Ο xtsanos ανέβασε χθες το παρακάτω tweet

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση περί βιβλιοπωλείου Ατλαντίς κ’ έντυπου βιβλίου γενικότερα στο blog της @agiatihttp://bit.ly/hL8WuJ (το ανεβάζω με αυτόν τον τρόπο, διότι δεν μπορώ να κάνω άμεσο link)

το οποίο και παρέπεμπε σε αυτή την ανάρτηση της donteverreadme. Ο πρώτος σχολιαστής της συγκεκριμένης ανάρτησης, όχι μόνο διαφώνησε, αλλά ήταν και αρκετά επιθετικός με αποτέλεσμα τα περισσότερα από τα σχόλια που ακολούθησαν να είχαν ως κεντρικό άξονα την απάντηση στον συγκεκριμένο σχολιαστή, τόσο για τις θέσεις του, όσο και για την επιθετικότητά του. Κυρίως για αυτήν την τελευταία.

Η συγκεκριμένη ανάρτηση σχολιάστηκε και από εμένα και ο xtsanos αφιέρωσε για το σχόλιο αυτό σημαντικό μέρος από αυτήν του την δημοσίευση. Τον ευχαριστώ. Ο xtsanos σχεδόν με ενέταξε στους tecchies, εάν και η αλήθεια είναι ότι διαβάζω βιβλία (και λοιπό έντυπο λόγο) πρωτίστως στην παραδοσιακή τους μορφή, ενώ δευτερευόντως στην οθόνη κάποιου υπολογιστή. Δεν έχω, λοιπόν, κάποιον ηλεκτρονικό αναγνώστη, ο οποίος σε σχέση με την «ακαμψία» του υπολογιστή μπορεί να δημιουργήσει ένα πιο gezellig, εάν χρησιμοποιώ την λέξη σωστά, περιβάλλον ανάγνωσης. Σε ό,τι αφορά το smartphone, η εμπειρία είναι μάλλον άβολη.

Τα συναισθήματα, λοιπόν, του xtsanos δεν μού είναι άγνωστα, καθώς τα έχω νοιώσει και εγώ: το αίσθημα της αφής· το τσάκισμα τότε που αποκοιμήθηκα και «πλάκωσα» το βιβλίο· τα ψίχουλα, που χώθηκαν ανάμεσα στις σελίδες· τα σημάδια του καφέ, που έριξε απρόσεκτα κάποιος φίλος στον οποίον δάνεισα κάποιο βιβλίο· η μυρωδιά του. Α, η μυρωδιά είναι πολύ σημαντική. Μπορεί να σε προσκαλέσει ακόμα περισσότερο στο να «αγκαλιάσεις» ένα βιβλίο, ή -στην περίπτωση, που η μυρωδιά είναι απωθητική- να το παρατήσεις. Ακόμα και το συναίσθημα limbo, που μπορεί να υπάρχει, όταν η μεν μυρωδιά δεν είναι ελκυστική, αλλά το περιεχόμενο του βιβλίου είναι. Και όχι μόνο αυτά: πολλές φορές πάνω στις σελίδες υπάρχουν από τυπωμένες βλεφαρίδες -κάποιος τυπογράφος θα έτριψε το μάτι του-, μέχρι τυπωμένα μυγάκια. Με λίγα λόγια, ναι το βιβλίο ως φυσικό μέσο με την παραδοσιακή του μορφή έχει περισσότερες ιστορίες να μάς αφηγηθεί από αυτήν που περικλείεται σε αυτό.

Το πιθανότερο είναι σε κάποια στιγμή στο μέλλον το ηλεκτρονικό βιβλίο να αντικαταστήσει τελείως το παραδοσιακό, εάν και νομίζω ότι είναι εξίσου πιθανό αυτό να μην συμβεί στην διάρκεια του βίου μας. Συνεπώς την οδύνη του «θανάτου του φυσικού βιβλίου» μάλλον δεν πρόκειται να την νιώσουμε (συμπεριλαμβάνω και τον εαυτό μου), εάν και σε πρακτικό και εντελώς πεζό επίπεδο η κατίσχυση του ηλεκτρονικού βιβλίου θα εξοικονομούσε απεριόριστο χώρο. Αρχικά, ήθελα να προτάξω και το «σε προσωπικο», αλλά δεν το έβαλα, καθώς νομίζω πως όλοι όσοι αγαπάμε το βιβλίο έχουμε πρόβλημα χώρου. Οι βιβλιοθήκες μας είναι πάντα μικρές. Σε κάθε περίπτωση, όπως- υποθέτω- η εφεύρεση της τυπογραφίας δεν εξαφάνισε εν μία νυκτί τους αντιγραφείς, αλλά συνέχισαν προφανώς για αρκετό καιρό να συνυπάρχουν με την νέα τεχνολογία, έτσι και η έλευση του ηλεκτρονικού βιβλίου θα συνυπάρχει με το φυσικό για σεβαστό χρονικό διάστημα.

Ίσως η σημαντική συζήτηση να μην βρίσκεται στην αντιπαράθεση μεταξύ ρομαντικών-νεολουδιτών-οπισθοδρομικών (επιλέγετε) με τους ψυχρούς-μοδάτους-προχώ-τεχνοψώνια-(καταστροφο)προοδευτικούς (επιλέγετε), αλλά στο τί αλλαγές κοινωνικές, πολιτισμικές, γνωσιακές, βιολογικές κλπ φέρνει η νέα τεχνολογία ως μέσο διάδοσης. Στο κάτω κάτω, η τεχνολογία αποτελεί από τα μέσα ελέγχου του περιβάλλοντος, αλλά και επέκτασης των δυνατοτήτων του εαυτού. Οι απαρχές της τεχνολογίας, λοιπόν, βρίσκονται ΚΑΙ στην ιδέα κάποιου πρόγονού μας να σημαδέψει ανεξίτηλα τους τοίχους κάποιου σπηλαίου, σημάδι για να θυμηθεί κάτι. Η τεχνολογία του γραπτού λόγου αδυνάτισε την μνήμη, κάτι για το οποίο ανησυχούσε ο Πλάτων και ήταν και ένας από τους λόγους, που εξέφραζε αντιρρήσεις στην τεχνολογία της γραφής κλπ, εάν θυμάμαι καλά. Πράγματι, λέγεται ότι ο αρχαίος εγκέφαλος είχε μεγαλύτερη ικανότητα απομνημόνευσης, ενώ υπάρχει και το ανέκδοτο για τον προσκαλεσμένο σε συμπόσιο, ο οποίος όταν έγινε σεισμός και τα πάντα κατέρρευσαν μπόρεσε με την μνήμη του να ανασυνθέσει τον όλο χώρο και τους καλεσμένους, ώστε να διασωθούν οι επιζήσαντες και να κηδευθούν αξιοπρεπώς τα θύματα. Αντιστοίχως, σήμερα η συζήτηση είναι στις μεταβολές που φέρνει στην μνήμη, στην συγκέντρωση κλπ το λινκάρισμα, η πλοήγηση από σελίδα σε σελίδα κλπ. Ξέφυγα από το βιβλίο; Ναι! Όμως, από την άλλη, η συζήτηση αφορά και το πώς θα μεταβληθεί και το βιβλίο ως περιεχόμενο από την στιγμή, που μεταβάλλεται και το μέσο διάδοσής του. Το τάδε «φορμά» βιβλίου, όπως και οι «δείνα» εγκεφαλικές δομές, που επιρρεάζονται από το πρώτο, δεν είναι καλύτερες οι χειρότερες. Είναι απλώς διαφορετικές. Είμαι, βέβαιος, ότι υπάρχουν άνθρωποι, που μπορούν με πειστικότατα επιχειρήματα να υποστηρίξουν, όχι μόνο την αντίθεσή τους στο ηλεκτρονικό βιβλίο, αλλά στο γιατί το χειρόγραφο και με αντιγραφείς βιβλίο είναι καλύτερο από το τυπωμένο.

Ξεφεύγοντας από το βιβλίο τώρα, αλλά μιας και ο xtsanos το έθεσε σαν παράλληλο παράδειγμα. Ο ισχυρισμός των εραστών του βινυλίου ότι ακούν καλύτερα και πως πιάνουν όλες τις συχνότητες ισχύει ή είναι κάτι το ψυχολογικό σε αντιστοιχία με το συναίσθημα που θέλουν να μάς πουλήσουν οι έμποροι τηλεοράσεων με συσκευές ικανές να αποδίδουν μερικές χιλιάδες χρώματα; Δεν το λέω ειρωνικά. Η απορία είναι ειλικρινής. Σε ό,τι αφορά εμένα έχω παραμείνει μάλλον στο «ντεμοντέ» CD και καθώς υπάρχει υπερπροσφορά και ποικίλες περισπάσεις στο ραδιόφωνο κλπ, χωρίς να προβαίνω σε όποιες αγορές. Συνεπώς δεν ανήκω ούτε στην ελίτ του βινυλίου, ούτε στην πρωτοπορία της εντελώς άϋλης αναπαραγωγής.

Advertisements

One response »

  1. Ο/Η xtsanos λέει:

    Εξαιρετική ανάρτηση. Καταρχήν να πω ότι δεν είχα σκοπό να σε κατατάξω στους tech-freaks και τώρα που ξαναδιαβάζω το post μου βλέπω ότι η σύνταξη είναι τέτοια που δίνει αυτή την εντύπωση. Αυτό που βλέπω είναι ότι ενώ το ηλεκτρονικό βιβλίο κερδίζει έδαφος στις πωλήσεις έχει πολύ δρόμο ακόμα να διανύσει στις συνειδήσεις ως η πρωταρχική μορφή βιβλίου. Ίσως, λοιπόν, είμαστε η τελευταία ή από τις τελευταίες γενιές που έχουν αυτό το προτέρημα. Όταν (αν ποτέ) συντελεστεί η αλλαγή, φοβάμαι ότι θα χαθεί μαζί και το συναισθηματικό δέσιμο του αναγνώστη με το βιβλίο ως φυσικό αντικείμενο.

    Οι φαν του βινυλίου θα σου πουν αντίστοιχα για τη γοητεία του αναλογικού ήχου, τα μικρά πηδηματάκια της βελόνας, το artwork του εξωφύλλου και του label του δίσκου κλπ. που δίνουν έναν πιο ζεστό και ολοκληρωμένο χαρακτήρα στην ακουστική εμπειρία. Είμαι συλλέκτης από δισκάκια 7″ μερικά εκ των οποίων είναι πραγματικά αριστουργήματα. Είναι, λοιπόν, όλο το πακέτο που δημιουργεί το συναισθηματικό δεσμό, όπως κατ’ αναλογία ένα βιβλίο με ενδιαφέρον εξώφυλλο, θελκτική γραμματοσειρά και βιβλιοδεσία κλπ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s