Ένα από τα βιβλία, που διάβασα πρόσφατα είναι Η Μικρή Ιστορία Περί των Πάντων (σχεδόν) του Bill Bryson, δώρο του Γιώργου και της Αναστασίας (και της Μαρίας και του Νίκου, νομίζω, αλλά εκείνη την ημέρα έλαβα διάφορα δώρα από όλους τους για διάφορες γιορτές και μπερδεύθηκα). Εάν και φιλόδοξος ο τίτλος του, το «πάντων» περιορίζεται στον χώρο της ιστορίας και εξέλιξης των φυσικών, βιολογικών κλπ επιστημών. Φαίνεται ότι σε αυτούς τους χώρους το «παν» ασκεί μία γοητεία. Ακούμε π.χ για την «θεωρία των πάντων». Παλαιότερα νόμιζα ότι πρόκειται για μια θεωρία, που καλύπτει τέχνη, επιστήμη, ιστορία, βιολογία, μαθηματικά, γλωσσολογία, μαγειρική, σχεδιασμό επιπλών οτιδήποτε δηλαδή μπορεί να φαντασθεί κανείς. Αργότερα κατάλαβα, και ελπίζω σωστά, ότι είναι η θεωρία, που προσπαθεί να ενώσει την κβαντομηχανική με την σχετικότητα.
Το βιβλίο κυλά ευχάριστα, εύκολα, παρά τον σχετικά μεγάλο του όγκο. Σημαντικό ρόλο παίζουν σε αυτό κάποιο αρκετά αστεία, αλλά πραγματικά παραδείγματα, που αφορούν είτε την συμπεριφορά των επιστημόνων, είτε πειράματα κλπ.
Το βιβλίο φαίνεται να είναι για όλους εμάς, οι οποίοι, κάπου μεταξύ ΣΤ’ Δημοτικού και Β’ Γυμνασίου χάσαμε την μπάλλα στα λανθασμένως αποκαλούμενα «πρακτικά μαθήματα» (φυσική, χημεία, βιολογία κλπ), αλλά κυρίως στα μαθηματικά. Ιδίως τα τελευταία, διότι αυτά θεωρούνται η συμβολική γλώσσα κωδικοποίησης και ερμηνείας του φυσικού κόσμου. Μεγάλο μέρος των πηγών του βιβλίου αυτού μάλιστα είναι από βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης, τα οποία έχουν και αυτά την δυσκολία τους και θέλουν την ανάλογη προσοχή για να κατανοήσεις αυτά, που γράφουν. Πάντως, χωρίς να ισχυρίζομαι ότι έχω καταλάβει τα πάντα από αυτά που έχω διαβάσει, στην «νοητή βιβλιοθήκη» του νου μου έχει σχηματισθεί μία «βιβλιογραφία» εκλαϊκευμένης επιστήμης, κάνοντας κάθε επόμενο σχετικό βιβλίο να (δίνει την ψευδαίσθηση ότι) διαβάζεται ανετότερα, τουλάχιστον στις βασικές θεμελιώδεις παραδοχές της επιστήμης.
Το βιβλίο μας ταξιδεύει από το μέγιστο, που ξεκίνησε από το ελάχιστο, δηλαδή το σύμπαν, μέχρι και στον πλανήτη μας και από τα πρώτα «ζωντανά» μόρια στον άνθρωπο. Το βιβλίο θα μπορούσαμε να το θεωρήσουμε ως ευχάριστη περίληψη της ιστορίας της κοσμολογίας, γεωλογίας, βιολογίας κλπ και των επιστημόνων, που αφιερώθηκαν σε αυτές, ή τουλάχιστον των εμβληματικών τους μορφών. Ειδικότερα δε για την γεωλογία, που δεν νομίζω ότι θα διαφωνείτε και πολλοί μαζί μου, την θεωρούσαμε αλλά και οι ίδιοι οι καθηγητές λίγο πολύ «αποπαίδι» ‘εχει σχετικά εκτεταμένη αναφορά.
Το βιβλίο,όμως, -και φυσικά δεν είναι το μόνο- με άφησε με βασικές απορίες. Η έμπνευση, πώς έρχεται; Εκ των υστέρων φαίνονται όλα τόσο απλά. «Λίγα» (= το βασικό προχωρημένο corpus δηλαδή) μαθηματικά να ξέρεις και η θεωρία, η εξήγηση κλπ είναι στο τσεπάκι. Και σχετικά με την παρατήρηση το να δομήσεις στον νου σου μία θεωρία, μπορεί να σε κάνει να την «δεις» στον υπαρκτό κόσμο, αλλά στην πραγματικότητα να μην ισχύει. Και εάν βασισθείς στην εμπειρική παρατήρηση να ξεγελασθείς (χαρακτηριστικό: ο ήλιος γυρίζει γύρω από την Γη, εάν εμπιστευθούμε τις αισθήσεις μας). Με λίγα λόγια, πώς μπόρεσε και διατύπωσε ο διάσημος επιστήμονας Φ. Υσικός θεωρία, παρατηρήσεις και έγκυρες συνδέσεις, ώστε να διατυπώσει τις θεωρίες του, ενώ ο Α. Σχετος δεν μπορεσε. Και το θέμα των «συνδέσεων» είναι νομίζω πολύ σημαντικό. Χαρακτηριστική λανθασμένη και λογικοφανής σύνδεση: ο κόκκορας λαλεί και ο ήλιος ανατέλλει.
Η άλλη απορία έχει σχέση με τα πειραματικά υλικά, την έυρεση τους τον απαραίτητο εξοπλισμό για να χρησιμοποιηθούν και φυσικά το κόστος τους. Π.χ πού βρήκαν τα ηλεκτρόνια στα πρώτα πειράματα ατομικής φυσικής για να κάνουν τα πειράματα βομβαρδισμών ηλεκτρονίων, ή πού έβρισκαν τους χρηματοδότες, ιδίως για τις τότε περίπλοκες πειραμτικές εγκαταστάσεις, που θα φαίνονταν το λιγότερο, υποθέτω, σπατάλες για «κουλα» και «αμφίβολα» πειράματα;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s