της Henriette Walter από τις εκδόσεις Ενάλιος. Το αυθεντικό γαλλικό πρωτότυπο δημοσιεύθηκε το 1994, γεγονός που μας κάνει να υποθέτουμε ότι το υλικό και η επεξεργασία του είχε γίνει σε προγενέστερο χρόνο, την περίοδο δηλαδή του Ψυχρού Πολέμου. Αυτό επηρεάζει και το έργο, καθώς «γλώσσες της Δύσης» θεωρούνται τα Ελληνικά, οι Κελτικές γλώσσες, τα Λατινικά και οι Λατινογενείς και οι Γερμανικές γλώσσες. Δεν γίνεται αναφορά στις Σλαβικές γλώσσες, ενώ ακόμα και η αναφορά στην Ρουμανική γλώσσα είναι εντελώς περιορισμένη σε μία σχεδόν παράγραφο.

Το βιβλίο είναι ευκολοδιάβαστο και κατάλληλο για όλους εμάς, που δεν έχουμε τεχνικές γνώσεις πάνω στην επιστήμη της γλωσσολογίας. Στέκεται αρκετά στην καταγωγή και στην συγγένεια μεταξύ των γλωσσών, είτε αυτές είναι «γλώσσες» είτε «διάλεκτοι». Δεν ασχολείται τόσο με την γλώσσα ως ανθρώπινο φαινόμενο κατάτμησης και σημείωσης του περιβαλλοντικού κλπ συνεχούς, κάτι, που θα ήθελε περισσότερες τεχνικές, φαντάζομαι, γνώσεις. Έτσι μαθαίνουμε στο πού οφείλεται η «ακλισία» των αγγλικών (συναντήθηκαν γερμανικές διάλεκτοι, οπότε το κοινό τους σημείο ήταν το θέμα χωρίς τις καταλήξεις). Μαθαίνουμε επίσης για την πολλά «ιταλικά» κλπ.

Ένα άλλο ενδιαφέρον σημείο είναι η αναφορά στον ρόλο των λογίων στην εξέλιξη της γλώσσας. Δεν αναφέρομαι, τόσο στο αναγκαστικό επίπεδο «διγλωσσίας», λόγω μη-απολύτου ταύτισης μεταξύ γραπτού και προφορικού λόγου, αλλά στην συνεισφορά νέων λέξεων, ή και παραλλήλων, καθώς οι λόγιοι (και όχι μόνο) στράφηκαν σε παλαιότερες πηγές, ενώ η ζωντανή γλώσσα εξελίχθηκε φυσικά και μαζί με αυτήν και ο τρόπος άρθρωσης των λέξεων. π.χ στα Γαλλικά το λατινικό ministerium έδωσε τα metier (λαϊκή λέξη), αλλά και το ministere (λόγια λέξη) (σ. 333). Ή στα δικά μας αναλογεισθείτε την κρητική λέξη «οΦΤό», αλλά και την τεχνική λέξη της μεταλλουργίας «ΑνόΠΤιση», ή ακόμα και τα ζέυγη «σίδΕρο» και «σίδΗρος» (εάν και από άποψη εγγύτητας στην εξιδανικευμένη αρχαιότητα, οι καθαρολόγοι θα πρέπει να προβληματίζονται, στο ποιά προφορά βρίσκεται εγγύτερα. Νομίζω η λαϊκή) κλπ

Το κεφάλαιο, το οποίο είναι αφιερωμένο στα γαλλικά είναι πολύ ενδιαφέρον και αυτό όχι μόνο επειδή η συγγραφέας είναι Γαλλίδα, οπότε μπορούμε να υποθέσουμε ότι θα κατέχει τέλεια το θέμα, αλλά και γιατί τα Γαλλικά θεωρούνταν και θεωρούνται, όπως και η ευρύτερη γαλλική κουλτούρα σημεία αναφοράς για τον δικό μας πολιτισμό. Φαντάζομαι, όταν εμφανίζεται μία διαφορετική ορθογραφία λέξης θα έχετε ακούσει διαφόρους να λένε «Η Γαλλική Ακαδημία….», ή να αποζητούν και εδώ κάτι αντίστοιχο της Γαλλικής Ακαδημίας. Ε λοιπον, όπως και εδώ εμφανίστηκαν και στην Γαλλία αντίστοιχα φαινόμενα, ίσως εκεί πρώτα, σαν και αυτό, που θα αναφέρω παρακάτω: Θυμάστε που κάποτε είχε λεχθεί ότι βλέποντας την περισπωμένη στο «κύμα» συναισθονόμαστε την λέξη, βιώνουμε την «κυματοσύνη» του κύματος (τώρα, βέβαια, η θέση αυτή δυσκολεύεται να αιτιολογήσει την απώλεια της «κυματοσύνης καθώς το «του κύματος», ή «των κυμάτων» κλπ θέλουν οξεία) ; Εκεί για τους δικούς τους τόνους είχαν διατυπωθεί π.χ. απόψεις ότι μια abime, μια fait, ένα ile (μία άβυσσος, μία κορυφή, ένα νησί στα ελληνικά) θα ήταν λιγότερο αβυσσαλέα, λιγότερο κορυφώδης και λιγότερο απομονωμένο, εάν απουσιάσει η circonflex (σελ. 361).

Το έργο τελειώνει με κάτι, που πρέπει να είναι ή να ήταν «προφανές». Οι γλώσσες δεν παρακμάζουν, αλλά αλλάζουν και οι ανταλλαγές εμπλουτίζουν αυτές.

Advertisements

2 responses »

  1. Ο/Η eugenia λέει:

    Αναφέρεστε στην κρητική λέξη «οφτό». Παρακαλώ, αν γνωρίζετε, την ετυμολογική ιστορία της να μου την γράψετε.
    Ευχαριστώ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s