Κάθομαι και συλλογίζομαι, τί είναι αυτό που με κάνει και βλέπω τα περισσότερα ντοκυμανταίρ που μοιράζουν οι (Κυριακάτικες συνήθως) εφημερίδες, τα μηνιαία περιοδικά που αγοράζω και η συνδρομητική τηλεόραση. Ελπίζω, δε να βρω και τον χρόνο να δω, όσα έχω αφήσει. Έχω δει ντοκυμανταιρ για τα ζώα, για ιστορικές προσωπικότητες και περιόδους και για κοινωνίες που βρίσκονται μακριά τόσο στον χώρο και στον χρόνο, αλλά και για άλλες εγγύτερες, τις οποίες, όμως, μόνο το έμπειρο βλέμμα ενός ερευνητή και ενός σκηνοθέτη μπορούν να αναδείξουν. Έχω δει και ντοκυμανταίρ για τις (φυσικές) επιστήμες, αλλά και ντοκυμανταίρ που μοιάζουν με αστυνομικές ιστορίες.
Δεν είμαι, όμως, ο μόνος. Έχω ακούσει και άλλους, οι οποίοι λένε ότι τους αρέσουν τα ντοκυμανταίρ, τα οποία είτε τα παίρνουν από τις εφημερίδες είτε τα παρακολουθούν στην τηλεόραση. Αυτό, βέβαια, κάνει εντύπωση, αφού μέχρι πριν από λίγα χρόνια ένα από τα επιχειρήματα για την απελευθέρωση της τηλεόρασης ήταν ότι ο κόσμος έχει βαρεθεί να βλέπει ντοκυμανταιρ με θέμα την σεξουαλική ζωή του μεταξοσκώληκα. Τί να οδήγησε, άραγε σε αυτήν την μεταστροφή;
Ενδεχομένως για εμένα, όπως και για άλλους συγγενείς (αρσενικού γένους) και φίλους να είναι και θέμα φύλου. Γενικότερα, είναι συνήθως οι άντρες στους οποίους αρέσει αυτό το τηλεοπτικό/κινηματογραφικό αφηγηματικό είδος, επειδή προτιμούν γενικότερα να ασχολούνται με τις δομές. Τουλάχιστον, έτσι λέγεται, όπως αντιστοίχως λέγεται ότι οι γυναίκες προτιμούν άλλα είδη, τα οποία επικεντρώνονται στις σχέσεις, όποιουδήποτε είδους, και στις συμπαρομαρτούσες συναισθηματικές τους επιδράσεις. Αναλόγως και για τα βιβλία: οι γυναίκες διαβάζουν, λέγεται, ασυγκρίτως περισσότερα μυθιστορήματα από τους άνδρες. Φυσικά, πολλά βιβλία τιτλοφορούνται ως μυθιστορήματα, αλλά το θέμα είναι ποιά μυθιστορήματα μπορούν να φέρουν επάξια αυτόν τον όρο. Με λίγα λόγια δεν ξέρω, πόσα από αυτά τα μυθιστορήματα θα έδιναν σε μία γυναίκα την απόλαυση της ανάγνωσης ενός αυθεντικού μυθιστορήματος και εάν θα τα χαρακτήριζε ως τέτοια, εάν είχε και τις εξειδικευμένες φιλολογικές γνώσεις. Πχ, ένα ιστορικό «μυθιστόρημα», το οποίο δεν ασχολείται τόσο με τις σχέσεις των ηρώων στο συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο, αλλά με το τί έγινε, μπορεί να θεωρηθεί μυθιστόρημα ή όχι; Τα παραπάνω, ισχυρίζονται ότι οφείλονται σε βιολογικές διαφορές που έχει ο εγκέφαλος. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει, ούτε ότι δεν υπάρχουν άνδρες που δεν ενδιαφέρονται για τις σχέσεις μεταξύ υποκειμένων, ούτε και γυναίκες που δεν ενδιαφέρονται για τις δομές. Μάλλον, αμφότερα τα φύλα ενδιαφέρονται και για τα δύο, απλώς υπάρχει συνήθως κάποια προτίμηση. Εννοείται, δε ότι δεν σημαίνει ότι κάποια από τις προτιμήσεις δείχνει κάποιο ανώτερο είδος εγκεφάλου. Στο κάτω κάτω έχει υποστηριχθεί ότι η υπερβολική προσήλωση στις δομές και η παραγνώριση των σχέσεων και των συναισθημάτων είναι ίδιον του αυτισμού και συναφών συνδρόμων και από αυτά πάσχουν κυρίως άνδρες παρά γυναίκες. Βέβαια, αυτά είναι δύσκολα «χωράφια», οπότε δεν μπορώ να κάνω περαιτέρω σχόλια.
Ένας άλλος λόγος είναι ότι το δωρεάν πολλές φορές το αγνοούμε, ενώ αυτό για το οποίο έχουμε καταβάλει τίμημα αποκτά κάποια πρόσθετη αξία. Ενδεχομένως, αυτή η τάση να είναι ψυχολογική αλλά συμβαίνει. Φυσικά και τα ντοκυμανταιρ, που έδειχνε και δείχνει η δημόσια τηλεόραση τα πληρώνει ο φορολογούμενος πωλήτης, αλλά καθώς δεν καταβάλλει άμεσο τέλος δεν μπορεί να το εννοήσει με αποτέλεσμα να τα υποτιμά.
Επίσης δεν πρέπει να ξεχνά κανείς την (κατα)πίεση που ασκούσε η ύπαρξη μόνο ενός τηλεοπτικού φορέα του κρατικού, έστω και εάν υπήρχαν τρία διαφορετικά κανάλια. Τότε ήμαστε υποχρεωμένοι να βλέπουμε τα ντοκυμανταίρ, ή οτιδήποτε άλλο παρείχε η μονοπωλιακή προσφορά. Δεν αντιλέγω σε αυτό που λένε πολλοί ότι, τόσο η απελευθέρωση ήταν στρεβλή, όσο και ότι το περιεχόμενο, εάν και πολλαπλασιάσθηκε σε ποσότητα μάλλον
υποβαθμίσθηκε σε ποιότητα. Αυτό, βέβαια, δεν είναι απόλυτο. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει τώρα ποιοτικό περιεχόμενο. Τώρα, όμως, έχουμε την δυνατότητα, όσο είναι δυνατόν, να επιλέξουμε μόνοι μας το περιεχόμενο αυτό και δεν είναι κάτι, το οποίο επιβάλλεται από τους άλλους.
Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς και την ανάγκη για ισορροπία. Ο άνθρωπος είναι πολυδιάστατος και με ποικίλλα ενδιαφέροντα. Εάν, η κρατική τηλεόραση έκανε το λάθος να μας δείχνει συνεχώς εκπομπές ποιότητας, η ιδιωτική έχει εμμονή στο «ψυχαγωγικό» περιεχόμενο, πολλές φορές χαμηλότατου επιπέδου για να συμπιεστεί το κόστος. Αυτό στρέφει τον θεατή, αφού πάρει την απαραίτητη δόση ανοησίας να στραφεί σε ντοκυμανταιρ κλπ.
Ίσως κάποτε να έρθει η ισορροπία και εντός του ίδιου του μέσου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s