του Τζέημς Τζόϋς. Δεν ξέρω κατά πόσο ο Λεοπόλδος Μπλουμ ήταν το ανάλογο του ομηρικού ήρωα, αισθάνομαι, όμως, ότι ήταν μια Οδύσσεια για μένα να διαβάσω το βιβλίο αυτό. Φυσικά, δεν αναφέρομαι στον όγκο του (σύμφωνοι είναι αποτρεπτικός), αλλά στο ό,τι αισθάνθηκα ότι δεν καταλάβαινα τίποτα. Σκεφτόμουν ότι και σε μια άγνωστη σε μένα γλώσσα να το είχαν δώσει. δεν θα είχε μεγάλη διαφορά. Συνεχώς αναρωτιόμουν και συνεχίζω, εάν το βιβλίο είναι όντως μεγαλειώδες, ή απλώς χαρακτηρίσθηκε έτσι από τους φιλολόγους, λόγω του στρυφνού και δυσνόητού του, ή εάν εγώ είμαι απλώς βλάκας. Πολύ πιθανόν το βιβλίο αυτό να είναι όντως μεγαλειώδες και εγώ να μην είμαι και τόσο βλάκας, αλλά να χρειάζεται χρόνος για να «χωνευθεί» και να γίνει κατανοητό. 

Ενδεχομένως το μεγαλείο  πρωτότυπο του βιβλίου ,για την εποχή που συγγράφηκε -φυσικά, να έγκειται στο ότι δεν έχει υπόθεση, εκτός εάν υπόθεση θεωρήσουμε το ότι κάποιος ξυπνά φεύγει από το σπίτι του για δουλειές κλπ, παρασύρεται, χαζολογάει και επιστρέφει στο σπίτι του την επομένη ημέρα το πρωί. Δεν έχει περιπέτεια και ούτε και μπόρεσα να διακρίνω είτε ανάπτυξη χαρακτήρων, είτε αλληλεπίδραση μεταξύ τους με τον τρόπο, που έχω συναντήσει αλλού. Γίνεται περιγραφή της καθημερινότητας, από διάφορες οπτικές γωνίες και πώς αυτή βιώνεται. Ο ανθρώπινος νους, φυσικά, δεν είναι όπως ο «νους» των μηχανημάτων. Ο τελευταίος είναι περιορισμένος. π.χ έχει μία κάμερα και «σκέφτεται», ότι βλέπει χρώμα πράσινο. Ο ανθρώπινος νους από την άλλη μπορεί να απασχολείται σε μία εργασία, παράλληλα να σκέφτεται τί έκανε στις διακοπές του και τι θα κάνει το βράδυ της επομένης. Μέσα στον νου μας αυτό το multitasking (έτσι δεν λέγεται; ) είναι αυτόματο, το να το αποτυπώσεις, όμως, στο χαρτί είναι πολύ δύσκολο. Με ρητορικό τρόπο έχεις κάτι σαν τον Οδυσσέα, που είτε πρέπει να έχεις τουλάχιστον θητεύσει σε πληθώρα αναγνωσμάτων (ή καλύτερα να είσαι επαγγελματίας) για να τον κατανοήσεις, είτε χάνεις την ουσία ή το μεγαλύτερο μέρος αυτής και μένεις σε περιφερειακά στοιχεία. Με μαθηματικό τρόπο, ίσως να μπορούσε να αποδοθεί καλύτερα και σε αυστηρή σειρά λογικών βημάτων. Το θέμα, βέβαια, είναι ότι η εσωτερικευμένη μας μαθηματική «γραμματική» προφανώς δεν είναι τόσο αναπτυγμένη, όσο η αντίστοιχη γλωσσική.

Το βιβλίο έχει παραλληλισμούς με την Ομηρική Οδύσσεια, αλλά δυστυχώς δεν μπόρεσα να τους διακρίνω, παρά μόνο διαβάζοντας την εισαγωγή ή ψάχνοντας στο Internet. Δυστυχώς σελίδα, που ανέλυε κάθε κεφάλαιο του έργου με σκίτσο και λεζάντα, αλλά είχε και παραπομπές σε αναλύσεις έπεσε. Επίσης, ο αναγνώστης μεταφρασμένης έκδοσης θα χάσει πάρα πολλά γλωσσικά παιχνίδια σε σχέση με αυτόν, ο οποίος θα διαβάσει την αυθεντική έκδοση. Πέραν αυτών λέγεται ότι κάθε κεφάλαιο έχει αναγωγές και σε θέματα ιστορίας, επιστήμης, πολιτισμού κλπ.

Μπορεί όλα τα παραπάνω να μην τα «έπιασα». «Έπιασα», όμως, τα ακόλουθα λίγα: Το ζήτημα του έθνους, του ανήκειν και της ταυτότητας. Ο Λεοπόλδος Μπλουμ είναι Εβραίος του οποίου ο πατέρας μετοίκησε από την Ουγγαρία. Δεν κατατάσσεται στον τυπικό «Κέλτη» Καθολικό Ιρλανδό. Μέσα στο πλαίσιο του έργου αναφέρονται και οι ζυμώσεις για την ανεξαρτησία της Ιρλανδίας, αλλά σε κάποιους αυτή η διαφορετικότητα του Μπλουμ δεν αρέσει με αποτέλεσμα να υποστεί ρατσιστική σε βάρος του μεταχείριση.

Ο νους, όσο και να θέλουμε, δεν μπορεί να πειθαρχηθεί, ούτε και από την άποψη της σεξουαλικής «ηθικής». Ίσως αυτό να ήθελε να δείξει το θεατροπαραληρηματικό κεφάλαιο της «Κίρκης».

Στην Οδύσσεια η Πηνελόπη είναι υποταγμένη. Στην Πηνελοπιάδα της Atwood, εξ όσων θυμάμαι μεταθανάτια μετανοιωμένη, στο καταληκτικό κεφάλαιο του Οδυσσέα, η Μόλλυ-Πηνελόπη αποδίδει τα ίσα στον Λεοπόλδο για να ενωθούν ξανά σε όρους ισότητας.

Advertisements

2 responses »

  1. Ο/Η Penelope λέει:

    Να σου πω την αλήθεια και εγώ το αρχιζα και το παρατούσα μου φαινόταν αρκετά δύσκολο να παρακολουθήσω το κ. Μπλούμ έως κάποια στιγμή έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο Ulysses : a study by Stuart Gilbert. ed. 1952 Μια ανάλυση του βιβλίου που την έκανε με την βοηθεια του ίδιου του Joyce. Πολύ περιληπτικά γράφω πως το άνελυσε θεματικά το βιβλίο
    ιθάκη . σπίτι του κ. Μπλούμ
    Penelope . το κρεβάτι
    Οι σειρήνες . το δωμάτιο κονσέρτου….
    Σκύλα και Χαρυβδη. Η βιβλιοθήκη κλπ…..
    Διαβάζοντας το βρήκα παρα πολύ βοηθητικό και νομίζω πιο εύκολα μπορώ τώρα να το ξαναδιαβάσω

  2. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    Καλημέρα,
    Υποθέτω θα υπάρχουν άπειρες αναλύσεις για το έργο αυτό. Δεν νομίζω, όμως, να έχω την αντοχή να τις διαβάσω εντατικά, πόσο μάλλον να ξαναπιάσω το βιβλίο. Υπάρχει απέραντο περιεχόμενο, του οποίου μέρος μόνο καλύπτουμε, που συνήθως είναι δύσκολη η επιστροφή.
    Είμαι αμφίθυμος σε σχέση με τον χρόνο, που δαπάνησα για το βιβλίο. Νομίζω, όμως, εάν σκεφτώ ψυχραιμότερα, μάλλον δεν το μετανοιώνω, που το διάβασα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s