Στο blog The Voyager υπήρχε το ερώτημα, του εάν βλέπουν όνειρα οι τυφλοί. Η
εγγραφή του παρέπεμπε σε ένα μικρό άρθρο του περιοδικού Focus.
Με αφορμή αυτήν την εγγραφή και το άρθρο, όπου έγινε η παραπομπή, μού
δημιουργήθηκε μία σχετική απορία: ποιός είναι ο τρόπος σκέψης των κωφών ατόμων,
αυτών που δεν άκουσαν ποτέ κάποιον ήχο-άρα και ωμιλούσα γλώσσα- και πού μέσο
γλωσσικής τους επικοινωνίας είναι η (εθνική) τους νοηματική;
Η απορία μου αυτή προέρχεται από την κοινότοπη παρατήρηση ότι σκεφτόμαστε κλπ
με λέξεις και με την γλώσσα εν γένει: «(Σκέφτομαι ότι) η πόρτα είναι ανοικτή», «(Σκέφτομαι) να πάω διακοπές (;)», «(Σκέφτομαι ότι) η τάδε θεωρία έχει αυτές τις
αδυναμίες», «(Σκέφτομαι) ποιός είμαι;» κλπ.
Το κωφό άτομο με τί τρόπο σκέφτεται, λοιπόν; Άραγε αντί «από μέσα του» να «ακούει τις σκέψεις του», όπως γίνεται με τα άτομα, που δεν έχουν προβλήματα ακοής, να τις «βλέπει διατυπωμένες στην νοηματική γλώσσα»;

Advertisements

21 responses »

  1. Ο/Η dimitrisg. λέει:

    Χμμ… πολύ ενδιαφέρον καθώς πράγματι όπως λένε και οι μελέτες της αναπτυξιακής ψυχολογίας η ανάπτυξη της σκέψης και η κατάκτηση της γλώσσας συμβαδίζουν…

  2. Ο/Η southair λέει:

    Με προβλημάτισες κι εμένα με αυτή σου την απορία. Αν «βλέπει» τις σκέψεις του αντί να τις «ακούει» λογικά θα πρέπει να δουλεύει το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου του που είναι ικανό να βλέπει εικόνες, ενώ υποτίθεται η γλώσσα προσλαμβάνεται μέσω του αριστερού ημισφαιρίου. Για ψάξε μήπως βρεις απάντηση. Θα με ενδιέφερε κι εμένα..

  3. Ο/Η imikrimarika λέει:

    An kai exw parakolou&hsei 2 xronia nohmatikhs glwssas sto idruma kwfwn stous Ampelokhpous , den mou dhmiough&hke pote h aporia.H nohmatikh glwssa exei alfabhto ka&ws kai kinhseis poy sumbolizoun ennoies.Isws fantazontai tnn kinhsh tou xeriou .Osoi diabazoun ta xeilh isws na blepoun xeilh na kinountai.Kapoioi akoune orismenous hxous opote isws fantazontai autous tous hxous.Bebaia mporei na einai kai blakeies osa lew. Fantazomai na sou lu&ei kapote h aporia!

  4. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    Καλησπέρα είχα την αίσθηση ότι το δακτυλικό αλφάβητο ήταν για να μαθαίνουν οι κωφοί να σχηματίζουν τις λέξεις των μη κωφών ώστε να συνεννοούνται μεταξύ τους και ότι στην ίδια την νοηματική δεν υπάρχει αλφάβητο.
    Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι δεν έχω κάνει μαθήματα νοηματικής.

  5. Ο/Η imikrimarika λέει:

    Sunh&ws mia kinhsh shmainei diafores ennoies.Hlios kai liakada einai h idiai kinhsh.Xrhsimopoioun thn ellhnikh alfabhto mono otan o allos den katalabainei h einai kapoia afhrhmenh ennoia .Dustuxws gia thn ellhnikh glwssa uparxoun polles anepishmes nohmatikes kai auto periplekei ta pragmata.San glwssa ma&enete sxetika duskola kata thn gnwmh mou kai ksexnietai polu grhgora ean den eksaskeitai.Kalo sou vradu.

  6. Ο/Η Dr Moshe λέει:

    Αγαπητέ φίλε, συγχαρητήρια για τη γλωσσική ευαισθησία που χαρακτηρίζει όσα κείμενά σου αναφέρονται σε τέτοια θέματα.

    Ο άνθρωπος είναι δημιουργημένος να σκέφτεται μέσω της γλώσσας. Είναι σαφές ότι είμαστε προγραμματισμένοι να χρησιμοποιούμε βασικά εικονοσχήματα (image-schemas), τα οποία αποτελούν προγλωσσικές δομές γνώσεως εγγενείς στην οργάνωση της σκέψης. Αυτά μας επιτρέπουν να αναδημιουργούμε τη γλώσσα οικοδομώντας σε λίγους μηχανισμούς όλα τα δεδομένα. Επί παραδείγματι, μπορούμε να διδάξουμε αρκετές λέξεις σε έναν παπαγάλο, αλλά ποτέ δεν θα χρησιμοποιήσει μόνος του όσα έμαθε για να εκφωνήσει μια καινούργια πρόταση.

    Το πρόβλημα των κωφών είναι ότι, ενώ διαθέτουν το εγγενές αυτό πρόγραμμα εικονοσχημάτων, δεν μπορούν να προσλάβουν εύκολα νέα ύλη, προκειμένου να οικοδομήσουν σε αυτό. Όσοι μάλιστα δεν εκπαιδεύονταν στη νοηματική γλώσσα (όπως παλαιότερα) έμεναν συχνά στο σπίτι αποκομμένοι από την παιδεία και το περιβάλλον, με φυσικό επακόλουθο να έχουν ελλιπή νοητική ανάπτυξη. Η νοηματική γλώσσα δεν πρέπει να συγχέεται με τη δακτυλολογία (την αναπαράσταση φωνημάτων με τα δάχτυλα). Αποτελεί «γλώσσα» που βασίζεται σε χειρομορφές και χειρονομίες, έχει δική της σύνταξη (λ.χ. προτάσσει τη λέξη-κεφαλή, δεν έχει άρθρα ή γραμματικούς χρόνους κτλ.) και αποσκοπεί στην επικοινωνία.

    Όπως είναι λογικό, η γλώσσα αυτή έχει ατέλειες, οι οποίες γίνονται αμέσως φανερές όταν κάποιος προσπαθεί να διασαφήσει λεπτές έννοιες ή σύνθετο λόγο. Επί παραδείγματι, η παρουσίαση σύνθετου υποθετικού λόγου στη νοηματική είναι πράγμα δύσκολο. Ή, ακόμη, είναι δύσκολο να εκφράσετε σε κωφό τη διαφορά των λέξεων «σεμνός» και «σοβαρός» ή να του εξηγήσετε πόσο σημαντική αρετή είναι η «μετριοφροσύνη». Συχνά η εκφώνηση ομιλίας σε κωφούς πρέπει να συνοδεύεται με εικόνες ή βίντεο κτλ., διότι η απλή παρουσίαση νοημάτων από τον ομιλητή δεν προσφέρει πλήρη κάλυψη των εννοιών. Είναι φανερό ότι η ατελής κατάκτηση της γλώσσας έχει επίδραση στον τρόπο σκέψης.

    Ζητώ συγγνώμη που δεν έχω περισσότερο χρόνο να επεκταθώ σε αυτό το σημείο. Ευχαριστώ.

    Υ.Γ. Για τη μετατόπιση των συμφώνων στις γερμανικές γλώσσες, επιτρέψτε μου να παραπέμψω στο εκτενές άρθρο τής ελληνικής Βικιπαίδειας: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%80%CE%B9%CF%83%CE%B7_%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%8E%CE%BD%CF%89%CE%BD_%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82_%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82_%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B5%CF%82. Ευχαριστώ.

  7. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    Καλησπέρα,
    Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια. Υποθέτω ότι αυτό που λέτε για τις προ-γλωσσικές δομές θα έχει σχέση με την θεωρία του Τσόμσκυ (τον οποίον παραδόξως αγνοούμε στην Ελλάδα ως γλωσσολόγο αλλά τον υπερεκτιμούμε ως διανοούμενο όχι για αυτά που λέει αλλά για τον αντιαμερικανισμό του) και προφανώς θα εξηγεί γιατί τα νήπια κάνουν γλωσσικά λάθη, που από αντικειμενική άποψη δεν θα έπρεπε να θεωρηθούν τέτοια πχ λένε «έπισα το γάλα μου» αντί για «ήπια». Λογικότατο: εάν στο «λύνω» λες «έλυσα», στο «πίνω» λες «έπισα».
    Με προβληματίζει το σχόλιό σας ότι η νοηματική έχει ατέλειες. Αυτό όχι από την άποψη του «πολιτικώς ορθού», αλλά επειδή υποτίθεται ότι η νοηματική δεν είναι μία «περιορισμένη γλώσσα» (όπως πχ: τα χειροσυνθήματα που κάνουν οι εργάτες σε ένα θορυβώδες εργοστάσιο, για το ποιές διαδικασίες θα ακολουθηθούν) αλλά μια γλώσσα, που περιγράφει αναλύει, σχολιάζει δημιουργεί (σ)τον κόσμο στην ολότητά του.
    Πέραν αυτών έχω ακούσει φήμες για ύπαρξη κωφών, που εάν και αποκομμένοι από το περιβάλλον (με ό,τι αρνητικό έχει αυτό)δημιούργησαν δικές τους νοηματικές και πέρα από προτάσεις, που αναφέρονταν στην «υλική πραγματικότητα» (πχ δείχνω τον ουρανό ακολούθως δείχνω το φωτιστικό μετά τον άλλο=άναψε το φως), μπορούσαν να «μιλήσουν» και για αφηρημένες έννοιες, όπως η λύπη, ο φόβος κλπ κάνοντας τες μη-ατελείς γλώσσες.
    Δυστυχώς ο σύνδεσμος για την μετατόπιση των συμφώνων βγάζει σε σελίδα που θέλει επεξεργασία.

  8. Ο/Η Dr Moshe λέει:

    Αγαπητέ φίλε,

    Ευχαριστώ για τις παρατηρήσεις. Δυο-τρία σχόλια εν συντομία λόγω ελλείψεως χρόνου:

    1) Δεν αναφέρομαι στον Chomsky, αλλά στα αποκτήματα της Γνωσιακής Γλωσσολογίας (Cognitive Linguistics), τα οποία μας έχουν προσφέρει πολύτιμη βοήθεια στο αντικείμενο της γλωσσικής κατάκτησης.

    2) Η νοηματική γλώσσα είναι «πλήρης» για τις ανάγκες επικοινωνίας των κωφών, αλλά «ατελής» για τις ανάγκες των ακουόντων. Οπωσδήποτε υστερεί ως προς την οικονομία εν σχέσει με τον έναρθρο λόγο. Τα παραδείγματα που σας ανέφερα είναι ενδεικτικά.

    3) Συγγνώμη για τον ατελή σύνδεσμο. Είχα κατά λάθος προσθέσει τελεία στο τέλος του. Θα προσπαθήσω να επανορθώσω: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%84%CF%8C%CF%80%CE%B9%CF%83%CE%B7_%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%8E%CE%BD%CF%89%CE%BD_%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82_%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82_%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B5%CF%82

    Ελπίζω τώρα να λειτουργεί. Ευχαριστώ.

  9. Ο/Η southair λέει:

    Στη θεωρία του Τσόμσκι πήγε και το δικό μου μυαλό όταν πρωτοδιάβασα το άρθρο, αλλά δεν ήμουν σίγουρη ότι μπορεί να έχει σχέση. Ευχαριστώ και τους δύο για τις πληροφορίες που μου δώσατε

  10. Ο/Η An-Lu λέει:

    Περίπου…τις βλέπει διατυπωμένες ως εικόνες, όπως και οι ακούοντες άλλωστε! Το οπτικό ερέθισμα προϋπάρχει της όποιας γλώσσας, όπως και αν αυτή εκφράζεται.

  11. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    Καλημέρα,
    Όμως τί συμβαίνει με τις αφηρημένες έννοιες; Εντάξει το τραπέζι, η καρέκλα, ο σκύλος, το δέντρο. Και εδώ πάλι, μπορούμε να ανοίξουμε ολόκληρη συζήτηση, για τον μηχανισμό που μας κάνει να ομαδοποιούμε όλα τα αντικείμενα με ιδιότητες Χ ως τραπέζι, με Ψ ως καρέκλα κλπ. Και ακόμα περαιτέρω, ακόμα και εάν χρησιμοποιήσουμε πχ το δάπεδο ως τραπέζι, επειδή δεν έχουμε τραπεζαρία, γνωρίζουμε ότι είναι δάπεδο και όχι τραπέζι.
    Τί εικόνα μπορούμε να δημιουργήσουμε για την ελευθερία, την δημοκρατία, την κακία, την αγαθότητα, τον έρωτα κλπ;

  12. Ο/Η pola λέει:

    de mporeis n aanaliseis kati poy de bioneis.gia to diko toys to mialo ayto poy «milane » einai glossa kai skeftonta akribos etsi.to oti de milane de simainei oti de kseroyn na proferoyn ayto poy blepoyn.pano kato skeftontai me ton idio tropo opos oi akouontes….doyleyo me kofoys.

  13. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    Καλημέρα,
    Δεν αμφισβητώ ότι η νοηματική γλώσσα είναι τέτοια, δηλ. γλώσσα. Δεν αναφερόμουν στην πρόσληψη και επεξεργασία της ομιλώσας γλώσσας, αλλά της νοηματικής
    Δεν μπορώ να συμφωνήσω με την θέση σας ότι δεν μπορεί κανείς να αναλύσει κάτι που δεν βιώνει.

  14. Ο/Η lunatique λέει:

    Γειά σας, να μου επιτρέψετε να απαντήσω, έστω και πολύ καθυστερημένα στις ερωτήσεις σας και να διευκρινήσω κάποια πράγματα.Ὁλες οι νοηματικές γλώσσες που χρησιμοποιούνται από κώφους σε όλο τον κόσμο είναι γλώσσες και έχουν τα κριτήρια που χρειάζονται για να θεωρηθεί μια γλώσσα φυσική, όπως η δυνατότητα δημιουργίας μηνυμάτων σε παρελθόντα χρόνο. Στην νοηματική γλώσσα, όπως η Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ), μπορεί να δημιουργεί κάποιος προτάσεις λέγοντας, π.χ. ῾χθες πήγα στη καφετέρια και ήπια καφέ᾽. Και, όπως θα έλεγε ο Chomsky, η γλώσσα έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει απεριόριστες προτάσεις. Το ίδιο συμβαίνει με τις νοηματικές γλώσσες. Δυστυχώς, κάποιοι μελετητές δεν γνωρίζουν καλά νοηματική γλώσσα και νομίζουν ότι γενικώς νοηματικές γλώσσες έχουν άτελειες. Πρέπει να τονισθεί ότ ι οι ομιλώσες και οι νοηματικές γλώσσες χρησιμοποιούν διαφορετικό μέσο αντίληψης και έκφρασης (ακουστικά ή οπτικά). Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αναπτυχθεί διαφορετική γλωσσική δομή και με βάση αυτή την δομή, το λεξικολόγιο εμπλουτίζεται διαφορετικά. Δηλαδή η δημιουργία μιας λέξης (ενός νοήματος) στη νοηματική γλώσσα βασίζεται στα οπτικά χαρακτηριστικά, δηλαδή το σχήμα του κομπιούτερ κλπ. Στην αμερικάνικη νοηματική γλώσσα υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα. Ας μην ξεχνάμε ότι η ομιλώσα ελληνική γλώσσα έχει χιλιάδες χρόνια ζωή με πολλές επιρροές ενώ οι νοηματικές γλώσσες χρησιμοποιούνται σε κοινότητες με μέλη κωφούς, που συνήθως είναι λίγοι σε σχέση με ακούοντες. Οπότε, κατά την γνώμη μου, είναι άδικο να συζητάμε για το αν είναι μια νοηματική γλώσσα ατελής ή όχι. Και χρησιμοποιώ νοηματικές εννοώντας όχι μόνο ελληνική, αλλά και αμερικανική, γαλλική κλπ.

  15. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    @lunatique
    Καλησπέρα
    Δεν αμφέβαλα ποτέ ότι οι νοηματικές είναι πλήρεις γλώσσες και όχι απλώς «παντομίμες», όπως ενδεχομένως να νομίζουν ορισμένοι. Ούτε αμφέβαλα ότι είναι φυσικές γλώσσες.
    Ευχαριστώ για την επίσκεψή σας

  16. Ο/Η aristea λέει:

    kalisera sas.tha ithela na matho an yparxi kapio vivlio ekmathisis noimatikis

  17. Ο/Η imikrimarika λέει:

    Δεν υπάρχει βιβλίο αλλά υπάρχει cdrom .Το πουλάνε σε κάποιο κεντρικό βιβλιοπωλείο αλλά δεν θυμάμαι ποιό.Σου γράφω το τηλ. του συλλόγου Κωφών μήπως και σε ενημερώσουν 2108211825 .

  18. Ο/Η Ντινα λέει:

    Καλησπέρα σας

    Γνώρισα καποιον που είναι κωφός στο διαδικτυο. Αφού γίναμε διαδικτυακοί φίλοι μου είπε πως είναι κωφός. Θέλω να μάθω περισσότερα για τον κόσμο των κωφών. Φοβάμαι να τον ρωτήσω δεν ξέρω πως θα το πάρει. Ο ίδιος λέει για τον εαυτό του ότι είναι μπελάς. Μεγάλωσα με θεία μου που ήταν τυφλή και παράλυτη ξέρω πως είναι να ζεις με κάποιο άτομο που εμείς τα λέμε ανάπηρα ή άτομα με ειδικές ανάγκες.

    Για μένα είναι οκ δεν με πειράζει δεν με ενοχλεί αλλά νομίζω νιώθει άβολα και κάποιες φορές είναι κοντά μου μιλάμε (γράφουμε) άνετα και κάποιες άλλες απομακρύνεται.

    Αν ξέρετε μια ιστοσελίδα που να μιλάνε κωφοί και να λένε για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σε ένα κόσμο φτιαγμένο μόνο για ομιλούντες αρτιμελής κτλ σας παρακαλώ πείτε μου.

    Σας ευχαριστώ

  19. Ο/Η imikrimarika λέει:

    Για διαδικτυακό τόπο δεν ξέρω, πάρε το σύλλογο και ρώτα . Έχω έρθει σε επαφή με κωφούς τη περίοδο που έκανα μαθήματα νοηματικής και με κάποιο εθελοντή . Συνήθως μαζεύονται με άτομα του κύκλου τους αλλά δέχονται και ακούοντες . Είναι πολύ άνετοι τύποι και έχουν πολύ χιούμορ.Μήπως ο φίλος σου δεν είναι απλώς κωφός αλλά και μοναχικός άνθρωπος .Αν θέλεις να σου ανοιχτεί θα πρέπει να κάνεις και συ το ίδιο. Τη καλησπέρα μου Ντίνα.
    http://www.disabled.gr/forum/showthread.php?t=13501
    Είναι για άτομα με αναπηρίες , δεν ξέρω αν είναι και για κωφούς , ίσως μπορέσουν να σε βοηθήσουν.

  20. Εχει περάσει ένας χρόνος από αυτή τη συζήτηση
    δυστυχώς. Αν όμως το δει κάποιος όπως εγώ
    σήμερα -που το είδα τυχαία- ας κάνει τον
    κόπο να περάσει από το μπλογκ μου για να
    διαβάσει τις σκέψεις ενός κωφού χειλεοαναγνώστη.

    http://kofosi.blogspot.com/

  21. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    @κ. Σοφία Κολοτούρου,
    Προ καιρού είχα επισκεφθεί το ιστολόγιό σας. Μού είχε αρέσει πολύ η ιστορία με την χαμένη ευκαιρία καρριέρας.
    Καλησπέρα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s