Ας γράψω και εγώ κάτι για τον Κώδικα Ντα Βίντσι. Πρώτα πρώτα η ειλικρίνεια. Το διάβασα και μου άρεσε. Είχε γρήγορη πλοκή, δημιουργούσε αγωνία, δεν ήθελες να το αφήσεις κλπ. Με λίγα λόγια ήταν το κατάλληλο ανάγνωσμα μετά τα «ακαδημαϊκά αναγνώσματα», που όσο και εάν αρέσουν η ένταξή τους στην φοιτητική εργασία τα κάνουν ενίοτε κουραστικά και θα τολμούσα να πω και απωθητικά. Φυσικά, δεν αισθάνθηκα ότι έμαθα ιστορικά, πολιτισμικά
κλπ στοιχεία από αυτό, εάν και δεν μπόρεσα να σημειώσω τα διάφορα μαργαριτάρια που είχε, ούτε και αισθάνθηκα να κλονίζεται η πίστη μου. Το βιβλίο είναι μυθιστόρημα, άλλοι θα έλεγαν ότι στην ουσία είναι ένα σενάριο, και δεν αποτελεί ούτε θεολογικό δοκίμιο υπέρ ή κατά κάποιας μορφής έκφρασης της Χριστιανικής πίστης, ούτε φυσικά βέλος στην φαρέτρα των επιχειρημάτων των αθεϊστών. Παρουσιάζεται, βέβαια, ότι ο συγγραφέας έκανε έρευνα και στην αρχή του βιβλίου, πριν την έναρξη της πλοκής, υπάρχει μία σελίδα που αναγράφεται «Γεγονότα» (εκ των οποίων, βέβαια κάποια αποδεικνύονται πλαστά παρά την όποια έρευνα, όπως πχ το περιβόητο Κοινό της Σιώνος). Όμως, κάθε συγγραφέας κάνει έρευνα, έστω και εάν δεν εντάσσει στο βιβλίο του εισαγωγική σελίδα που να την τιτλοφορεί «γεγονότα», «πληροφορίες» ή όπως αλλιώς. Εάν δεν γίνει έστω και στοιχειώδης έρευνα τότε κάθε συγγραφικό πόνημα θα βρίθει από μαργαριτάρια (εκτός, βέβαια,. εάν αυτά τα μαργαριτάρια είναι επίτηδες βαλμένα για να δώσουν μία άλλη οπτική είτε υποθετική, είτε σουρρεαλιστική). Η έρευνα αυτή πολλές φορές είναι δύσκολή, γιατί αναφέρεται σε πράγματα της καθημερινότητας και όχι σε μεγάλα γεγονότα. Εννοώ το εξής: είναι αρκετά εύκολο να βρει κανείς, πώς ονομαζόταν ο τάδε πολιτικός την δείνα εποχή, η σειρά των φαγητών, όμως; Πώς θα παρουσιάσει ένας συγγραφέας ένα δείπνο του 17ου αιώνα; Δεν μπορεί να το παρουσιάσει, όπως του 20ου ή του 21ου. Συνεπώς πρέπει να κάνει κάποια έρευνα για να γράψει. Όμως, αυτή η έρευνα δεν κάνει το πόνημά του «επιστημονικό» ή «αποκαλυπτικό» σύγγραμα.
Εκνευρίζομαι, βέβαια, με κάποιους ανθρώπους, οι οποίοι- ενώ δεν πρέπει να έχουν διαβάσει ούτε εφημερίδα στην ζωή τους- εμφανίζονταν με ύφος «σαράντα καρδιναλίων» να λένε ότι το βιβλίο δεν έχει λογοτεχνική αξία, ότι είναι πολιτισμικό όπλο της παγκοσμιοποίησης κλπ κλπ. Φυσικά δεν εκφέρουν την δική τους γνώμη, αλλά αναπαράγουν αυτήν που εκφέρουν διάφοροι μέσω των ΜΜΕ. Οι τελευταίοι μπορεί να το κάνουν για διάφορους λόγους. Μπορεί για ιδεολογική αντίθεση στην «κονσερβαρισμένη ευκολία», μπορεί γιατί αποδεικνύεται ότι τέτοιου είδους βιβλία, εάν και ελκυστικά, δεν σε σπρώχνουν στην αμιγή λογοτεχνία. Μπορεί ακόμα και από συμφέρον: διότι αγοράζοντας τον όποιον Κώδικα ντα Βίντσι, η αγορά ενός άλλου βιβλίου θα μετατεθεί. Σε κάθε περίπτωση, όμως, έχουν τα επιχειρήματά τους. Αντιθέτως, αυτοί που με εκνευρίζουν απλώς αυταπατώνται ότι παίρνουν την λάμψη της
φιλοσοφίας και του προβληματισμού της επονομαζόμενης «πνευματικής ηγεσίας».
Φυσικά, το βιβλίο δεν προκάλεσε, τόσο σάλο όσο ενδέχεται να προκαλέσει η ταινία. Θα αξίζε να μάθαινε κανείς από τα αντίτυπα που πουλήθηκαν στην Ελλάδα, πόσα έχουν πραγματικά διαβαστεί και πόσα καταχωνιάστηκαν στα ράφια μιας βιβλιοθήκης. Δυστυχώς, δεν πρέπει και να είμαστε από τους πλέον βιβλιόφιλους λαούς. Δεν μπορώ να ξεχάσω την εξής σκηνή: Μικρός, γύρω στα 10 ήμουν στο βιβλιοπωλείο. Ένα άλλο παιδάκι τράβηξε ένα βιβλίο και το
έδειξε στην μαμά του, η οποία του είπε «μα διάβασες ένα βιβλίο την περασμένη εβδομάδα!» Τί αναγνώστης να έχει γίνει σήμερα;
Βέβαια, εκτός από την ερχόμενη ταινία υπήρξε και ένα άλλο γεγονός η έκδοση του «Ευαγγελίου του Ιούδα», μέσα στην περίοδο του Πάσχα, κάτι που έγινε προφανώς για να δημιουργηθεί σούσουρο και να αυξηθούν οι πωλήσεις και όχι γιατί έχει σχεδιαστεί κάποια συνομωσία.
Τα γεγονότα αυτά (βιβλίο, ταινία, αποκατάσταση χειρογράφου) επιτρέπουν να ξεδιπλωθούν ορισμένες σκέψεις.
1) Καθίσταται ολοένα και πιο βέβαιο ότι οι διαιρέσεις στην Εκκλησία δεν άρχισαν με τις Χριστολογικές έριδες, αλλά πολύ νωρίτερα.
2) Η διαφορά μεταξύ γνωστικών και μη γνωστικών και η επικράτηση των δευτέρων, ίσως να έχει καταλυτικότερες συνέπειες από αυτό που γενικά θεωρείται ως η σημαντικότερη για την ιστορία της Εκκλησίας, το Σχίσμα του 1054, όπως και αργότερα η διαίρεση μεταξύ της Δυτικής Χριστιανοσύνης ανάμεσα σε Καθολικούς και Προτεστάντες. Η επικράτηση των Γνωστικών θα σήμαινε την ύπαρξη ενός «αριστοκρατικού Χριστιανισμού», όπου μόνο όσοι
είχαν την «σπίθα» θα σώζονταν. Αντιθέτως, επικράτησε ο «δημοκρατικός Χριστιανισμός», όπου όλοι μπορούμε να συμμετάσχουμε στην Ανάσταση.
3) Αναμφίβολα, ο Γνωστικισμός σήμερα δημιουργεί κάποια γοητεία. Είναι το άγνωστο, είναι η αίσθηση ότι κάτι μας έκρυψαν, είναι η συμπάθεια προς αυτό που διώχθηκε κλπ. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει καθόλου πώς εάν επικρατούσε ο Γνωστικισμός δεν θα υπήρχαν καθόλου διωγμοί, εξαφάνιση των έργων των αντιπάλων κλπ. Μάλλον θα βλέπαμε το έργο από την ανάποδη.
4) Η σχέση του Χριστού με την Μαγδαληνή. Στην ουσία ο Νταν Μπράουν δεν έκανε καμιά προτότυπη εικασία. Την είχε πει, ως όνειρο του Ιησού πάνω στον Σταυρό και ο Καζατζάκης στον Τελευταίο Πειρασμό. Φυσικά δεν συγκρίνεται η λογοτεχνική αξία των δύο έργων και όχι για τον λόγο ότι ο Καζατζάκης ήταν Έλληνας. Φυσικά, το ερώτημα εδώ είναι από που εμπνεύστηκε ο Καζατζάκης αυτήν την εκδοχή. Την εμπνεύστηκε μόνος ή ήταν κοινωνός διαφόρων θρύλων κλπ που κυκλοφορούσαν ανάμεσα στους πιστούς κλπ; Ας γυρίσουμε, λοιπόν, στην σχέση του Χριστού με την Μαγδαληνή και στο σημαντικότερο όλων, εάν είχαν παιδιά. Θεωρώ ότι δεν ήταν νυμφευμένοι, ούτε ότι είχαν παιδιά (το δε σενάριο με τους Χριστογενείς Μεροβιγγείους βασιλείς, κατά τους Διογενείς της αρχαίας Ελλάδας είναι για γέλια). Εάν ήταν παντρεμένοι και είχαν παιδιά, τότε θα υπήρχε μία διάκριση μεταξύ των
παιδιών τους και των απογόνων τους και όλων των υπολοίπων. Δεν θα υπήρχε ισότητα στην Σωτηρία. Θα υπήρχαν οι ευνοημένοι και όλοι οι υπόλοιποι. Προφανώς για αυτό δεν ήταν νυμφευμένος ο Ιησούς, πέραν από το πρακτικό ότι δεν είχε σταθερή βάση διαμονής. Δεν σημαίνει ότι δεν ήταν νυμφευμένος επειδή απέρριπτε τον έρωτα, τον γάμο και την οικογένεια. Ο Ιησούς μας θέλει όλους στην «Οικογένεια» Του.
5) Εάν ο Νταν Μπράουν, ή γενικότερα όλοι αυτοί που λένε ότι ο Ιησούς ήταν νυμφευμένος κλπ, μας λέει κάτι είναι το εξής και είναι αρκετά σημαντικό: Ο Ιησούς ήταν τέλειος Θεός και τέλειος Άνθρωπος, το δεύτερο, όμως, συνήθως το παρακάμπτουμε γινόμενοι κρυπτομονοφυσίτες χωρίς να το έχουμε αντιληφθέι.
6) Εάν και δεν επικράτησε η Γνωστική εκδοχή, μάλλον δεν άφησε ανεπιρρέαστους τους Χριστιανούς. Εδώ μπορεί να σκεφθεί την αναλογία, ότι παρ’ όλο που ηττήθηκαν οι κομμουνιστικές δυνάμεις στον Εμφύλιο επιρρέασαν την γενικότερη σκέψη, σε δυσανάλογο ίσως βαθμό. Το περασμένο Σάββατο, έβλεπα στην εκπομπή «Στα Άκρα» μία συνέντευξη του Στέλιου Ράμφου, όπου έγινε αναφορά στην αθανασία και την Ανάσταση. Ο τερματισμός στην αθανασία της ψυχής, που λίγο πολύ σε αυτήν αναφερόμαστε όλοι μας, όταν προσπαθούμε να προσδιορίσουμε τις εικασίες μας για τα μετά τον θάνατο, είναι (και) γνωστική θεωρία, βασισμένη στους Πλατωνικούς. Αντιθέτως, ο Χριστιανισμός μιλά για Ανάσταση νεκρών και αυτή η προσδοκία ομολογείται στο Σύμβολο της Πίστεως. Το σώμα δεν είναι το δεσμωτήριο της ψυχής και η Ανάσταση αναφέρεται σε αποκατάσταση της ψυχοσωματικής ενότητας. Εάν το σκεφτούμε βαθύτερα η Ανάσταση είναι η αποκατάσταση των σχέσεων. Ψυχής προς σώμα, Ανθρώπου προς φύση, Ανθρώπου προς Άνθρωπο και Ανθρώπου προς τον Θεό.
Συνεπώς, δεν υπάρχει λόγος για αναστάτωση με την ταινία και το βιβλίο δεν αποτελεί ούτε πηγή σκανδαλισμού, ούτε βάση επιχειρημάτων για γνωστικούς αγνωστικιστές και αθεϊστές. Απλώς θα πάμε και θα περάσουμε δύο ευχάριστες ώρες βλέποντας την και μασουλώντας σνακ με αναψυκτικά.

Advertisements

One response »

  1. Ο/Η STG λέει:

    Πολύ όμορφα το έθεσες, μ’άρεσε η στάση σου και συμφωνώ με το συμπέρασμά σου 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s