Η κρίση στον Καύκασο έχει κάνει πολλούς να αναφωνήσουν: «Ξεκίνησε ο Δεύτερος Ψυχρός Πόλεμος! Πρέπει να προσέχουμε να μην εξελιχθεί σε θερμό Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο!». Προσωπικά δεν γνωρίζω, τί πρόκειται να συμβεί και φυσικά απεύχομαι για τα χειρότερα, ας γράψω, λοιπόν, τις απλοϊκές μου σκέψεις:

1) Η περίπτωση παρουσιάζει ομοιότητες με αυτήν του Κοσσυφοπεδίου. Κράτος προσπαθεί να επιβάλει την κυριαρχία του σε μέρος της επικράτειας του, που δεν ελεγχει. Η μη-ελεγχόμενη επαρχία προσφεύγει/γίνεται αντικέιμενο προστασίας από κάποια υπερδύναμη.
2) Προφανώς, δηλώσεις του τύπου «το Κοσσυφοπέδιο είναι μοναδική περίπτωση», δεν μπορούν να ισχύουν παρά μόνο στο ρητορικό επίπεδο.
3) Η Ρωσσία φαίνεται να επανέρχεται στο προσκήνιο ως υπερδύναμη. Το εάν είναι καλύτερος ένας μονοπολικός, διπολικός, ολιγοπολικός ή πολυπολικός κόσμος είναι ολόκληρη συζήτηση.
4) Πολλοί ισχυρίζονται ότι ισχύουν δύο μέτρα και δύο σταθμά. Πολύ ωμά, δεν παρατηρώ κάτι τέτοιο. Εάν είσαι υπερδύναμη έχεις μεγαλύτερη ελαστικότητα στην άσκηση της πολιτικής σου, όπως και στο πώς ερμηνεύεις όρους, όπως κυριαρχία, αυτοδιάθεση κλπ.
5) Στο μόνο, που δεν μπορούμε να κάνουμε υπεκφυγές είναι στον ανθρώπινο πόνο από όποια πλευρά και εάν προέρχεται: τόσο των ομάδων, που συγκρούονται όσο και των ρόλων τους: επιτιθέμενοι, αμυνόμενοι, μαχητές, άμαχοι κλπ. Στον πολιτικό λόγο συναντώνται πολλές υπεκφυγές, είτε αφορά την ίδια την πολιτική, είτε την ανάλυσή της. Οι υπεκφυγές γίνονται ακόμα μεγαλύτερες, όταν διακινδυνεύονται και θυσιάζονται ανθρώπινες ζωές. Αυτό συμβαίνει, επειδή τις περισσότερες φορές δεν μάς εκθέτουν το ιδεολογικό τους πλαίσιο και την κοσμοθεωρία τους. Λες και δεν έχουν το θάρρος να γράψουν την γνώμη τους. Αντί, λοιπόν, να γράψουν : «Θεωρώ ότι συμφέρει/πρέπει/είναι σωστό να γίνει το Χ, το οποίο δυστυχώς θα έχει και ανθρώπινες απώλειες», γράφουν και ομιλούν για εγκλήματα από την μια μεριά και παράπλευρες απώλειες από την άλλη και εφευρίσκουν σοφίσματα, όταν ερωτώνται για το πόσο νομιμοποιούνται να κάνουν τέτοιες διακρίσεις.
6) Η στάση μας ως άτομα, λοιπον, καθορίζεται -πέρα από την φιλανθρωπία μας- στην κοσμοθεωρία μας, τόσο γι αυτήν την κρίση, όσο και για προηγούμενες ή επόμενες. Π.χ «Η ισχύς είναι στην Παγκόσμιο Νήσο/στον έλεγχο των θαλασσών…» «Η Ρωσσία δείχνει τον νέο δρόμο ισχυρής κρατικής ανάπτυξης….» «Το μέλλον βρίσκεται στον φιλελευθερισμό και την πρωτοπορία την έχουν οι ΗΠΑ…» , «…αλλά δυστυχώς δεν γίνεται να μην υπάρξουν και απώλειες από οποιαδήποτε πλευρά.». Διαφορετική προσέγγιση μας κάνει ανακόλουθους και μας αναγκάζει να καταφύγουμε σε παρα-λογική.
7) Ποιά θα έπρεπε να είναι η στάση της Ελλάδας, ή ποιά θέση θα έπρεπε να πάρουμε έναντι της στάσης της Ελλάδας; Παλαιότερα τα πράγματα ήταν απλούστερα (λέμε τώρα). Υπήρχε το σιδηρούν παραπέτασμα και ο άθεος κομμουνισμός. Τώρα, όμως, επανανακαλύπτουμε του ορθοδόξους δεσμούς μας και την πολιτιστική συνάφεια κάνοντας μας να αισθανόμαστε μπερδεμένοι. Πρέπει να λάβουμε και πάλι υπ’ όψιν μας την ιδεολογία μας, την κοσμοθεωρία μας, αλλά και την άποψή μας για το τί συμφέρει την χώρα. Και το εθνικό συμφέρον δεν το καθορίζει, ούτε η Κυβέρνηση, ούτε η αντιπολίτευση, ούτε το ευρύτερο πολιτικό προσωπικό, παρά όλοι σε δημόσιο διάλογο (ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να είναι). Αυτοί είναι απλά οι καταπιστευματοδόχοι και, εάν τούς εκχωρήσουμε την αποκλειστική αρμοδιότητα να καθορίζουν το εθνικό συμφέρον υπάρχει ο κίνδυνος να υπάρξει εμπλοκή του ατομικού με το εθνικό. Επίσης η πολιτική ηγεσία στερείται από την ανατροφοδότηση, που μπορεί να τής δώσει η επεξεργασία των πληροφοριών από τα ευρύτερα τμήματα του πληθυσμού.
8 ) Η στάση της Ελλάδας επηρεάζεται μεταξύ άλλων και από την γεωπολιτική της θέση. Η αντίληψη αυτή αποτέλεσε μέρος της πολιτικής, τόσο του Ε. Βενιζέλου, του Ι. Μεταξά και προφανώς μεταξύ άλλων του Α. Παπανδρέου, ο οποίος ταξινομείται από φανατικός αντιαμερικανός, μέχρι ο πλεόν φιλοαμερικανός με αντιμερικανική λεοντή (εδώ μπορείτε να βάλετε και λίγη θεωρία συνομωσίας). Τί λέει αυτή η αντίληψη; Ότι η Ελλάδα, λόγω θέσης της και της εξάρτησής της από την θάλασσα, δεν μπορεί να παραταχθεί επισήμως και αναφανδόν στο αντίθετο στρατόπεδο από αυτό της ναυτικής υπερδύναμης.
9) Η στάση των υπερδυνάμεων να εκσχετίζουν το διεθνές δίκαιο είναι προφανώς κατακριτέα. Πολλοί μάλιστα καλούν για ανάλογη θέση από την Ελλάδα. Το θέμα είναι, όμως, ότι η Ελλάδα δεν είναι υπερδύναμη και πως το Διεθνές Δίκαιο αποτελεί από τις εγγυήσεις για την προστασία έναντι των όποιων ισχυρών.

Advertisements

One response »

  1. Ο/Η anlu λέει:

    Ενδιαφέροντες οι προβληματισμοί σου…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s