεί το καθεστώς αυτό για ένα που θα τις σέβεται. Εννοείται, φυσικά, ότι με τέτοιες υπεραπλουστευτικές αντιλήψεις, συζητήσεις όπως αυτή περί θετικής και αρνητικής ελευθερίας δεν μπορούν να γίνουν.

Ο Μέγας Αλέξανδρος είναι κομμάτι της Ιστορίας μας, είτε μάς αρέσει είτε όχι. Επίσης ήταν και άνθρωπος. Με τα προτερήματά του και τα ελαττώματά του. Ούτε άγιος, ούτε σφαγέας των λαών (τουλάχιστον περισσότερο ή λιγότερο από άλλους). Ο Μέγας Αλέξανδρος δεν χρειάζεται ούτε την χλεύη των “αντιεξουσιαστών” για να κατακριθεί στο Δικαστήριο της Ιστορίας, ούτε τον “λιβανωτό”  των “με γνήσιο DNA Ελλήνων” για να δρέψει δάφνες δόξας. Αντιθέτως, εμείς χρειαζόμαστε να ξέρουμε την πραγματική ιστορία, τόσο του Μ. Αλεξάνδρου και των άλλων, όσο και των απλών ανθρώπων, αλλά και των ιδεών τους κλπ.

Τέλος, παρ’ όλο που φαίνεται να υπάρχει αντίφαση, νομίζω ότι είναι εθνωφελέστερο να διδάσκεται η ιστορία αποστασιοποιημένη από την εργαλειακή αντίληψή της ως “δεκανικι” διαμόρφωσης της εθνικής συνείδησης.