Γιατί το όνομα της γνωστής πολιτικής οικογένειας των Καραμανλήδων διατήρησε έναν φωνητικό και ορθογραφικό συνδυασμό ξένο στα ελληνικά (το -νλ-) και δεν προσαρμόστηκε στον συνδυασμό «λλ» (ή έστω με την απλογράφηση «λ») ; Με λίγα λόγια γιατί Καραμανλής και όχι *Καραμαλ(λ)ής; Βέβαια, έχω την εντύπωση ότι στον γρήγορο προφορικό λόγο το «ν» μάλλον χάνεται.

Κάποιος θα αντιτείνει ότι σήμερα ο συνδυασμός αυτός συναντάται. Χαρακτηριστική η λέξη «Φινλανδία», που την βλέπουμε (και την ακούμε ολοένα και συχνότερα) αντί του «σωστότερου» «Φι(λ)λανδία». Πρωτοβουλία των συντακτών, που μετέγραψαν γράμμα προς γράμμα την λέξη Finland κτο; Εξοικείωση του κόσμου με τον συγεκριμένο συνδυασμό γραμμάτων, καθώς λόγω τουριστικής κίνησης ακούει συχνότερα προτάσεις «I am from FiNLand», «I ‘ve been to FiNLand» κλπ, και που μετά αποτυπώθηκε και στον γραπτό λόγο;

Όμως, το όνομα της οικογένειας αυτής υπάρχει πριν τις σύγχρονες «αναπαραστάσεις» της γλώσσας, όταν υπήρχε μεγαλύτερη αυστηρότητα και το μέτρο δεν ήταν τόσο η συσχέτιση με την σύγχρονη γλώσσα, αλλά με την αρχαία (στην συγκεκριμένη περίπτωση, βέβαια, νομίζουμε ότι και η σύγχρονη γλώσσα βρίσκει πρόβλημα συσχέτισης). Συνεπώς, γιατί δεν προσαρμόστηκε στο φωνητικό σύστημα της ελληνικής;

Advertisements

2 responses »

  1. Ο/Η Dr Moshe λέει:

    Αγαπητέ μου, η απορία σας είναι εύλογη και λογικό το σκεπτικό που ακολουθήσατε για να τη διατυπώσετε.

    Ο φωνολογικός νόμος που επικαλεστήκατε, -νλ- > -λλ-, είχε καθολική ισχύ στην αρχαία γλώσσα και οδήγησε σε αφομοίωση (π.χ. *ἐν-λιπ-ής > ἐλλιπής, *συν-λέγω > συλλέγω). Την περίοδο εκείνη δεν ήταν ανεκτό ούτε το αντίστροφο σύμπλεγμα -λν- (π.χ. *στάλ-νᾱ > στάλᾱ / στήλη, με αντέκταση).

    Εντούτοις, οι φωνολογικοί νόμοι δεν έχουν μόνιμη ισχύ῾ καθώς το φωνολογικό σύστημα της γλώσσας μεταβάλλεται, συνδυασμοί που προηγουμένως δεν ήταν ανεκτοί αρχίζουν να κάνουν φανερή την παρουσία τους. Ο συγκεκριμένος νόμος (σχετικά με τα συμπλέγματα -λν-, -νλ-) έπαψε να επιφέρει υποχρεωτικές αλλαγές ήδη κατά τη μεσαιωνική εποχή, οπότε εμφανίστηκαν π.χ. τα μεταπλασμένα ρήματα βαλνῶ, σφαλνῶ, χαλνῶ χωρίς η δυσπρόφερτη διάταξη να ενοχλήσει τους ομιλητές. Έτσι, όταν εμφανίστηκαν τα δάνεια με σύμπλεγμα -νλ-, π.χ. Οσμανλή(ς), η φωνοτακτική τους διάταξη διατηρήθηκε χωρίς φανερή δυσκολία, όχι μόνο επειδή επρόκειτο για κυριωνύμια, αλλά και επειδή ο νόμος που θα την εμπόδιζε είχε πλέον ατονήσει.

    Ευχαριστώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s