Πριν από μερικά χρόνια είχα διαβάσει στην εφημερίδα, ότι κάποια έρευνα (δυστυχώς δεν θυμάμαι περισσότερα) είχε καταδείξει, ότι με την πάροδο των χρώνων τα μυθιστορήματα από πολύτομοι πυκνογραμμένοι, με μικρές γραμματοσειρές, «ποταμοί» μεγάλου σχήματος εξελίσσονται σε μικρότερου όγκου, σχήματος και μεγαλύτερης γραμματοσειράς. Αυτό δεν σημαίνει, όπως μπορεί να υποθέσουν ορισμένοι, ότι υπάρχει κάποιου είδους παρακμή, αλλά -το πιθανότερο- ότι ο έντυπος λόγος έχει πολλούς ανταγωνιστές είτε εντός του, είτε εκτός του. Όταν κάποτε η εναλλακτική στο μυθιστόρημα ήταν μια περιορισμένη λίστα άλλων ή η Βίβλος ήταν σχετικά εύκολη η συγκέντρωση σε ένα ογκώδες έργο. Σήμερα με την πληθώρα των αναγνωσμάτων (εντύπων ή και ηλεκτρονικών), την τηλεόραση, αλλά και όλες τις επιλογές/περισπάσεις, που μάς προσφέρει η ζωή κάτι τέτοιο είναι δύσκολο.

Σήμερα, λοιπόν, είναι αρκετά δύσκολο να διαβάσεις, αλλά και να γράψεις έργα όπως το Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο το Πόλεμος και Ειρήνη το Οδυσσέας. Το τελευταίο ογκοδέστατο έργο, εάν και σε έναν τόμο σε σχέση με τα άλλα, δεν περιγράφει (κυρίως) τίποτα άλλο, παρά μια μέρα από την ζωή του ήρωά του.

Λαμβάνοντας όλα τα παραπάνω υπ’ όψιν, θα μπορούσαμε να πούμε ότι και το βιβλίο της Γιαννακάκη είναι κάτι αντίστοιχο του Οδυσσέα του Τζόϋς. Είναι πιο μικρό μεν σε όγκο, αλλά όπως και το τελευταίο δεν περιγράφει παρά μια ημέρα από την ζωή της ηρωίδας. Για την ακρίβεια περιγράφει πρωτίστως μια ημέρα μέσα στον νου της ηρωίδας: το τί συμβαίνει εκεί μέσα· οι όποιες αναφορές στον έξω κόσμο είτε του παρελθόντος, είτε  του παρόντος ή του μέλλοντος αντικατοπτρίζονται αντιστοίχως και αυτές στην νοητική της επεξεργασία. Οι σκέψεις πολλές φορές μοιάζουν να είναι ασυνάρτητες και χειμαρρώδεις, να πηδούν από το ένα θέμα στο άλλο, σε σημείο, που κάποιες φορές, κατά την διάρκεια της ανάγνωσης, έπιανα τον εαυτό μου να μπερδεύεται. Υποθέτω, πως πέρα από δική μου απροσεξία, θα είναι και συγγραφική τεχνική. Να δείξει την πολυπλοκότητα, που έχει ένας νους, ενώ κάνει τον εσωτερικό του μονόλογο.

Η ηρωίδα δεν είναι τίποτα άλλο, παρά μια συνηθισμένη γυναίκα, ούτε και το όνομά της δεν την διακρίνει, καθώς φέρει το όνομα Μαρία, το οποίο πρέπει να είναι και το πιο συνηθισμένο. Η Μαρία είναι μια συνηθισμένη γυναίκα, η οποία θυσίασε όνειρα σταδιοδρομίας κλπ για να αφοσιωθεί στον άντρα της, στα παιδιά της (κάποια από τον άλλο του γάμο) και στο νοικοκυριό της. Δεν ήταν εύκολη επιλογή και αυτό γιατί η Μαρία είχε και αυτή σπουδές και είχε ξεκινήσει την καρριέρα της. Όμως, εάν σε λένε απλώς Μαρία και τον άντρα σου τον λένε Φαίδωνα, φαίνεται πως έχεις την αίσθηση ότι πρέπει να κάνεις πίσω.

Η ηρωίδα πρέπει να αφοσιώθηκε στο σπίτι της συνειδητά και αυτό φαίνεται από ολόκληρη την βιογραφία της, όπως μάς ξεδιπλώνεται σίγά σιγά μέσα από τον εσωτερικό της μονόλογο εκείνη την συγκεκριμένη ημέρα. Η Μαρία δεν ήταν απλώς το αντικείμενο του πόθου του άντρα της, που απλώς ενέδωσε, αλλά ήταν και αυτή ενεργητική. Επιπλέον είχε και άλλες σχέσεις και διαβάζοντας το βιβλίο ανακαλύπτουμε ότι είχε και σχέσεις ενώ βρισκόταν μέσα στον γάμο της. Με λίγα λόγια η στεροτυπική εικόνα σελίδα με την σελίδα ανατρέπεται πλήρως και η υποχωρητική νοικοκυρά αποκαλύπτεται μια σκληρή υπολογίστρια· χαρακτηριστικά μαθαίνει όλα τα μυστικά των φιλενάδων της, αλλά δικό της δεν λέει κανένα.

Κάθε νοικοκυρά «αποκλειστικής απασχόλησης» είναι μανιακή με την καθαριότητα. Εκεί που η εργαζόμενη γυναίκα κάποια θα τα παραβλέψει εκ των πραγμάτων, καθώς πρέπει να αφιερώσει χρόνο και στην δουλειά της, το μάτι της «νοικοκυράς κατ’ αποκλειστικότητα» θα καρφωθεί και θα πιάσει το ξεσκονόπανο και την σφουγγαρίστρα. Η Μαρία, όμως, δεν είναι απλώς μανιακή. Προσπαθεί να εξαφανίσει κάθε σκόνη, κάθε βρώμα, κάθε ζωύφιο ορατό και αόρατο. Η Μαρία δεν είναι απλώς μια επιμελέστατη συμπεριφορά στην διαχείριση του σπιτιού της. Η Μαρία έχει εμμονές. Η Μαρία είναι στην πραγματικότητα το αντίστοιχο της Λαίδης Μάκμπεθ* που όλο και προσπαθεί να καθαρίσει τον λεκέ από τα χέρια της, αλλά αυτός ποτέ δεν φεύγει. Η ηρωίδα του Σαίξπηρ έκανε στην υπνοβασία της και έκανε πως έπλενε τα χέρια της· η ηρωίδα της Γιαννακάκη ξύπνια και εν πλήρει συνειδήσει προσπαθεί να εξαφανίσει κάθε ίχνος βρωμιας από το σπίτι της.

Η συγγραφέας δεν ασχολείται τυχαία με την συγκεκριμένη ημέρα από την ζωή της ηρωίδας της. Την ημέρα εκείνη «κλείνει» ένας χρόνος από τον θάνατο του τελευταίου εραστή της, ο οποίος ήταν ταυτόχρονα και καθηγητής ιδιαιτέρων της κόρης της. Ο αναγνώστης πληροφορείται ότι ο εραστής της μάνας και καθηγητής της κόρης ήταν και εραστής της τελευταίας. Αυτό το πληροφορήθηκε η μητέρα από κάποια φίλη της. Είναι ασαφές, πάντως, εάν υπερίσχυσε το μητρικό φίλτρο ή εάν ο ανταγωνισμός για τον ίδιο άντρα. Ασαφέστερο κιόλας είναι, εάν η ηρωίδα σκότωσε τον εραστή της, ή βλέποντας τον σε μια ημιλυπόθυμη από την μέθη κατάσταση δεν έκανε τίποτα για να εμποδίσει τον θάνατό του. Νοικοκυρά ούσα, πάντως, δεν μπόρεσε παρά φεύγοντας να ασχοληθεί με μια μικρολεπτομέρεια νοικοκυροσύνης, η οποία με τον χρόνο θα την οδηγούσε στο να αναπτύξει μια εμμονική προσωπικότητα, η οποία κάλυπτε το άγχος της πως υπάρχει η πιθανότητα να την ανακαλύψουν.

Επίσης δείτε: εδώ, εδώ (με link), εδώ, εδώ (ενδεικτικά)

*Ψάχνοντας, ενώ είχα συντάξει την δημοσίευσή μου,  περαιτέρω δεσμούς να παραθέσω με κριτικές πάνω στο βιβλίο, είδα ότι και ο κ. Κούρτοβικ τιτλοφόρησε ένα άρθρο του με σχετικό τίτλο. Δυστυχώς το link βγάζει σε μη-λειτουργική σελίδα


Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s