Μια γυναίκα σταματά στον πάγκο ενός πλανόδιου οπωροπώλη. Χαζεύει λίγο τα φρούτα, πιάνει μια μπανάνα. Ρωτά τον οπωροπώλη, «πόσο κάνει;». Της λέει το αντίτιμο. Τον πληρώνει και φεύγει. Το είχε ανάγκη να βάλει κάτι στο στόμα της και μάλιστα ένα φρούτο. Έχοντας να φάει από το πρωί την ξεφλουδίζει και αρχίζει να την τρώει περπατώντας. Το μάτι της πιάνει έναν τύπο, που την κοιτά με λάγνο βλέμμα, όπως τρώει, «Άντε να χαθείς βλήμα… ούτε στα πιο τρελλά σου όνειρα» και έναν άλλο, ο οποιός είναι πιο συμπαθητικός «σε μια άλλη ζωή με άλλες περιστάσεις, ίσως!». Πάντως, ούτε αυτή ούτε και αυτοί πολυασχολούνται με το θέμα. Για την ακρίβεια καθόλου. Η ηρωίδα μας ήρθε στα ίσια της με την μπανάνα, που πρέπει να έχει και μεγάλο ενεργειακό φορτίο, την φύσηξε και το αεράκι και τώρα μπορεί να επιστρέψει στην δουλειά της.
(έκδοση Α’)

Μια γυναίκα σταματά στον πάγκο ενός πλανόδιου οπωροπώλη. Δεν είναι τυχαίο, που σταμάτησε σε αυτόν και όχι στον επόμενο. Βέβαια, δεν μπορεί να το συνειδητοποιήσει, αλλά το πρόσωπο του οπωροπώλη της θυμίζει αυτό του πατέρα της, όταν ήταν νήπιο. Ταυτόχρονα, όμως, οι σταθερές αποφασιστικές του κινήσεις, με τις οποίες πιάνει τα φρούτα και τα βάζει στις σακκούλες, εξυπηρετώντας τους πελάτες, δημιουργούν ένα αίσθημα ανακούφισης σε αυτήν αναμιγμένο με φόβο. Ακόμα και ο πάγκος του με την διάταξη των φρούτων ανακαλούν μία οικεία ζεστασιά. Εξάλλου, δεν θα μπορούσε ποτέ να αγοράσει φρούτα από την απέναντι μανάβισσα. Ούτε εδώ το συνειδητοποιεί, αλλά ασυνειδήτως ο εγκέφαλός της, εμποδίζει τα πόδια της να βαδίσουν προς τον πάγκο της. Τα τραυματικά γεγονότα της παιδικής ηλικίας, όπου η μητέρα της της στερούσε, υπό το πρίσμα του Ηλεκτρείου, τον πατέρα της δύσκολα έχουν ξεπερασθεί.
Απλώνει το χέρι και επιλέγει μια μπανάνα. Ούτε και εδώ δρα τυχαία, απλώς το νομίζει. Στην πραγματικότητα ελέγχεται από το ασυνείδητό της. Δεν είναι μόνο το φαλλικό της σχήμα. Η συγκεκριμένη μπανάνα, που επέλεξε, έχει σχεδόν το σχήμα του πέους, που είχε ο εξιδανικευμένος της έρωτας, ο οποίος-φευ- την είχε απορρίψει. Εάν και τον είδε γυμνό, τυχαία καθώς περνούσε έξω από τα ανδρικά αποδυτήρια, που είχαν ανοικτή την πόρτα, προς τα γυναικεία, η εντύπωση ήταν ισχυρότατη και καθώς μη-συνειδητή καταγράφηκε ακόμα εντονότερα. Ακόμα και στους εραστές, που είχε, πάντα έψαχνε αυτήν την ομοιότητα προ το εντυπωμένο πρότυπο. Μπορεί να επικαλέσθηκε διαφόρους λόγους, αλλά ένας από τους θεμελιωδέστερους για αυτούς, που χώρισε ήταν η απόστασή τους από το πρότυπο, όταν τους έβλεπε γυμνούς. Την ξεφλουδίζει. Όπως ο καρπός αποκαλύπτεται έρχονται άλλοι συνειρμοί. Αυτοί ενισχύονται καθώς την καταβυθίζει στο στόμα της. Μήπως, ασυνειδήτως φυσικά, νοσταλγεί την ερωτική συνέυρεση, αλλά το μόνο υποκατάστατο, που μπορεί να σκεφθεί είναι η βρώση της μπανάνας; Η βρώση, φυσικά, της φέρνει στον νου και άλλους συνειρμούς. Αναλύοντάς τους προσπαθεί να σκεφθεί την σχετική της θέση στο ιεραρχικό σύστημα, τόσο εντός των σεξουαλικών σχέσεων, όσο και εντός της ευρύτερης κοινωνίας, η οποία ασυνειδήτως αναπαράγει τους συσχετισμούς τους σεξουαλικού χώρου. Κυριαρχεί; Αυτός ο συνειρμός της έρχεται καθώς τα δόντια της καταβυθίζονται στην μπανάνα ευνουχίζοντάς την κατά κάποιον τρόπο. Υποτάσσεται; Όχι μόνο η στοματική της κοιλότητα ετεροκαθορίζεται, καθώς υποτάσσεται στην ικανοποίηση του φαλλού, αλλά καθώς ο τελευταίος της στερεί την δυνατότητα της ομιλίας κατά κάποιον τρόπο την απο-ανθρωποποιεί (ο λόγος είναι θεμελιώδης διάκριση μεταξύ ανθρώπου και λοιπών ζώων). Η δε «αγωνία» του πότε επ’ ακριβώς θα συμβεί η αναμενόμενη αντίδραση της κορύφωσής του πάιζει και αυτήν τον
ρόλο της. Κάποια αντίστοιχα, για να μην επεκτείνομαι, σκέφτονται και όλοι όσοι είδαν την υποθετική ηρωίδα της ιστορίας μας.
Στο μεταξύ η μπανάνα φαγώθηκε….
(έκδοση Β’)

Μια ολόκληρη θεωρία, η ψυχανάλυση, έχει διατυπωθεί, πάνω στην οποία βασίστηκε η έκδοση Β’. Για κάποιους αποτελεί δείγμα διεισδυτικής ανάλυσης του κόσμου, επαναστατική επιστημονική θεωρία, αφού ερμηνεύει- και ενδεχομένως στην καλύτερη μορφή του- το πραγματικώς πραγματικό, ενώ για άλλους δείγμα δογματισμού και του τί πράγμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιστήμη. Είναι ενδιαφέρον ότι ο ακαδημαϊκός χώρος της ψυχολογίας, που έχει το ίδιο αντικείμενο, μου δίνει την εντύπωση ότι έχει λάβει τις αποστάσεις του, έχοντας πάρει ό,τι επιστημονικό ψήγμα είχε και έχοντας αποδώσει τις συγκεκριμένες οφειλές και ευχαριστίες. Αντιθέτως, η θεωρία αυτή φαίνεται να έχει μεγαλύτερη πέραση και να χρησιμοποιείται ως αναλυτικό και
ερμηνευτικό εργαλείο από τις σπουδές ΜΜΕ, Φιλολογίας, Πολιτισμικών Σπουδών κλπ. Γιατί το σκέφτηκε αυτό ο συγγραφέας; Τί σχέση έχει αυτό με το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα; Πώς αποκωδικοποιείται αυτή η διαφήμιση; Έχει φαλλικούς συμβολισμούς; Προβάλλει το «αυτό» σε σχέση με το «υπερεγώ» κλπ. Η εμπιστοσύνη αυτών των χώρων φαίνεται να είναι μεγαλύτερη, κάτι που δημιουργεί εντύπωση. Μάλιστα πολλές φορές αυτή η εμπιστοσύνη συνδυάζεται με έναν στρυφνό και ακατανόητο λόγο, που-κακώς κατά την άποψή μου- θεωρείται στην Ελλάδα δείγμα πολιτισμικής ανωτερότητας και «διανόησης».
Όπως δεν ανήκω στον χώρο της γλωσσολογίας, έτσι δεν ανήκω και στους περισσότερους από τους παραπάνω. Όμως, μου φαίνεται λογικότερο να δώσω περισσότερη βάση στο τί θα πει για την συγκεκριμένη θεωρία ένας ψυχολόγος από έναν φιλόλογο. Παραδέχομαι επίσης, ότι η μόνη μου πληροφόρηση για την συγκεκριμένη θεωρία δεν προέρχεται από την ανάγνωση πρωτογενών πηγών και ενίοτε υποψιάζομαι ότι όχι μόνο η θεωρία αυτή (έστω και ως μη-επιστημονική) μπορεί να λέει και άλλα πέρα από το φαλλικό και λοιπά στάδια, αλλά και να πλαγιοκοπήθηκε από καλοθελητές με τις ίδιες αυτές τις έννοιες της να χρησιμοποιούνται ως πέμπτη φάλαγγα.
Έτσι στην υποθετική μας ιστορία, μου φαίνεται λογικότερη η έκδοση Α’, που είναι και η απλούστερη. Η ηρωίδα μας πήρε μπανάνα, επειδή αυτήν ορεγόταν, σε αυτήν έπεσε το μάτι της. Τίποτα το συμβολικό και τίποτα το ασυνείδητο. Το ίδιο και στις περιπτωσεις, που κάνει έρωτα. Αποζητά την ερωτική απόλαυση, ενδεχομένως την τεκνοποιία και όχι την σχετική ιεραρχική της θέση στην κοινωνία, το εάν ξεπέρασε «συμπλέγματα», το πώς ο σύντροφός της βλέπει τα δικά του απωθημένα εν σχέσει με τα δικά της κλπ.
Το σκεπτικό της ψυχανάλυσης, μου φαίνεται ότι ακολουθείται in extremis από τις ταινίες με τον χαρακτηρισμό «Χ», όπου μπορούμε να φαντασθούμε την εξής σκηνή:

Η ηθοποιός με λάγνο βλέμμα στο φακό έχει βυθίσει το μισό σχεδόν από μια μπανάνα στο στόμα της. Ο ηθοποιός την βλέπει και της λέει: «Παίρνεις και τους π******* τόσο βαθιά στο στόμα σου, όσο και τις μπανάνες;». «Εάν σου δείξω θα με γ******* μετά;», του απαντά. Η συνέχεια επί της οθόνης…

ΥΓ: Πριν από λίγο διάβασα στην Καθημερινή ότι επίκειται η έκδοση στα ελληνικά της Μαύρης Βίβλου της Ψυχανάλυσης. Ελπίζω να ακολουθήσει και η αντι-μαύρη, για να μπορέσουμε να αποκτήσουμε καλύτερη εποπτεία.

Advertisements

5 responses »

  1. Ο/Η adamo λέει:

    Δεν έχω άποψη επί του αντικειμένου της ψυχολογίας. Αυτό που μπορώ να πω είναι πως η «Έκδοση Β'» στηρίζεται σε αυτό που στο software engineering μερικοί ονομάζουν overanalyzing. Αν αναλύεις ένα σύνολο γεγονότων παραπάνω από όσο του πρέπει, τότε τελικά καταλήγεις σε συμπεράσματα που μάλλον δεν είναι χρήσιμα για την περίσταση για την οποία αναλύεις.

    Μπορεί λοιπόν να συμβαίνουν ταυτόχρονα και οι δύο εκδόσεις, αλλά αυτός που θέλει να αναλύσει το γεγονός, πρέπει να έχει προαποφασίσει μέχρι ποιο βάθος θα αναζητήσει την ανάλυση των δεδομένων του. Διαφορετικά, θα ξεχάσει το γιατί ξεκίνησε να αναλύει το γεγονός.

    Η έκδοση Α’ είναι καλύτερη. Η έκδοση Β’ απαιτεί μεγαλύτερο σύνολο αρχικών συνθηκών οι οποίες είναι μη επαληθεύσιμες.

  2. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    Καλημέρα,
    ‘Οπως έγραψα ούτε και εγώ ανήκω είτε στον χώρο της ψυχολογίας, είτε σε αυτόν της ψυχανάλυσης.
    Ενδεχομένως η υπερανάλυση να είναι μια διαφορετική οπτική της λεπίδας του Όκκαμ.
    Όσο για τις μη επαληθεύσιμες και κυρίως τις μη-διαψεύσιμες συνθήκες δημιουργούν και αυτές πρόβλημα, τουλάχιστόν σε ό,τι αφορά το επιστημονικό status.

  3. Ο/Η adamo λέει:

    Εμένα πάλι οι διαφορές ανάμεσα σε ψυχολογία, ψυχανάλυση και ψυχιατρική μου είναι από δυσδιάκριτες έως άγνωστες.

  4. Ο/Η Ντροπαλός λέει:

    Καλά και ‘γω δεν είμαι καλύτερος. Το μόνο, που έχω καταλάβει είναι ότι : ψυχανάλυση και ψυχολογία δεν ταυτίζονται με την ψυχοθεραπεία. Η δε πρώτη (ψυχανάλυση εγείρει ερωτήματα για την ερμηνευτική της δύναμη και για το εάν είναι επιστήμη). Πάντως καμμία από τις δύο ανήκει στον κλάδο της ιατρικής , συνεπώς δεν μπορούν να συνταγογραφήσουν φαρμακα.
    Η ψυχιατρική είναι κλάδος της ιατρικής και οι ψυχίατροι έχουν δικαίωμα να συνταγογραφούν.

  5. […] κάτι η προσωπική του πεποίθηση είχε την εντύπωση ότι η ψυχανάλυση πως ήταν μιά επιστημονική θεωρία. Μάλλον έσφαλε, χωρίς […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s