Η κ. Μασούρα αναφερεται σε μία δημοσίευσή της σε ένα άρθρο του Umberto Eco σχετικά με τον Silvio Berlusconi. Τον τελευταίο, έχω την αίσθηση ότι κυριολεκτικά λατρεόυμε να τον μισούμε και τον υπερπροβάλλουμε αφού:

  • Ζούμε σε μια χώρα, όπου η ίδια η Δεξιά σχεδόν ντρέπεται να αναφερθεί στον εαυτό της, ή και σε έννοιες, που την χαρακτηρίζουν.Στην Ελλάδα κανείς δεν δηλώνει Συντηρητικός, ακόμα και εάν είναι, διότι λίγο πολύ αποτελεί μομφή. Ας μην αναφερθούμε στο (οικονομικά, τουλάχιστον) (νεο)φιλελεύθερος. Αντιθέτως, εάν ο συγκεκριμένος πολιτικός άνηκε στην Αριστερά ενδεχομένως να είχε πιο ευνοϊκή υποδοχή.
  • Στην τηλεόραση, τουλάχιστον, γεμίζει (και) ευχάριστο παραπολιτικό χρόνο: οι σχέσεις του, οι αισθητικές του εγχειρήσεις, τα μαλλιά του, οι δηλώσεις του.
  • Κατά βάθος ζηλεύουμε. Ίσως όχι, γιατί δεν είμαστε οι ίδιοι κάτι σαν και αυτόν (με χρήμα, εξουσία κλπ), όσο για τον λόγο ότι η δική μας ελίτ (είτε οικονομική, είτε πολιτική) στερείται του στυλ και της φινέτσας, που αυτός εκπέμπει, ή έστω ότι φανταζόμαστε ότι εκπέμπει. Αντιθέτως, τί φανταζόμαστε για την ελληνική ελίτ; Θηριώδη τζιπ να καβαλάνε πεζοδρόμια, πρώτο τραπέζι στα μπουζούκια, ανόητη επίδειξη, ανοικτό πουκάμισο με καδένα στο λαιμό, αντί για χειροποίητο sur mesure κουστούμι.
  • Ας το παραδεχθούμε: Μας γοητεύει η αποφασιστικότητα του «ηγέτη». Όπως, αντιστοίχως, μας γοητεύει και η αποφασιστικότητα των Πούτιν, Τσάβες κλπ. Η εικόνα του ηγέτη, που δίνει λύσεις πάνω και πέρα από χρονοβόρους, χρηματοβόρους, ενδεχομένως άχρηστους και τεμπέλικους θεσμούς. Για τον ίδιο λόγο, που παρερμηνεύουμε την δύναμη του Προέδρου των ΗΠΑ. Για αυτό και μας γοητεύουν οι (αληθινές ή φανταστικές) ιστορίες στα καθ’ ημάς με τον Πρωθυπουργό να αφυπνίζει χαράματα τους Υπουργούς του, να τους βαθμολογεί με το μπλοκάκι, να χτυπά την γροθιά στο τραπέζι, να φορά το σκληρό καπέλο στο εργοτάξιο, λες και αυτός είναι ο μηχανικός ή ο εργάτης (το βλέπουμε και σε πολιτικές διαφημίσεις). Σε έναν ιδεατό κόσμο, ενδεχομένως, όντως η ύπαρξη «ηγέτη» αντί περίπλοκων θεσμών να ήταν καλύτερη. Οι θεσμοί μπορεί να μην είναι τεμπέλικοι και άχρηστοι, είναι σίγουρα, όμως, χρονοβόροι. Το θέμα -όπως ισχυρίζεται ο Popper- είναι, όμως, ότι αφ’ ενός ο ηγέτης αδυνατεί να γνωρίζει πραγματικά τις ανάγκες και τις επιθυμίες όλων των ανθρώπων, αφ’ ετέρου υπάρχει κίνδυνος είτε να χρησιμοποιήσει την κοινωνία προς όφελός του, είτε να την έχει υπό διαρκή στράτευση και να θεωρεί τα μέλη της αναλώσιμα μέχρι να επιτύχει το δικό του «τέλος της ιστορίας» κλπ. Η παραδείσια ουτοπία αποδεικνύεται μια δυστοπική κόλαση. έτσι, λοιπόν, οι κοινωνίες προχωρούν με την δοκιμή και το λάθος, κάνοντας τρία βήματα μπροστά και δυο πίσω και ενδεχομένως και κάποιες φορές δύο μπροστά και τρία πίσω, όπου αναστοχάζονται και επανεκκινούν.

Φυσικά υπάρχει και η σοβαρότερη κριτική ενασχόληση. Αυτή, που επιχειρηματολογεί, περίπου, ως εξής: Ναι, ο Berlusconi είναι ικανός. Ναι, το ό,τι κατάφερε να χτίσει μια οικονομική αυτοκρατορία είναι ένα δείγμα ότι έχει ικανότητες να συντονίσει ένα περίπλοκο έργο, όπως το κυβερνητικό με θετικά αποτελέσματα. Ναι είναι αλτρουιστής και δεν κοιτά το δικό του συμφέρον. Ναι είναι ο πιο καλός και αγαθός άνθρωπος του κόσμου. Όμως, ήταν η μηντιακή του -και όχι μόνο- δύναμη, που τού επέτρεψε να είναι ικανότερος στο να περάσει το μηνυμά του και να μπει στην πολιτική. Επίσης, μπορεί να είναι αγαθός κλπ, αλλά δεν παύει να είναι άνθρωπος και δυνητικά θα μπορούσε να μπερδέψει το τις υποχρεώσεις του ως πολιτικός με τις υποχρεώσεις του ως επιχειρηματίας.

Ας έρθουμε στα καθ’ ημάς τώρα. Οι πιο πολλοί παραδεχόμαστε ότι από το 1974, ότι η Δημοκρατία μας είναι ώριμη, ότι δεν κινδυνεύουμε από αυτόκλητους σωτήρες, ότι είμαστε ισότιμο μέλος στην ΕΕ κλπ. Όμως, κάτι δεν μας αρέσει. Ενδεχομένως, η ,μεταπολιτευτική μας δημοκρατία να έφτασε στα όρια της και να θέλει κάποια ανανέωση. Μια ανανέωση πραγματική και όχι ονειρική, από αυτές που φαντάζονται οι αρχηγοί των αρχηγικών και θνησιγενών κομμάτων. Επίσης μια ανανέωση, που θα βασίζεται σε αναθέσμιση και όχι σε κατάργηση των θεσμών, καθώς η κατάργηση των τελευταίων δεν φέρνει την ελευθερία, αλλά την αυθαιρεσία των όποιων σωτήρων. Η ανάγκη αυτή της ανανέωσης δεν είναι απαραίτητη μόνο για την αλλαγή, γιατί πολύ απλά βαρεθήκαμε, αλλά κυρίως για να διορθωθούν κακώς κείμενα, είτε αφορούν σκάνδαλα, είτε κοινωνική ανομία, είτε μικροσατραπισμό κλπ. Ακόμα και γιατί οι προηγούμενες γενιές τιμήθηκαν, όσο τίποτα άλλο, «για την προσφορά τους στον τόπο» σε σημείο, που οι τωρινές και οι μελλοντικές γενιές να ξεκινούν με χρέος προς αυτές και υποθηκευμένο μέλλον.

Και είναι εδώ σε αυτό το σημείο, όπου οι δυνάμεις της αδράνειας, της συντήρησης, του φόβου προς το μέλλον, που δείχνουν τον Berlusconi, σαν μια απειλή, σαν τον δράκο των παραμυθιών, όπως έκαναν οι γιαγιάδες για να τρώμε το φαγητό μας. Ο ψίθυρος, που διαδίδεται από τις δυνάμες αυτές είναι ο εξής: «Εντάξει! Υπάρχουν προβλήματα και σκάνδαλα και όλα αυτά υπονομεύουν την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Φαντάζεστε, όμως, να τολμήσουμε να προχωρήσουμε σε αλλαγές και να μας προκύψει κάτι σαν τον Berlusconi;»

Και αυτή η δικαιολογία αποτελεί για αυτούς έναν παραπάνω λόγο στασιμότητας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s