Φαντάζομαι θα έχετε παρατηρήσει, κυρίως σε παλαιότερα βιβλία και εικονογραφημένες ιστορίες, αφού τώρα νομίζω πως παρατίθενται συνήθως με την προφορά τους και ενδεχομένως με κάποιον αστερίσκο, ο οποίος λέει τί σημαίνουν, τα μέλη των εξωδυτικών πολιτισμών δεν έχουν ονόματα, αλλά ονόματα περιγραφές: Πονηρός-σαν-την-αλεπού, Δροσερή-ηλιαχτίδα κλπ. Στα χιουμοριστικά βιβλία και εικονογραφημένες ιστορίες συναντά κανείς ονόματα του τύπου Μιλά-πολύ-στο-τηλέφωνο, Γαργαλημένη-πατούσα κλπ. Είτε με το όνομα- περιγραφή, είτε με το όνομα, όπως ακούγεται και την επεξήγησή του, γιατί τα ονόματα αυτά δίνονται έτσι, ενώ τα «δυτικά» όχι; Προφανώς υπάρχει η άρρητη παραδοχή ότι κάποιο εξωδυτικό όνομα π.χ. *Kawamilogyilopertefa θα πρέπει να ερμηνευθεί, τί σημαίνει, ενώ ονόματα όπως Αδελαΐδα, Αρθούρος, Φρειδερίκος, Απωλλινάριος, Περικλής εγγενώς τα γνωρίζουμε. Όμως, υποθέτω, ότι και τα «δυτικά» ονόματα σημαίνουν κάτι. Φυσικά το «σημαίνουν» δεν σημαίνει κάτι το μυστικιστικό. Π.χ. Περικλής: ο γύρω από την δόξα ( ; ), Φρειδερίκος, κάτι που σχετίζεται με την έννοια της ειρήνης να υποθέσω; Γεώργιος, αυτός που ανήκει σε αυτούς που κάνουν έργα της Γης κλπ. Βλέπω τα ονόματα και παρατηρώ ότι τα περισσότερα αποτελούνται από ένα θέμα και μία κατάληξη. Τα πιο περίπλοκα από ένα προ-θεμα ένα θέμα/ρίζα, ενδεχομένως και ένα επί-θη/εμα και μια κατάληξη.
Βλέποντας, λοιπόν, τα εξωδυτικά ονόματα, τουλάχιστον όπως μας δίνονται εδώ στην Δύση, μου δημιουργείται η απορία εάν στις Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες ή στις επί μέρους πρώτογλώσσες τα προθέματα και οι καταλήξεις ήταν κάποτε ανεξάρτητες λέξεις. Να μπορούσε να σταθεί άραγε στα ελληνικά μόνο του το -ιος ή επρεπε να κολλήσει απαραιτήτος στην αρχή ά; για να κάνει το αρχαίος, στην ώρα για να κάνει το ωραίος κλπ. Η το -ος ως αρσενική κατάληξη το -τέα ως δυνητικό/υποχρεωτικό σε θηλυκά ονόματα το -ίμος ως δυνητικό κλπ. Αυτό το σκέφτηκα γιατί σε αντιστοιχία με το πως δίνουμε εμείς τα εξωδυτικά ονόματα, τότε αντιστοίχως εκείνοι θα έπρεπε να αποδίδουν τα δικά μας κάπως έτσι. Π.χ:. Ωραία Ελένη= Της «εποχής» της-θυληκη κατάληξη άρα γυναίκα ρίζα που σχετίζεται μάλλον με το φως θηλυκή κατάληξη. Αλέξανδρος= Αποκρούω άνδρες αρσενική κατάληξη κλπ.
Εξάλλου, εάν έχω καταλάβει καλά η Esperanto τουλάχιστον επιτρέπει την αυτονόμηση των καταλήξεων, κάτι που ήταν περαιτέρω αφορμή για την απορία μου.

Advertisements

4 responses »

  1. Ο/Η coolplatanos λέει:

    Δεν ξέρω αν εννοείς με τους εξωδυτικούς πολιτισμούς αυτούς σαν των Ινδιάνων και ονόματα του τύπου Καθιστό Βουβάλι κλπ. Νομίζω ότι ο λόγος που πιθανόν να έπαιξε ρόλο στο να μεταφράζονται περιφραστικά είναι ότι πράγματι υπήρχε νόημα και λόγος που κάποιος έπαιρνε το συγκεκριμένο όνομα. Απέδιδε δηλαδή κάποια ιδιότητά του χαρακτήρα του, δεν ήταν τυχαίο όπως τώρα που βαπτιζόμαστε τυπικά με ένα όνομα. Ισως και στην αρχαιότητα να έδιναν βαρύτητα στην ουσιαστική σημασία του ονόματος. Κάπου το είχα ακούσει, αλλά επειδή δεν θυμάμαι αν ήταν σοβαρή πηγή το παραβλέπω. Υπάρχουν δε άνθρωποι ακόμα και σήμερα που μπορεί όταν ανήκουν σε κάποιου τύπου, ας το πούμε μεταφυσικό – φιλοσοφικό σωματείο διαλέγουν ένα όνομα που να ταιριάζει στις ιδιότητές τους. Θυμάμαι είχα γνωρίσει μία κοπέλλα που την έλεγαν Συλβάνα. Ολη η παρουσία της σου έδινε κάτι από την αίσθηση του ασημιού. Κουφό θα σου ακούγεται, αλλά είχα αυτή την αίσθηση. Της το είπα και της είπα ότι της πήγαινε πολύ το όνομα αυτό και τότε έκπληκτη άκουσα ότι το είχε επιλέξει όταν συμμετείχε σε ένα τέτοιο σωματείο και ότι το βαφτιστικό της όνομα ήταν Ειρήνη. Ομολογώ ότι το βαφτιστικό της δεν ένιωθα να εκφράζει την παρουσία της. Ισως εσύ ή κάποιοι άλλοι να μη δίνουν τόση σημασία, αλλά εγώ έχω ένα κόλλημα να αναρωτιέμαι αν το όνομα κάποιου του ταιριάζει και παρατηρώ τι αίσθηση μου δημιουργεί παρουσία και συνδυασμός ονόματος. Τώρα όσο για τις καταλήξεις δεν ξέρω αν στέκονταν μόνες. Θυμάμαι ότι όταν κάναμε μάθημα κοινωνικής ανθρωπολογίας με τον μακαρίτη τον Ανδρέα το Λεντάκη που μας έλεγε ότι από τα επώνυμα μπορείς να βγάλεις συμπεράσματα καταγωγής και οικογενειακών επαγγελμάτων επίσης. Πάντως ντροπαλέ μου αρέσει πάρα πολύ που είσαι συνεχώς τόσο παρατηρητικός. Με βάζεις να σκέφτομαι απίθανα πράγματα και ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες. Να είσαι καλά.

  2. Ο/Η Σεντούκι λέει:

    Ενδιαφέρουσα ανάλυση!
    Θερμά χαιρετίσματα από την Φωτεινή Αγγελιοφόρο!

  3. Ο/Η imikrimarika λέει:

    Ντροπαλέ , σε φαντάζομαι παιδί , όλο γιατί και γιατί θα ήσουν, μήπως σε αποφεύγαν από τα πολλά σου τα γιατί και γι’αυτό μου έγινες ντροπαλός….πλάκα κάνω !
    @ coolplatanos και εγώ το πιστεύω αυτό με τα ονόματα, ότι κάποια ταιριάζουν σε καποιούς.Μέσα στη τάξη πολλές φορές φωνάζω ένα παιδί με το όνομα συμμαθητή του , όχι μόνο στην αρχή του χρόνου που υποτίθεται δεν τον γνωρίζω καλά αλλά καθόλη τη διάρκεια της χρονιάς, σκέφτομαι αυτό το όνομα θα του ταίριαζε και μου βγαίνει αυθόρμητα, μάλιστα πιέζομαι να μη το λέω και παρρξηγηθεί το παιδί!Ίσως στο μυαλό μου να έχω συνδυάσει στο μυαλό μου παλαιότερους μαθητές με το συγκεκριμμένο όνομα και κάποιο χαρακτήρα .Όταν γνωρίζω καινούργιους ανθρώπους που συναντώ αραιά και που όταν ενδόμυχα πιστεύω ότι δεν τους ταιριάζει το όνομα τους , το ξεχνάω συνέχεια και αναγκάζομαι να τους ξαναρωτάω…..Πιστεύω ότι το όνομα είναι κάτι πολύ σημαντικό στη ζωή μας , θα έπρεπε να μας δίνουν μικροί κάποιο προσωρινό όνομα και στη πορεία της ζωής μας εάν πιστεύουμε ότι δεν μας ταιριάζει ή δεν μας αρέσει , να ήταν έθιμο να το αλλάζουμε.Βρίσκω πολύ βαρετή τη συνήθεια στην Ελλάδα να παίρνουν τα εγγόνια το όνομα των παπούδων και νάχουμε όλο Γιώργηδες και Γιάννηδεςκαι Μαρίες , πόσα ξαδέλφια με το ίδιο όνομα…έχουμε τόσα ωραία αρχαία ελληνικά ονόματα γιατί να μην τα ανβιώσουμε,ήθελα νάξερα ποιός είχε την ιδέα , να διασχίσω τους αιώνες και να πάω να του ζητήσω…το λόγο!!!!Καλή σας μέρα…Πάρτε και ένα depon…πρωινιάτικά!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s