Πριν λίγες εβδομάδες το περιοδικό “Κ” της Καθημερινής είχε ένα αφιέρωμα στα ηλεκτρονικά βιβλία προφανώς με αφορμή την διάθεση του Kindle και στην Ελλάδα, εάν και ήδη κυκλοφορεί κάποιος ηλεκτρονικός αναγνώστης. Δυστυχώς, δεν κράτησα το τεύχος, οπότε γράφω ό,τι μπορώ να θυμηθώ. Μίλησαν για αυτό χρήστες, εκδότες, επιμελητές βιβλιοθηκών, αλλά και συγγραφείς. Οι απόψεις ποικίλαν: είναι βολικό, είναι ψυχρό, είναι οικολογικό. Αλήθεια, υπάρχει τρόπος να προστατευτούν τα πνευματικά δικαιώματα και η αμοιβή των συγγραφέων; Τί συμβαίνει με την διαλειτουργικότητα; Το βιβλίο επίσης δεν είναι μόνο το περιεχόμενό του, είναι και τα “παράφερνά” του, όπως το εξώφυλλο. Αυτό διακρίνει το βιβλίο ή κάποια σειρά βιβλίων από μία άλλη. αντιθέτως στο ηλεκτρονικό βιβλίο αυτά καταλύονται: ο ακριβός δερματόδετος τόμος με το έργο υψηλής λογοτεχνίας, συνυπάρχει με το βιβλίο του περιπτέρου, που βιαστικά το αγοράσαμε στο αεροδρόμιο ή στο λιμάνι για να καλύψουμε τον χρόνο και να ξεφύγουμε από την ανία του ταξιδιού. Το βιβλίο είναι η μυρωδιά του χαρτιού του και το πλαίσιο της ανάγνωσής του, που μάς το θυμίζουν οι δακτυλιές, οι σημειώσεις και οι λεκέδες του καφε. Γενικά τα επιχειρήματα κυμάνθηκαν από το “Είναι βολικό. Αντί να φορτώσω πέντε βιβλία στην βαλίτζα μου, θα πάρω το ηλεκτρονικό βιβλίο, που είναι ελαφρύτερο” μέχρι το “Τί θα γίνει, εάν αλλάξουν τα διάφορα πρότυπα; Θα μπορούμε να τα διαβάζουμε σε μελλοντικές συσκευές;”

Είναι λογικό οι πλέον προβληματισμένοι, χωρίς αυτό να ταυτίζεται με την κάθετη αντίθεση στο νέο μέσο, να είναι οι επαγγελματίες του βιβλίου και κυρίως οι συγγραφείς. Οι εκδότες φαίνονταν πιο θετικοί, υποθέτω με την λογική, ότι ενδεχομένως η μορφή αυτή πιέζει το κόστος, όπως και αντιστοίχως οι νέες μορφές εκτύπωσης βιβλίων σύμφωνα με την ζήτηση, παρά την διάθεση ενός συγκεκριμένου αριθμού αντιτύπων και το ρίσκο της πώλησής τους ή μη. Ο συγγραφέας που ήταν αναφανδόν κατά του ηλεκτρονικού βιβλίου ήταν ο κ. Ξανθούλης, ο οποίος δήλωσε περίπου ότι τα ηλεκτρονικά βιβλία είναι μόνο για αυτούς που μόνο γράφουν και διαβάζουν μηνύματα στο κινητό τους και πως αυτός ως συγγραφέας συνεχίζει να γράφει με “χαρτί και μολύβι”. Πολλοί γράφουν με χαρτί και μολύβι: η συνήθεια και η βολή είναι οι κυριότεροι λόγοι. Τα ψώνια του super-market σε ένα χαρτί θα τα γράψει κάποιος δεν θα τα γράψει σε υπολογιστή, είναι πιο βολικό. Άλλοι μπορεί να γράψουν κάτι μεγαλύτερο με χαρτί και μολύβι (από επιστολές, είναι πιο προσωπικές από το να γραφούν με υπολογιστή, μέχρι λογιστικές καταστάσεις, όπου παλιοί λογιστές τα γράφουν στο χέρι και βάζουν άλλους να τα περνάνε σε “αυτά τα περίεργα μηχανήματα” μέχρι ημερολόγια και βιβλία). Το πρόβλημα με την θέση του συγκεκριμένου συγγραφέα είναι αφ’ ενός η απολυτότητά του, αφ’ ετέρου η παραγνώριση της τεχνολογίας, ή ακόμα και η αναγωγή μιας πρότερης τεχνολογίας σε κάτι το καθαγιασμένο, μόνο και μόνο επειδή έχει την “πατίνα” του χρόνου, το κύρος της παράδοσης κλπ. Δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι αυτοί, που “διαβάζουν μόνο στο κινητό τους” δεν διαβάζουν και άλλα πράγματα και στο κάτω-κάτω ακόμα και αυτή η προσέγγιση έναντι στον γραπτό λόγο θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για κάποιο λογοτεχνικό κείμενο, ή ακόμα και μια αφορμή για μια νέα φόρμα, όπως κάποιο μυθιστόρημα σε μορφή “sms”.

Ως προς το δεύτερο σκέλος υποθέτω ότι το ηλεκτρονικό βιβλίο, ο υπολογιστής κλπ θεωρούνται ως εκφάνσεις του “τεχνοκρατικού πολιτισμού” μας, όπου λείπει ο ανθρωπισμός, η ενατένιση στο νόημα της ζωής κλπ. Το θέμα, όμως, είναι ότι ακόμα και το μολύβι, το χαρτί εκφάνσεις του τεχνολογικού πολιτισμού είναι. Στο κάτω κάτω, εάν κάτσουμε και το σκεφτούμε, δείγμα του τεχνολογικού πολιτισμού είναι και η πέτρα, που πήρε ο ανώνυμος πρόγονός μας και χάραξε τα πρώτα σύμβολα σε κάποια επιφάνεια.

Και ο τεχνολογικός πολιτισμός δεν είναι ασήμαντος. Εξάλλου, δεν λέγεται ότι και η ευρύτερή μας κουλτούρα επηρεάζεται από τις εξελίξεις σε αυτόν; Σκεφτείτε, τί έφερε η τυπογραφία και τί πρόσφατα το Internet. Οπότε ναι, πολύ πιθανόν να τείνουμε σε μια κουλτούρα “μηνυμάτων κινητού” ή σχετικών μορφών, όπως το microblogging. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι θα είναι μια καλύτερη ή μια χειρότερη κουλτούρα. Θα είναι απλώς μια διαφορετική κουλτούρα. Είναι η νοσταλγία της παλαιότητας, άρα και της νεότητας μας, η σιγουριά του παλιού, σε σχέση με τα ρίσκα του καινούργιου, πάνω από όλα το “πλεονέκτημα” του παλιού, ότι καθώς αυτό -ή κάποιο από αυτό- δεν χρησιμοποιείται, η ανάμνηση επικεντρώνεται μόνο στα θετικά σε αντίθεση με το νέο και σύγχρονο, όπου φαίνονται και τα θετικά και τα αρνητικά, που μας κάνουν να προτιμούμε πολλές φορές το παλιό έναντι του καινούργιου και να θεωρούμε, συνεπώς, το παλιό καλύτερο.

Ο τεχνολογικός πολιτισμός θεωρείται δεδομένος. Ποτέ δεν τον σκεφτόμαστε- εκτός ίσως από τις περιπτώσεις εισόδου μιας νέας τεχνολογίας, όπου δημιουργείται πανικός. Τα σπίτια μας είναι ζεστά, επειδή υπάρχει η τεχνολογία να έχουμε σπιτια και η τεχνολογία της μόνωσης, οι υπολογιστές και οι τηλεοράσεις δουλεύουν και τα μολύβια είναι στις μολυβοθήκες. Έχοντας όλα αυτά δεδομένα στην καλύτερη περίπτωση τα αγνοούμε στην χειρότερη τα υποβιβάζουμε ως “αποστήματα του απάνθρωπου καπιταλισμού”. Είναι, εάν θέλετε σαν την άποψη για την Ευρώπη, που έχουν πάρα πολλοί. Θεωρείται τόσο δεδομένη η αδιατάρακτη ειρήνη στην ήπειρο αυτή από το 1945 και στην οποία, πρωτίστως, συνέβαλε το “ευρωπαϊκό πείραμα”, που θεωρούμε την Ευρώπη δεδομένη και πως δεν κάνει τίποτα. Είναι η μοίρα των δεδομένων αυτή: να μην εκτιμώνται και να συγκρίνονται αδίκως με το παρελθόν, είτε με ένα ουτοπικό μέλλον.

Κλείνοντας, όπως δεν πείθομαι ότι ο χρήστης του ηλεκτρονικού βιβλίου είναι μάλλον ένας απολίτιστος που γνωρίζει μόνο να διαβάζει το κινητό του, έτσι και δεν πείθομαι ότι ένας συγγραφέας είναι αξιόλογος επειδή γράφει με μολύβι ή εκδίδει τα βιβλία του σε ψηφιακή μορφή αντί για υλική. Είναι το περιεχόμενο, που δίνει το νόημα στο δημιούργημα. Υπήρχαν και θα υπάρχουν τέλεια βιβλία γραμμένα με τον παραδοσιακό τρόπο. Αντιστοίχως υπήρχαν και θα υπάρχουν και τρισάθλια. Το ίδιο και με τα ψηφιακά.

Διάβασα μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση της Σουφραζέτας, η οποία αναλύει τους λόγους για τους οποίους θα προτιμούσε να ρίξει την ψήφο της υπέρ της κ. Μπακογιάνη, εάν συμμετείχε στην εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη νέου Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας. Μεταξύ άλλων γράφει και τα εξής (τα έντονα στοιχεία είναι της ίδιας της ανάρτησης):

Από το 1981 και μετά, η μόνη φορά που επιχειρήθηκε να γίνει κάποια σοβαρή ιδεολογική συζήτηση στο κόμμα αυτό, ήταν το 1985 επί προεδρίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, όταν στις 3 Φεβρουαρίου του 1985 η Νέα Δημοκρατία εξέδοσε  τη “Διακήρυξη της Ελευθερίας”. Το θυμάται κανείς αυτό το κείμενο; Μπααα. Εδώ δεν το θυμάται ούτε η Νέα Δημοκρατία γιαυτό και δεν υπάρχει πουθενά στο διακτυακό της τόπο.

Μού δίνεται πολλές φορές η αίσθηση ότι ο φιλελευθερισμός ήταν/είναι για την ΝΔ, ή τουλάχιστον για σημαντικό μέρος του δυναμικού της στελεχιακού αλλά και απλών ψηφοφόρων, ένα trendy accessoire  μόνο και μόνο για να γίνει πιο ελκυστική στους ψηφοφόρους. Μια “μάσκα”, την οποία θα έβγαζε, όταν ο στόχος θα επιτυγχάνατο. Ακόμα χειρότερα, δεν θα ήταν μόνο ένα “ευκαιριακό στολίδι”, αλλά κάτι, που θα έπρεπε εν συνεχεία να παταχτεί αμειλίκτως. Όπως στα εξτρεμιστικά επαναστατικά κινήματα, τα οποία στην επιθυμία τους να καταλάβουν την εξουσία είναι αυτά που μιλάνε για το “δίκαιο του αγρότη”, “τα δικαιώματα της γυναίκας” κλπ για να τους πατάξουν ακόμα περισσότερο, άπαξ και ο στόχος επιτευχθεί. Ο δε κύριος Μητσοτάκης θα ήταν η “γοητευτική προσωπικότητα”, που θα μαγνήτιζε τους ψηφοφόρους, ο “χειραγωγούμενος” ηγετης, τον οποίον θα κινούσαν σαν μαριονέττα και θα “πετούσαν” μόλις θα έπαυε να ήταν χρήσιμος.

Ο φιλελευθερισμός δεν ήταν μόνο ένα δέλεαρ προς τους ψηφοφόρους: για πολλούς ήταν και είναι απλώς ένα ισοδύναμο του αντικομμουνισμού.  Για αυτό ενδεχομένως και να μην μπόρεσε η ΝΔ να εκμεταλλευθεί σε βάθος χρόνου την πτώση του Τείχους πέρα από το αρχικό ορμητικό momentum. Η πτώση του τείχους δεν ήταν, λοιπόν, για αυτήν ο θρίαμβος του φιλελευθερισμού, αλλά το σάλπισμα υποστολής της σημαίας του.

Με αλλεργία στον θεωρητικό λόγο, έχοντας απεμπολήσει την διαμόρφωση του αφηγήματος και των ορισμών στην Αριστερά, η ΝΔ -και ό,τι προηγήθηκε αυτής- φοβάται να διαμορφώσει, ανακαλύψει, παραδεχθεί την ιδεολογία της. Εάν αγκαλιάσει μια αριστερή ιδεολογία αναφανδόν θα έχει χάσει το νόημα της ύπαρξής της, εάν αγκαλιάσει μια δεξιά θα πρέπει να απολογείται στους αριστερούς κλειδούχους του αφηγήματος.

Αποτέλεσμα είναι η ΝΔ να έχει εξελιχθεί στο αποφατικό κόμμα. Δεν έχει διατυπώσει ιδεολογία, έχει, όμως, διακηρύξει ότι δεν είναι “νεοφιλελεύθερο κόμμα”.

Posted in Πολιτική, Σκέψεις Tagged: πολιτική, σκέψεις ]]> http://thoughtsofashy.wordpress.com/2009/11/28/post2130/feed/ 0 Ντροπαλός http://thoughtsofashy.wordpress.com/2009/11/19/post2124/ http://thoughtsofashy.wordpress.com/2009/11/19/post2124/#comments Thu, 19 Nov 2009 16:10:25 +0000 Ντροπαλός http://thoughtsofashy.wordpress.com/?p=1076 ]]>

Αποκάλυψη! Ο Ντροπαλός ανήκει στην Δεξιά, ή έστω νομίζει ότι. Θα ήθελα να μείνω σε αυτό και να συνεχίσω την κύρια ανάλυσή μου, αλλά δυστυχώς πρέπει εδώ να επιμείνω λίγο περισσότερο. Σε αντίθεση με αυτόν, που δηλώνει Αριστερός και δεν είναι ανάγκη να εξηγήσει ότι Αριστερός δεν σημαίνει απαραίτητα ο οπαδός του Τείχους και των Γκουλάγκ, πρέπει να δικαιολογηθώ και να διευκρινίσω ότι εντάσσοντας τον εαυτό μου στην Δεξιά δεν σημαίνει ότι είμαι εθνικιστής, θρησκόληπτος, αντισημίτης, συνομωσιολόγος. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να πηγαίνουμε 85 μήνες θητεία (ή μόνιμα), ούτε ότι κάποιο παγκόσμιο κέντρο διορίζει την ελληνική κυβέρνηση κλπ. Θεωρώ την περιβόητη δήλωση Κίσσιγγερ ένα χονδροειδέστατο ψέμα (και ναι επιθυμώ να διαβάσω το World Restored, θεωρώντας ότι είναι εμπαθές να κατηγορούμε τον Κίσσιγγερ ότι ότι το έγραψε, επειδή είχε πρόβλημα με τον Καποδίστρια, αντιθέτως λέγεται ότι είναι από τα must του κανόνα της επιστήμης των Διεθνών Σχέσεων). Δεν πιστεύω ότι το “αόρατο διευθυντήριο” έχει διατάξει τον διαμελισμό της Ελλάδας και τον θάνατο της ελληνικής γλώσσας. Τέλος πάντων. Ελπίζω να καταλάβατε.

Τοποθετώντας τον εαυτό μου στην Δεξιά με ενδιαφέρει η διαδικασία ανάδειξης και εκλογής νέου Προέδρου στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Στην τελευταία, όπως ξέρουμε, οι διεκδικητές της εξουσίας με βάσιμες αξιώσεις είναι δύο: η κυρία Μπακογιάννη και ο κύριος Σαμαράς. Ο τρίτος υποψήφιος ο κ. Ψωμιάδης δεν φαίνεται να έχει τόσο μεγάλο ρεύμα, ώστε να πλασαριστεί για τον δεύτερο γύρο. Όμως, θα επηρεάσει τον ενδεχόμενο δεύτερο γύρο, εάν σε αυτόν δεν σταθεί ουδέτερος, αλλά δηλώσει την προτίμησή του παροτρύνοντας ταυτόχρονα τους δικούς του φίλους και οπαδούς υπέρ της μίας ή του άλλου υποψηφίου.

Ο κύριος Σαμαράς αποπέμφθηκε από την Κυβέρνηση το 1993 και με την βοήθεια ομοφρόνων του βουλευτών οδήγησε την χώρα σε εκλογές και στην νέα επάνοδο και ενδεκαετή παραμονή του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Χαρακτηρίσθηκε, όπως και χαρακτηρίζεται από πολλούς “προδότης της παράταξης”. Ο ίδιος, απ’ όσο καταλαβαίνω, δεν δέχεται αυτόν τον χαρακτηρισμό θεωρώντας προφανώς ότι προέβη σε αυτήν την κίνηση, τόσο διότι θεωρούσε ότι με αυτόν τον τρόπο δεν θα αλλοίωνε την ιδεολογία του, όσο διότι πίστευε ότι θα μπορούσε να αποτρέψει έναν κατά την γνώμη του ανέντιμο συμβιβασμό με το γειτονικό Κράτος (και όχι Κρατίδιο) της ΠΓΔΜ.

Θα είμαι ειλικρινής. Οι τότε μου αντιδράσεις, εάν και δεν άνηκα ακόμα στο σώμα των ψηφοφόρων, ήταν να θεωρήσω και εγώ τον κύριο Σαμαρά “προδότη” και έτσι να τον σχολιάζω στις διάφορες συζητήσεις με συγγενείς και φίλους. Πέραν τούτων ουδέν. Ούτε επιστολές, διαμαρτυρίας, ούτε τηλεφωνήματα, ούτε πικετοφορίες έξω από την Ρηγίλλης ή τα πολιτικά του γραφεία διαμαρτυρόμενος για την πράξη του. Εξάλλου σε πολλές κλασσικές Δεξιές οικογένειες η έννοια της δυναμικής διαμαρτυρίας είναι μη κατανοητή. Το ίδιο και στην δική μου. Προφανώς οι γονείς μου δεν με ενθάρρυναν και δεν με πίεσαν λέγοντας ότι έπρεπε να συγκεντρωθώ στις δικές μου δουλειές και ότι θα μπορούσα, όταν ερχόταν ο καιρός, να τιμωρήσω τον κ. Σαμαρά με την ψήφο μου.

Με την πάροδο των χρόνων, την ωριμότητα κλπ έχω πάψει να θεωρώ τον κ. Σαμαρά “προδότη”. Πέρα από υπουργός ήταν και βουλευτής. Υποχρέωση και δικαίωμα του βουλευτή είναι να ελέγχει την κυβέρνηση, ακόμα και την δική του. Δυστυχώς, εδώ έχουμε παρεξηγήσει και απαξιώσει τον ρόλο, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του βουλευτή υποβιβάζοντάς τον σε απλό χειροκροτητή και κλακαδόρο του αρχηγού. Ο κύριος Σαμαράς έπραξε, όπως τού όριζε η συνείδησή του και η προσωπική του υπευθυνότητα. Θεωρώ ότι έκανε λάθος, τον θεωρώ υπεύθυνο για την επαναφορά του ΠΑΣΟΚ και πάνω από όλα τον θεωρώ υπεύθυνο στο ότι εμπόδισε την επίτευξη ενός, έντιμου και επωφελούς κατά την γνώμη μου, συμβιβασμού με την ΠΓΔΜ. “Προδότη”, όμως, δεν τον θεωρώ και θεωρώ τις αλλοτινές μου απόψεις υπερβολικές και φορτισμένες.

Ο κ. Σαμαράς επανήλθε στην ΝΔ και την απομάκρυνσή του από αυτήν την θεωρεί ως ατού: ότι διατήρησε την ιδεολογία του. Παρουσιάζει εαυτόν ότι σέβεται την κληρονομιά του Κωνσταντίνου Καραμανλή και ότι είναι αυτός, που “δεν θα αφήσει να έχει χυθεί μάταιο και χαμένο το δάκρυ του Εθνάρχη”. Διαφωνώ με την προσέγγισή του. Αυτό, που αντιλαμβάνομαι ως “δάκρυ του Εθνάρχη” είναι η συνειδητοποίηση του Καραμανλή ότι στην πολιτική χρειάζονται πολλές φορές συμβιβασμοί, που είναι αρκετά οδυνηροί. Η ειδοποιός διαφορά βρίσκεται στο οδυνηροί, διότι οι συμβιβασμοί υπάρχουν πάντα. Αυτό είναι, κατά την γνώμη μου, το “δάκρυ” και όχι το όποιο άγχος για την Μακεδονία. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής πως είχε ανησυχίες για την τύχη της ελληνικής Μακεδονίας. Είναι η γενναιότητα, η υπευθυνότητα, το θάρρος να πάρει κανείς γενναίες και οδυνηρές αποφάσεις, που κάνουν κάποιον “Εθνάρχη”, ή για να είμαστε πιο ουδέτεροι Πολιτικό και όχι πολιτικό. Αυτό, που λέγεται Statesman στην αγγλική.

Ο κ. Σαμαράς θεωρεί ότι ένα συντηρητικό, παρά ένα φιλελεύθερο προφιλ της ΝΔ μπορεί να εξασφαλίσει την επανόδό της στην εξουσία. Αυτοτοποθετούμαι στον φιλελεύθερο χώρο, αλλά δεν απαξιώνω την ιδεολογία, την σκέψη και την προσφορά της συντηρητικής ιδεολογίας. Όταν στην Ελλάδα, η έννοια συντηρητικός είναι σχεδόν απαγορευμένη, στο ΗΒ αποτελεί τίτλο κόμματος. Νομίζω ότι η γνώμη του πως ένα φιλελεύθερο προφίλ της ΝΔ θα την οδηγήσει σε εκλογικά ποσοστά περιθωριακών κομμάτων είναι τουλάχιστον ατυχής. Αφ’ ενός δεν νομίζω ότι έχουν τόσο χαμηλά ποσοστά. Αφ’ ετέρου: έστω ότι ο κύριος Σαμαράς έχει δίκιο. Σε μικρό περιθωριακό κόμμα ανήκει και ο Hans Dietrich Genscher. Δεν θα τον χαρακτήριζε κανείς, όμως, μικρό και περιθωριακό πολιτικό, αλλά αντιθέτως μεγάλου εθνικού (γερμανικού) και ευρωπαϊκού διαμετρήματος. Πόσοι Έλληνες πολιτικοί, ακόμα και από αυτούς που ανήκουν σε μεγάλα κόμματα, θα μπορούσαν να συγκριθούν μαζί του;

Είναι προφανές, λοιπόν, ότι δεν υποστηρίζω τον κύριο Σαμαρά για μελλοντικό πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, όχι, όμως, για την στάση του το 1993, που είχε ως αποτέλεσμα την πτώση της τότε κυβέρνησης. Δεν τον υποστηρίζω για τους εξής λόγους:

1) Εμπόδισε και περιέπλεξε την λύση του ζητήματος με την ΠΓΔΜ. Έχουμε ξανααναφερθεί παραπάνω σε αυτό.

2 ) Ο κύριος Σαμαράς δεν μού δίνει τόσο την εντύπωση ότι εκφράζει τον χώρο της συντηρητικής παράταξης με τον ρόλο της, την προσφορά της και την ιδεολογία της, αλλά απλώς το αντι-ΠΑΣΟΚ. Την καταστροφική αυτή αντίληψη, που θεωρεί ότι η ΝΔ για να επανέλθει στην εξουσία θα πρέπει να χρησιμοποιήσει όλες τις απαρχαιωμένες και πλέον απαξιωμένες και από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ μεθόδους· ότι ακόμα και εάν το ΠΑΣΟΚ υιοθετήσει θέσεις της ΝΔ, ότι η τελευταία θα πρέπει να ολισθήσει στις ακριβώς αντίθετες. Δυστυχώς, υπάρχουν πολλοί που στον εξαστισμό του ΠΑΣΟΚ θεωρούν ότι η ΝΔ θα πρέπει να διολισθήσει στον λαϊκισμό, στην προσήλωσή του στην Ευρώπη, ότι η ΝΔ θα πρέπει να γίνει αντιευρωπαϊκή, στον δυτικό του πλέον προσανατολισμό και στις καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ, τον αντιδυτικισμό και τον αντιαμερικανισμό. Πολλές φορές νομίζει κανείς ακούγονττας στελέχη της ΝΔ, ότι ακούει στελέχη του ΚΚΕ ή αριστερών γκρουπούσκουλων, που απλώς αντί αμπέχωνα φοράνε γραβάττες, σακκάκια και ταγιέρ. Μπορεί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής να ήταν συντηρητικός και ευκαιριακά να ύψωσε την σημαία του φιλελευθερισμού, σίγουρα, όμως, δεν ήταν αντιδυτικός και αντιευρωπαίος. Αντιθέτως, ίδρυσε την ΝΔ ως το εξ ορισμού δυτικοστραφές και φιλευρωπαϊκό κόμμα.

3) Μπορεί, βέβαια, από την άλλη ο κύριος Σαμαράς να είναι αντιδυτικός επειδή το πιστεύει και να μην έχει αυτήν την στάση ως πρόφαση. Πάλι, όμως, διαφωνώ μαζί του, θεωρώντας ότι η ασφάλεια, η πρόοδος και η ευημερία της Ελλάδας εξασφαλίζονται μόνο στην συμμετοχή και στην υιοθέτηση δυτικών θεσμών και μεθόδων.

4) Ο κ. Σαμαράς, προφανώς για τους παραπάνω λόγους, φαίνεται να έχει διείσδυση και στα δεξιότερα. Πολύ πιθανόν. Αυτό ενέχει τον εξής κίνδυνο: να έχει μεν η ΝΔ επανακάμψει στην εξουσία, διότι έχει διευρυνθεί η βάση της, αλλά ταυτόχρονα να πρέπει π.χ ξανά να απολογείται και να προσπαθεί να εξηγήσει τον βαθμό προσήλωσής της στους φιλελεύθερους και δημοκρατικούς θεσμούς οδηγώντας στην απαξίωσή της και στο να θεωρείται παρωχημένο κόμμα. Ταυτόχρονα τα αντίπαλα κόμματα είτε θα διατυπώνουν προτάσεις πολιτικής, είτε θα κάνουν ιδεολογικές συζητήσεις πάνω σε σύγχρονα ζητήματα και όχι σε αυτά, που θεωρούνται λυμένα εδώ και καιρό.

Η θετική μου γνώμη, λοιπόν, πάει υπέρ της κ. Μπακογιάννη: την χαρακτηρίζει ο φιλοευρωπαϊσμός, ο φιλοδυτικισμός κλπ. Κατά αυτήν την άποψη είναι αυτή, που εκφράζει αυθεντικά τις παρακαταθήκες του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Μού δίνει την εντύπωση ότι θα έχει την γενναιότητα να προβεί σε συμβιβασμούς, ακόμα και οδυνηρούς, αλλά ταυτόχρονα και να δει τις ευκαιρίες που μπορούν να προκύψουν. Δείχνει να είναι η πολιτικός, που έχει στον νου της τον μακρόπνοο σχεδιασμό, τον σεβασμό στην ιδεολογία και όχι τον χαμαιλεοντισμό μόνο και μόνο για να γίνει το “γιουρούσι στα χειμερινά ανάκτορα για να φύγουν οι ΠΑΣΟΚΟΙ”.

Να σημειώσω, επίσης, ότι θεωρώ από τους μεγαλύτερους πολιτικούς της Ελλάδας τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Πολλοί θα διαφωνείτε με αυτό και σεβαστή η θέση σας. Αυτό, που δεν μπορώ να δεχθώ είναι το να κρίνεται η κ Μπακογιάννη από τις πράξεις και τις παραλείψεις του πατέρα της είτε από τους εσωκομματικούς της, είτε από άλλους της αντιπάλους. Η κ. Μπακογιάννη θα πρέπει να κριθεί για τις δικές της πράξεις και παραλείψεις.

Γνώμη μου είναι ότι η κ. Μπακογιάννη θα πρέπει να έρθει σε συνεννόηση, είτε πριν είτε μετά τις εκλογές, είτε εκλεγεί είτε όχι Πρόεδρος του κόμματος με τους κκ. Ανδριανόπουλο και Μάνο. Η συνεννόηση μπορεί να έχει διάφορες μορφές. Δεν είναι μόνο η προσχώρηση. Πρέπει να υπάρξει, όμως, συνεννόηση, διότι οι δύο αυτοί πολιτικοί αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο για την (Κεντρο)δεξιά.

Κλείνοντας να ευχηθώ καλή επιτυχία και στους τρεις υποψηφίους για την προεδρία της ΝΔ.

Εννοείται ότι το διάβασα. Το ξέρω δεν είναι λογοτεχνία, αλλά παραλογοτεχνία. Δεν μού άλλαξε την ζωή και ούτε, υποθέτω και κάποιου άλλου. Και ναι ακολουθεί την ίδια μανιέρα: Ο Langdon καλείται κάπου εκτός έδρας του και βρίσκει ότι κάποιος φίλος του, γνωστός κλπ έχει πρόβλημα. Το πρόβλημα το έχει δημιουργήσει ο “κακός”, ο οποίος έχει, φυσικά,  σωματική δυσμορφία. Υπάρχει εμπλοκή επισήμων διωκτικών αρχών κλπ των οποίων ο ρόλος είναι αμφίσημος, τουλάχιστον του επί κεφαλής. Κάποιος σύμμαχος έχει και αυτός αμφίσημο ρόλο, εάν δεν είναι και αυτός κακός. Φυσικά παίζει και γυναίκα.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες του περιπέτειες, σε αυτήν ο ήρωας δεν εγκαταλείπει τις ΗΠΑ. Υπάρχει ένα “μυστικό”, του οποίου κατεπιστευματοδόχοι υποτίθεται είναι οι Τέκτονες. Οι κατά Dan Brown Τέκτονες. Γιατί τώρα στο εάν αλήθεια οι Τέκτονες θεωρούν εαυτούς θεματοφύλακες κάποιου “μυστικού” κλπ δεν το γνωρίζω. Το μόνο, που γνωρίζω για αυτούς, όπως και ο περισσότερος, υποθέτω, κόσμος, είναι ότι, μεταξύ άλλων, έχουν δραστηριότητες, που μοιάζουν με τελετές, έτσι ώστε πολλοί να τους θεωρούν θρησκεία. Από την άλλη οι τελετές αυτές, ή η φήμη τους δημιουργούν κάποιο δέος στους απ’ έξω και τους κάνουν να αναρωτιούνται, τί συμβαίνει και τί συζητιέται κατά την διάρκεια των μασωνικών συναντήσεων. Συνήθως, όμως, δεν είμαστε τόσο περίεργοι για το τί συζητιέται σε άλλες ενώσεις είτε είναι οικονομικές, είτε κάποιοι σύλλογοι. Σωστά; Ας επιστρέψουμε στο βιβλίο.  Το “μυστικό” αυτό υποτίθεται ότι είναι λυτρωτικό για την ανθρωπότητα. Οι Τέκτονες με διχαστική λογική επιθυμούν το “μυστικό” να διαφωτίσει τον κόσμο, ταυτόχρονα, όμως, δεν θέλουν να διαδοθεί. Προφανώς διότι θεωρούν ότι η ανθρωπότητα δεν είναι έτοιμη. Από την άλλη ούτε ο κακός θέλει να κοινοποιηθεί το μυστικό, διότι επιθυμεί να μείνει ο κόσμος στο σκότος. Στο τέλος, λοιπόν, όπως και στις άλλες περιπέτειες δεν υπάρχει σύγκρουση με τον κακό για το τί πρέπει να γίνει το όποιο διακύβευμα, αλλά υπάρχει σύγκρουση για την ερμηνεία του και σύγκρουση επειδή κυνηγά τους καλούς. Με λίγα λόγια μύλος.

Όπως και στα άλλα του βιβλία η αντιληπτή από τον μέσο άνθρωπο πραγματικότητα δεν είναι παρά ένα κάλυμμα -συμβολικό ή μη- για την τω όντι πραγματικότητα. Την τελευταία, φυσικά, δεν μπορούν να την αντιληφθούν παρά μόνο οι πάσης φύσεως μυημένοι, αλλά και ο “κακός”. Όπως και στα άλλα του βιβλία ο συγγραφέας μάς δίνει την εντύπωση ότι προσφέρει μια μυθοπλασία πάνω σε έναν καμβά πραγματικότητας. Κάποια μπορεί να είναι. Τα περισσότερα, όμως, πολλοί λένε όχι ή αποτελούν υπερβολικές και υπερδιασταλτικές ερμηνείες.

Όπως έγραψε κάποιος ο Κώδικας Da Vinci είχε ως άξονα την ψευδοϊστορία. Αντιθέτως, το Χαμένο Σύμβολο φαίνεται να έχει ως άξονα την ψευδοεπιστήμη. Το “ταίρι” του Langdon σε αυτό το βιβλίο ασχολείται με την “νοητική επιστήμη”, γίνονται αναφορές για κρυστάλλους χιονιού, οι οποίοι είχαν αρμονικές ή όχι δομές ανάλογα με το τί είδους σκέψη υπήρχε προς αυτούς κλπ. Ότι η σύγχρονη επιστήμη επιβεβαιώνει την αρχαία “απόκρυφη γνώση” κλπ. Από αυτήν την άποψη το βιβλίο θυμίζει αρκετά το Μυστικό, αλλά εάν το τελευταίο αποτελεί “πρακτικό οδηγό”, το Χαμένο Σύμβολο αποτελεί λογοτεχνική αποτύπωση. Έχω πάντα την απορία, πώς ανά περιόδους προωθούνται συγκεκριμένες ιδέες, τάσεις κλπ: είναι θέμα marketing; Είναι αιτήματα της κάθε εποχής, που ζητούν να αποτυπωθούν;

Το βιβλίο γενικά το ευχαριστήθηκα. Χαλαρό ανάγνωσμα, χωρίς απαιτήσεις συγκέντρωσης. Χωρίς προβληματισμούς. Απλά πράγματα: Υπάρχει ένα πρόβλημα, ο καλός το λύνει και φυσικά υπάρχει η σύγκρουση του πρωταγωνιστή με τον ανταγωνιστή. Εάν κάτι δεν μού άρεσε ήταν η προσπάθεια “λογοτεχνικότητας”, που αισθάνθηκα ότι προσπάθησε να δώσει ο συγγραφέας στις πρώτες 100+ σελίδες του βιβλίου σε βάρος της πιο “κινηματογραφικής γραφής”. Αντί για λογοτεχνική γραφή υπήρχε μάλλον κουραστικός πλατειασμός.

Φυσικά το βιβλίο αυτό και τα όμοια του θα πρέπει να τα θεωρούμε ως απλά ευχάριστα αναγνώσματα και να μην θεωρούμε ότι μάς αποκαλύπτουν αλήθειες, ότι αποδεικνύουν ότι ο κόσμος κυβερνάται από αόρατες δυνάμεις κλπ. Το βιβλίο , λοιπόν, όπως και τα όμοια του υποτίθεται ότι προστατεύει αποκαλύπτει κάποιο μυστικό και με κάνει να αναρωτιέμαι μήπως θα έπρεπε όντως να είχε υπάρξει κάποιο “μυστικό” και στην πραγματικότητα!

Ποιό θα ήταν αυτό; Μα φυσικά η θεωρία της Κβαντικής Φυσικής κλπ. Από τότε που διατυπώθηκε κάθε άσχετος (και στους άσχετους περιλαμβάνω και τον εαυτό μου) δίνει ό,τι ερμηνεία θέλει: ότι κάτι υπάρχει ή όχι ανάλογα με την βούληση του παρατηρητή, ότι εάν θέλω π.χ να αγοράσω ένα νέο αυτοκίνητο δεν πρέπει να αγχώνομαι για το εάν μπορώ ή όχι, διότι σε ένα παράλληλο σύμπαν ο παράλληλος μου εαυτός το έχει ήδη αγοράσει και το οδηγεί, ότι με την σκέψη θα χάσω βάρος και θα μειώσω τα χρέη μου κλπ.

Η Κβαντική Φυσική θα έπρεπε να μείνει ένα καλά φυλαγμένο μυστικό (χωρίς να είναι οι μυστικές οι εφαρμογές της, που διευκολύνουν την ζωή μας, από άποψη τεχνολογικών προϊόντων) που να αποκαλύπτεται μόνο στους άξιους και μυημένους, που έχουν τουλάχιστον 33 διδακτορικά θεωρητικής φυσικής και χημείας.

Posted in Τέχνες, Φιλαναγνωσία Tagged: τέχνες, φιλαναγνωσία ]]> http://thoughtsofashy.wordpress.com/2009/11/16/post2123/feed/ 0 Ντροπαλός http://thoughtsofashy.wordpress.com/2009/11/12/post2122/ http://thoughtsofashy.wordpress.com/2009/11/12/post2122/#comments Thu, 12 Nov 2009 06:00:43 +0000 Ντροπαλός http://thoughtsofashy.wordpress.com/?p=996 ]]>

Είναι κάποιοι δημοσιογράφοι, που μας “ανάβουν” τα λαμπάκια. Η σχέση, που έχουμε μαζί μας είναι όπως του ουρανίσκου με το ροκφόρ. Υπάρχει κάτι το “περίεργο”, αλλά το τρώμε. Ή σαν τις πεταλούδες με το φως. Είναι επικίνδυνο, αλλά αυτές το πλησιάζουν. Έτσι και εμείς. Βλέπομε τα ονόματά τους ή την στήλη τους, θέλουμε να προσπεράσουμε σελίδα, αλλά δεν μπορούμε και εμμονικά τους διαβάζουμε.

Θα αρχίσω με μια διευκρινιστική εξαίρεση δύο διευκρινιστικές εξαιρέσεις. Μέσα σε αυτούς δεν αναφέρομαι στους δημοσιογράφους, οι οποίοι στο ένα μέσο βλέπουν την νικηφόρα έλευση της παγκόσμιας σοσιαλδημοκρατίας, για να πάνε σε ένα άλλο και να προφητεύουν την μακροημέρευση του φιλελευθερισμού κλπ. Ας μην τους κρίνουμε για υποκριτές και ας είμαστε επιεικείς μαζί τους. Πρόκειται για προλεταρίους της διανόησης, οι οποίοι είναι πολλές φορές αναγκασμένοι να γράφουν προσαρμοσμένα κείμενα στην “γραμμή της εφημερίδας” για να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Επίσης, ούτε στους μεγαλοσυντάκτες, που αποτελούν σύνδεσμο μεταξύ πολιτικής, μέσων και κοινωνίας. Πρόκειται για το γνωστό μοτίβο του “πηγές του Υπουργείου είπαν στην εφημερίδα μας…”. Αυτό συνήθως σημαίνει ότι ο Υπουργός κάλεσε τον μεγαλοσυντάκτη και του είπε, τον ενημέρωσε, ενημερώθηκε από αυτόν. Συνήθως γνωρίζουμε (ή υποψιαζόμαστε) ποίοι είναι και γνωρίζουμε και τις θέσεις τους. αφού έγραψα τις εξαιρέσεις ας παραθέσω τους δημοσιογράφους, που δεν θέλουμε να διαβάζουμε, αλλά κάτι μας τραβά.

1) Ο διαπιστευμένος σε κόμμα συντάκτης, ο οποίος θεωρεί ότι ρεπορταζ είναι το να φέρεται σαν φερέφωνο του κόμματος στο οποίο είναι διαπιστευμένος ή σαν επιπλέον κομματική αντιπολίτευση. Οι δημοσιογράφοι αυτοί δεν κάνουν σκληρές ερωτήσεις, αλλά αντιπολίτευση. Αντιστοίχως δεν παρουσιάζουν θετικό έργο κόμματος, αλλά πλέκουν εγκώμια και αναπέμπουν “λιβανωτούς”. Όταν τους βλέπουμε στην τηλεόραση λάμπει το πρόσωπό τους με κάθε κίνηση του δικού τους κόμματος, ενώ το ειρωνικό (χαμο)γελάκι συνοδεύει κάθε κίνηση και στραβοπάτημα των αντιπάλων.  Σε αυτούς διαβάζουμε κάτι σαν τα παρακάτω:

ΒΟΥΛΙΑΞΕ Η ΜΠΛΑΜΠΛΑΔΟΥΠΟΛΗ

Σε κλίμα ενθουσιασμού ο Πρόεδρος του κόμματος μίλησε σε ενθουσιώδη και σε τεράστια σε όγκο και παλμό συγκέντρωση πολιτών. Είπε ότι δεν θα ανεχθει διχαστικά φαινόμενα, που πληγώνουν την παράταξη. Η στήλη και η εφημερίδα αυτή το έγραφαν από καιρό, ότι είναι ώρα να φύγουν οι Εφιάλτες. Ο Πρόεδρος του κόμματος ανακοίνωσε σειρά μέτρων, που θα τονώσουν την οικονομία κλπ κλπ. Σε ερώτησή μας για το εάν είναι ο πλεόν εκπληκτικός αρχηγός κόμματος, που έχει ποτέ υπάρξει μάς απάντησε ότι δεν μπορεί να αναφέρεται στον εαυτό του και πως εμπιστεύεται την κρίση του λαού, που τον αγαπάει.

Από την άλλη

ΚΥΝΗΓΟΥΣΑΝ ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΟ ΤΟΥΦΕΚΙ

Η κρίση ολοένα και βαθαίνει στο κόμμα. Μετά τον πολιτευτή της περιφέρειας Χ, νέα καταστροφή από φίλια πυρά ήρθε από τον βουλευτή Ψ. Με πρωτόγνωρο αυταρχισμό διαγράφησαν και οι δύο. Έτσι ήταν πάντα. Στο μεταξύ στην συγκέντρωση δεν εμφανιζόταν κανείς και τα sms έπεφταν φωτιά μπας και μαζέψουν κανέναν. Υποσχέθηκαν μέχρι και στους οικονομικούς μετανάστες μια αμοιβή για να κάνουν τους χειροκροτητές κομπάρσους! Από την άλλη θρίαμβο για τον αρχηγό του δικού μας κόμματος. Ερωτηθείς για το, τί λέει για την δήλωση του στελέχους Ω, είπε ότι όλα αυτά συζητούνται στα αρμόδια όργανα και πως η βάση έχει αποφασίσει…

2) Ο πανεπιστημιακός. Συνήθως αυτός των κοινωνικών ή των νομικών επιστημών. Επιλεκτική οπτική. Εργαλειακή χρήση της διανόησης. Κεκαλυμμένο “γλείψιμο” σε Πρόεδρο κόμματος, μπας και τον βάλει σε κάποια λίστα, ψηφοδέλτιο κλπ. Τί κατάντια! Πολλές φορές είναι ήδη μέλος κόμματος και προσπαθεί να “πασσάρει” την πολιτική του κόμματός του ως αντικειμενικά σωστή (“αφού το γράφει ο καθηγητής θα είναι σωστό”, παρασύρεται να σκεφτεί ο αναγνώστης). Γιατροί και μηχανικοί κλπ γράφουν πιο “τεχνικά” θέματα, εαν και πολλές φορές υπάρχει αφορμή να πολιτικολογήσουν πάνω στα θέματα αυτά και ακόμα χειρότερα να κομματικολογήσουν, όπως οι προηγούμενοι.

Υπάρχει, φυσικά, και η άλλη κατηγορία των πανεπιστημιακών. Είναι αυτοί, που δεν επιθυμούν να πολιτευθούν (ο επικριτικός, που επιθυμεί να πολιτευθεί συνήθως προσανατολίζει την ένγλειφη κριτική του στο κόμμα, που θέλει να πολιτευθεί, την αμιγή επίκρισή του στο αντίπαλο κόμμα)). Ο λόγος τους, λοιπόν, δεν είναι, όπως στην προηγούμενη κατηγορία, γλοιωδώς επαινετικός ή φανατικά αντιπολιτευτικός.. Είναι απλώς ακρίτως επικριτικός. Ο πανεπιστημιακός από την άνεση του γραφείου του, όπως ο στρατηγός της πολυθρόνας, έχει την λύση για όλα τα προβλήματα και θεωρεί όχι μόνο πως οτιδήποτε κάνουν οι πολιτικοί πως είναι λάθος, αλλά θεωρεί και τον λαό ανώριμο για τις επιλογές του. Προβάλλει συνεχώς ένα “εάν ήταν αλλιώς” και νομίζει ότι η τάξη των πολιτικών θα έπρεπε να απαρτίζεται από αγγέλους (χωρίς, βέβαια, να κοιτά την κόπρο του Αυγείου στον δικό του χώρο). Προφανώς αυτούς θα είχε στον νου του ο Bismarck, όταν σκέφτηκε, όπως λέγεται, την φράση Drei Professoren, Staat verloren

3) Ο συντάκτης μόδας. Αυτός δεν μας ενοχλεί, που την μία χρονιά υμνεί το αλήτικο ντύσιμο για να το αντικαταστήσει την επομένη με το white tie. Μας ενοχλεί, που λίγο πολύ θεωρεί ότι εάν δεν καλύπτεις κάποια standards, καλό θα είναι να μην βγαίνεις από το σπίτι σου, άσε δε που ενδεχομένως να ήταν καλύτερο να αυτοκτονούσες. Τα άρθρα τους για το τί πρέπει ή δεν πρέπει να φορά κανείς στάζουν δηλητήριο. Μας κάνει τρομερή εντύπωση το ότι ποτέ δεν έχουμε δει φωτογραφίες τους. Γιατί άραγε; Να υποψιαστούμε ότι πρόκειται για γυναίκες με πεσμένο στήθος, σαφρακιασμένο κ***- “αεροδρόμιο” και πόδια-”υγραεριομπούκαλα”, οι οποίες φορούν μπλούζες με βαθύ ντεκολτέ, εφαρμοστό παντελόνι (ή μίνι φούστα με ψηλή μπότα) και από μέσα ανύπαρκτο string-άκι; Ή αντιστοίχως για άντρες προγάστορες ή οποίοι φορούν εφαρμοστό μπλουζάκι ή πουκάμισο ανοιχτό μέχρι το στέρνο, ώστε να φαίνεται η τρίχα/ή το ξύρισμα και απαραιτήτως καδένα, βερμούδα και πέδιλα με κάλτσα, ενώ στα μανικιουρισμένα δάχτυλα υπάρχει νυχάκι στο μικρό; (με την απαραίτητη μάκα, φυσικά)

4) Ο ζων και διδάσκων τους τρόπους, το modus κλπ. Παλαιότερα υπήρχαν βιβλία και στήλες με συμβουλές, άλλες χρήσιμες και άξιες να κρατηθούν, όσες δεν κρατήθηκαν, και άλλες περιττές, ρατσιστικές κλπ, που ευτυχώς καταργήθηκαν. “Να πλένετε τας μασχάλας σας και να χρησιμοποιήτε αποσμητικόν. Ο συνεπιβάτης σας στο λεωφορείο “δεν σάς φταίει σε τίποτα”, όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός μας, να ανέχεται την βρώμαν σας”. “Γυναικός εισελθούσης εις αίθουσαν άπαντες οι άρρενες εγείρονται προσφέροντες αυτή το κάθισμά των”. “Κυρία μου, ότι ο συνοδός σας θα κουβαλήσει την αποσκευήν σας δεν σημαίνει ότι μπορείτε να την φορτώσετε με όλην την ντουλάπαν σας. Δεν πρόκειται περί “χαμάλου-αχθοφόρου”. “Καινοφανείς θεωρίαι μάς ομιλούν δια την γνώμην των γυναικών. Κύριος οίδε, πότε θα καταστραφή η ελληνική οικογένεια, το κύτταρον της κοινωνίας, εάν ακολουθηθούν αυταί οι “μόδαι”.Μία είναι η γνώμη της γυναικός: η γνώμη του ανδρός της και αυθέντου της ( ή του πατρός της, εάν πρόκειται περί παρθένου).” Σήμερα, οι αντίστοιχες στήλες δεν ομιλούν τόσο περί καλών τρόπων, όσο το πώς η κατανάλωση συγκεκριμένων αγαθών και υπηρεσιών αναβαθμίζει το status των χρηστών τους και τούς δίνει αναβαθμισμένη αξία στην κοινωνία. Ένα υποθετικό άρθρο θα πήγαινε ως εξής:

…Αυτό που ξεχωρίζει ένα καλό δείπνο και θα σας χαρακτηρίσει ως καλούς οικοδεσπότες είναι η παρουσίαση του plateau με τα τυριά κατά το τέλος αυτού. Τα τυριά είναι “ευαίσθητοι οργανισμοί” και χρειάζονται ειδική περιποίηση. Δεν τα βάζουμε σε οποιοδήποτε plateau και προς Θεού όχι στο τάπερ. Κατάλληλα plateaux θα βρείτε στο Tyricaseumkaas (Τυρεμπόρων 999, τηλ. 1002439890-2). Σας προτείνουμε αυτό από Ονιόξυλο (Arbor Psonisticum) με κόστος 80€. Τί τυριά να βάλουμε; Εάν και η φέτα θεωρείται μέρος της staple ελληνικής διατροφής και είναι επιστημονικά αποδεδειγμένες οι διατροφικές αξίες της, δοκιμάστε και άλλα τυριά ΠΟΠ και ΠΓΕ ελληνικής αλλά και ξένης παραγωγής. Σας προτείνουμε να κάνετε τις επιλογές σας από το “Καρδάρι του Πολύφημου” (Τυρόπιττας 69, τηλ. 1454332680-1). Ο εμπειρος κύριος Αγησίλαος θα σας ρωτήσει, ποιό είναι το δείπνο σας και θα σας καθοδηγήσει στις σωστές επιλογές. Έχει δώσει τις έμπειρες συμβουλές του από τις ανερχόμενες δεσποινίδες των παλαιών Αθηνών μέχρι και στον Αρχιμάγειρα των ανακτόρων, καθότι το κατάστημα ήταν και διαπιστευμένος προμηθευτής της Αυλής. Μια φορά μάλιστα είχε έρθει και να ψωνίσει και η ίδια η Βασίλισσα αυτοπροσώπως. Δεν μεταφέρω φήμες, ήμουν και εγώ εκεί και έβλεπα την σκηνή με δέος από τα 10χρονα μάτια μου. Ο πατέρας μου, παραδοσιακός βασιλόφρων, έσπευσε να υποβάλει τα σέβη του στην μεγαλειότητά της, η οποία ήταν τόσο απλή και πρόσχαρη, που εντυπωσίασε ακόμα και τον θείο Πελοπίδα, ο οποίος άνηκε στην Δημοκρατική Παράταξη και οτιδήποτε έκανε, το έκανε στο όνομα του Βενιζέλου. Ήταν η ευλάβεια της θείας Περσεφόνης, που δεν τον άφηνε να βάλει την φωτογραφία του στο εικονοστάσι. Πρέπει εδώ να αναφέρουμε ότι το “Καρδάρι του Πολύφημου” ήταν και πολιτικό κέντρο των παλιών καλών Αθηνών με δυνατές συζητήσεις και διαφωνίες, που όλες λύνονταν στο privé δωματιάκι με μεζεδάκια και με ανέκδοτα του κυρίου Σοφοκλή ιδιοκτήτη του καταστήματος.

Για να ευχαριστηθείτε το δείπνο σας και να μπορείτε να μιλάτε απερίσπαστη με τους καλεσμένους σας σκεφτείτε την ιδέα να προσλάβετε μια οικιακή βοηθό για την ημέρα. Οι παλιές καλές κυρίες των Αθηνών ξερουν το μυστικό και εγώ το μοιράζομαι μαζί σας. Η Υπηρετριοπαροχική (Υπηρετών 310, τηλ 20000191823-8) έχει τους ευγενέστερους, κομψότερους και αξιότερους βοηθούς.

Δεν υποδεχόμαστε τους καλεσμένους μας με φόρμα, αλλά τους τιμαμε φορώνας το κατάλληλο φόρεμα. Φυσικά δεν φοράμε το έξωμό μας φόρεμα και τα slingbacks μας χωρις να έχουμε κάνει την κατάλληλη περιποίηση σώματος μαζί με manicure και pedicure. To Beautiful Body (Καλλίπυγων Γυναικών 900, τηλ. 1234567890-9) θα δει το σώμα σας και θα σας πει, ποιά θεραπεία χρειάζεστε για να ανανεωθείτε και όχι μόνο για το δείπνο σας. Στην κλασσικότερη θεραπεία το σώμα σας θα αναζωογονηθεί με την ευεργετική λασπη από το χώμα  της ερήμου της Τάκλαμακάν, τα χερια σας θα γίνουν τέλεια με το λουτρό από μέλι της Μποτσουάνας και σοκολάτα του Εκουαδόρ, ενώ η όποια κούραση θα φύγει από τα πόδια σας μέσα στο λουτρό από γάλα αντιλόπης με πέταλα ορχιδέας. Όλες οι θεραπείες είναι φυσικές και αποτελούν εξέλιξη σοφίας του χρόνου και βασίζονται στα εγχειρίδια ομορφιάς της Νεφερτίτης. Αυτά τα μυστικά τα ήξερε και η θεία η Ευρυνίκη, η οποία μπορεί να μην είχε το γάλα της αντιλόπης και το μέλι της Μποτσουάνας, περιποιόταν, όμως, τον εαυτό της με γάλα από γαλλικές αγελάδες, που έβλεπαν αντίγραφα πινάκων του van Gogh και με μέλι από την Στοκχόλμη. στο Beautiful Body δεν θα έχετε μόνο τα καλύτερα υλικά, αλλά και την καλύτερη επαγγελματικότερη περιποίηση.

Τί να σάς ευχηθούμε; Να απολαύσετε το δείπνο σας.

Οι συντάκτες αυτοί πέρα από διαφημιστές, σε στήλες μάλιστα, που δεν γράφουν publi, ξένη δημοσίευση κλπ πάσχουν από ακατάσχετη παρελθοντολαγνία. Εχουν κηρύξει το “πίσω ολοταχώς” πολύ πριν από τον Χριστόδουλο. Αηδιάζουν, τάχα, με τον σύγχρονο νεοπλουτισμό (που με τις στήλες τους παριστάνουν ότι δήθεν προσπαθούν να τον εκπολιτίσουν) και με την χυδαιότητα των σύγχρονων πελατειακών σχέσεων (ενώ αντιστοίχως θεωρούν δείγμα αριστοκρατικότητας, ιεραρχίας και ορθής κοινωνικής οργάνωσης το σύστημα όπου ο φτωχός ανηψιός γινόταν χαμάλης και παραγιός στο εμπορικό του θείου του και η φτωχή ανηψιά υπηρέτρια στο σπίτι του).

5) Ο τηλεκριτικός: Με αυτόν εννοούμε τον κριτικό τηλεόρασης σε εφημερίδες και περιοδικά, αλλά ας γράψουμε και κάτι στα γρήγορα για τον άνθρωπο του τηλεοπτικού ρεπορτάζ στην ίδια την τηλεόραση. Αυτός θα αναφερθεί στο πόσο γλυκιά είναι η Χ παρουσιάστρια, πώς μαλλιοτραβήχθηκε η άλλη και θα λιβανίσει την τηλεόραση και τον εαυτό της ως μέρος αυτής σε ένα υπέροχο κρεσέντο τηλεοπτικού αυτισμού.

Ο “κλασσικός” τηλεκριτικός, όμως, είναι αλλιώς. Πρέπει να είναι από τους λίγους κριτικούς, που φαίνεται σχεδόν να μισούν το αντικείμενο της κριτικής τους. Ο συνάδελφός τους της κινηματογραφικής κριτικής τουλάχιστον μπορεί να αντλεί ικανοποίηση από τις καταθλιπτικές σοβαροφανείς ταινίες, πέρα από τα μπλοκμπάστερ.  Αυτό προφανώς θα οφείλεται στον λόγο ότι η τηλεόραση δεν είναι τόσο παλιά και δεν έχει δημιουργήσει παράδοση. Αμφιβάλλετε ότι ο τηλεκριτικός του 2700 θα αναφέρεται στις σημερινές εκπομπές (αυτές που σήμερα θάβονται) με δέος και θα τις αντιμετωπίζει ως έργα κλασσικής τέχνης; Επίσης αισθάνεται απέχθεια για την απελευθέρωση της τηλεόρασης. Όχι τόσο γιατί έγινε χωρίς κανόνες και υπάρχουν κάποιες ασάφειες, όσο στο γιατί αυτή προσπαθεί να ικανοποιήσει (αλλά και να δημιουργήσει ανάγκες, που θα ζητήσουν ικανοποίηση) την plebs. Ο τηλεκριτικός, όμως, τα ξέρει όλα και η plebs είναι ανόητη. Μια πλατωνική δικαυβέρνηση διανοουμένων (στην οποία συμπεριλαμβάνει και τον εαυτό του) θα ήταν το ιδανικό του. Η plebs θα εκπολιτιζόταν. Και επειδή πολύ πιθανόν να χρειαζόταν χρόνο και ειδικές μεθόδους να εκπαιδευτεί πολύ πιθανόν, ή μάλλον σίγουρα, ένα τέτοιο καθεστώς θα ήταν δυστοπικό . Ο τηλεκριτικός μάς φέρνει στον νου τον θρησκευτικό λειτουγό, που είναι κολλημένος με το να ασχολείται και να καταδικάζει τις τσόντες. Για να τις καταδικάζει πρέπει να έχει δει ουκ ολίγες. Έτσι και ο τηλεκριτικός. Γράφει και ξαναγράφει στην στήλη του για όλες τις εκπομπες χαμηλού επιπέδου, για όλα τα μεσημεριανάδικα κλπ. Δεν χρειάζεται να δεις τις εκπομπές αυτές. Η τηλεκριτική στήλη σού δίνει όλο το info (κουτσομπολιό), που χρειάζεσαι!

Εάν και ο τηλεκριτικός γενικά θάβει την τηλεόραση, όπως προαναφέραμε, παραδόξως βρίσκει εκπληκτικές, ποιοτικές κλπ τις εκπομπές του τηλεοπτικού κλάδου του επιχειρηματικού ομίλου στον οποίο εργάζεται. Από την άλλη, οι εκπομπές των ανταγωνιστικών ομίλων είναι χαμηλού επιπέδου, δεν πιάνουν τον παλμό των τηλεθεατών, είναι παρωχημένες κλπ. Είμαι βέβαιος ότι δεν υπάρχει καμία προκατάληψη και πως ό,τι γράφεται, γράφεται αβίαστα, αντικειμενικά και με όλα τα ενδεδειγμένα εργαλεία της τηλεκριτικής τέχνης.

Αυτούς τους δημοσιογράφους και “δημοσιογράφους” σκέφτηκα. Ίσως να είναι αυτοί, που σε εμένα να ανάβουν τα λαμπάκια, αλλά ταυτοχρόνως να τους διαβάζω. Μπορεί εσείς να έχετε άλλους. Τέλος, εάν και θα το ήθελα, δεν κατάφερα να φτιάξω υποθετικά άρθρα σε όλες τις κατηγορίες.

Πρόσφατα βρέθηκα στην Γερμανία -και συγκεκριμένα στο Βερολίνο- στα πλαίσια ενός σεμιναρίου, που έκανα αίτηση να παρακολουθήσω. Δεν μπορώ να σας γράψω πολλά πάνω στην πόλη, αφού το σεμινάριο ήταν τόσο σφιχτό με αποτέλεσμα με το ζόρι να καταφέρω να δω ότι υπήρχε στην διαδρομή μεταξύ χώρων σεμιναρίων και εστιατορίου, κατά την διάρκεια του μεσημεριανού διαλείμματος και τα απογεύματα, όποτε υπήρχε η αντοχή. Επισκεφθηκα, πάντως, τον θόλο του Reichstag, περπάτησα μέσα στο μνημείο των δολοφονηθέντων Εβραίων της Ευρώπης (απ’ έξω μπορεί να φανεί και λίγο άσχετο, να εγείρει ερωτήσεις του τύπου: «πώς τιμούνται οι πεσόντες Εβραίοι με τέτοιο μνημείο;», «αποτελούν τα μπλόκια τσιμέντου έργο τέχνης;» κλπ. Όμως, βαδίζοντας μέσα του το αποτέλεσμα είναι πολύ πιεστικό και αγχογόνο με αποτέλεσμα προφανώς ο καλλιτέχνης να μπορεί να αποδώσει στον επισκέπτη μέρος της αγωνίας και του άγχους, που είχε αισθανθεί και βιώσει αυτή η κοινότητα το λιγότερο την περίοδο 1933-1945. Υπάρχει, πάντως και αμφισημία στο μνημείο από την άποψη ότι μπορεί να δει κανείς μέσα σε αυτό παιδιά, αλλά και ενηλίκους να παίζουν: π.χ κρυφτό ή να δοκιμάζουν τα αλματά τους μεταξύ των “μπλοκιών”. Υποβάθμιση, άγνοια κλπ του Ολοκαυτώματος ; Δεν νομίζω. Προφανώς ο καλλιτέχνης προσπαθεί να δημιουργήσει την σωστή ισορροπία μεταξύ μνήμης και καθημερινότητας κλπ. Φυσικά και δεν πρέπει να ξεχάσουμε, αλλά ταυτόχρονα η ζωή συνεχίζεται. )

1. Πλατείς δρόμοι, μεγάλα πεζοδρόμια. Γενικότερα προσβασιμότητα. Ακόμα και για τους αναπήρους. Αισθάνθηκα αρκετά αμήχανα, όταν καθισμένος κάπου να φαω είδα ότι ήμουν ο μόνος που πρόσεξε την προσέλευση μιας ανάπηρης γυναίκας με καροτσάκι. Μπήκε τόσο φυσικα μέσα, δεν φάνηκε κόπος στο πρόσωπό της, έφαγε, αποχώρησε για λίγο (προφανώς για την τουαλέττα) ξαναεπέστρεψε στην θέση της, τελείωσε το φαγητό της, μιλούσε με την παρέα της. Έφυγε. Φανταστείτε την ανάλογη σκηνή εδώ. Μάλλον δεν μπορείτε να την φανταστείτε, διότι το πιθανότερο θα ήταν η γυναίκα με το καροτσάκι να είχε μείνει μάλλον στο σπίτι της. Στην περίπτωση, που είχε καταφέρει, μετά από απείρους κόπους, να βγει θα μιλούσαμε για “γενναιότητα”, “θέληση για ζωή”, “παράδειγμα από τις κινητικά εμποδιζόμενους συμπολίτες μας”, αντί να ΤΣΑΚΙΣΤΟΥΜΕ να μετακινήσουμε το αυτοκίνητό μας, που σταθμεύσαμε στην ράμπα πρόσβασης δρόμου-πεζοδρομίου, να απομακρύνουμε τον κάδο απορριμάτων από τον “οδηγό τυφλών” , γενικότερα να δημιουργήσουμε πόλεις, που να είναι λειτουργικές για όλους. Ειλικρινά δεν γνωρίζω, εάν το Βερολίνο είναι δομημένο έτσι με τις φαρδειές λεωφόρους πάνω σε μια Οσμανική λογική (μεγάλοι χώροι, ώστε η κρατική εξουσία να μπορεί να επιτηρεί και να καταστέλει τα εν δυνάμει ταραχοποιά στοιχεία). Ακόμα και εάν αληθεύει αυτό σε κάθε περίπτωση, η πόλη είναι εξυπηρετική και για τους πεζούς αλλά και για αυτού/ες, που έχουν “ειδικές ανάγκες”.
2. Στο αεροδρόμιο στην Ελλάδα (πριν φτάσω δηλαδή στο Βερολίνο). Βρίσκομαι στο γκισέ έκδοσης και ζητώ παράθυρο. Η υπάλληλος μού λέει “εντάξει”. Μπαίνω στο αεροπλάνω και -γκρρ- δεν μού έχει δώσει θέση στο παράθυρο. Κάθομαι στην θέση παραθύρου. Μπαίνει η Γερμανίδα συνεπιβάτις. “Κάθεστε στην θέση μου!” Ούτε “Νομίζω…”, ούτε “Ρε ηλίθιε”, ούτε “Με συγχωρείτε…”. Απλώς, δήλωσε την κατάσταση και σαφώς απαίτησε η κατάσταση να διαμορφωθεί, όπως θα έπρεπε να είναι διαμορφωμένη. Επέστρεψα στην θέση μου. Σε κάθε περίπτωση θα επέστρεφα, εκτός εάν μού έλεγε ότι δεν την πειράζει. Φυσικά με ευχαρίστησε. Ούτε “γκρμφ!”, ούτε επιδεικτικό γύρισμα πλάτης κλπ.
3. Οι Γερμανοί, όπως και οι άλλοι βόρειοι λαοί, δεν αρέσκονται στην έντονη φυσική επαφή. Η “ακτίνα”, που σχηματίζει τον κύκλο του προσωπικού χώρου είναι μεγαλύτερη από αυτήν που έχουν οι νοτιότεροι λαοί. έτσι γράφουν διάφοροι οδηγοί. Έτσι έχουμε ακούσει. Πρέπει να σημειώσουμε πως, εάν παίρναμε τοις μετρητοίς τις συμβουλές των οδηγών θα παρατηρούσαμε δύο Γερμανούς να επικοινωνούν μεταξύ τους με τηλεβόα ( ή με κινητό τηλέφωνο για να μην ενοχλούν και για την ιδιωτικότητα της συζήτησης), καθώς ο ένας θα βρισκόταν στην μια άκρη του δωματίου και ο άλλος στην άλλη. Αυτό, που είδα εγώ ήταν ότι δεν είχαν πρόβλημα να αγγίξουν, αγκαλιάσουν, φιλήσουν χτυπήσουν στην πλάτη. Σύμφωνοι πιο συγκρατημένα, αλλά όχι και απόμακροι, όπως ενδεχομένως να νομίζουμε.
4. Οι Γερμανοί θεωρούνται όχι μόνο τυπολάτρες, αλλά και πως δεν μπορούν να κατανοήσουν την έννοια του τεκμηρίου της ελευθερίας, εάν υπάρχει τέτοιος όρος. Εάν, παραδείγματος χάρη, πείτε σε έναν Γερμανό να μυρίσει ένα λουλούδι, θα σάς απαντήσει ότι δεν γράφει κάπου ότι επιτρέπεται (Es ist nicht irgendwo geschrieben, daß das Riechen von Blumen erlaubt ist!- θυμάμαι άραγε τα μαθήματα Γερμανικών; ). Με λίγα λόγια τα πάντα απαγορεύονται εκτός από αυτά που ρητώς επιτρέπονται. Η αστυνομία είναι πανταχού παρούσα για να επιβεβαιώνει ότι δεν αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες. Είναι, όμως, έτσι; Τί μού δείχνει η απλή καθημερινή εμεπιρική σύγκριση με τα καθ’ ημάς; Οπωσδήποτε ο Γερμανός αστυνόμος, που θα συναντήσετε στον δρόμο δεν μοιάζει με τον μη-οπλοφόρο με το παραδοσιακό καπέλλο- αυγοθήκη bobby, που θα δείτε στο Λονδίνο. Οπλοφορεί, έχει μάλλον απόμακρο ύφος και κοιτάζοντάς τον δεν θα αποφύγετε να μπείτε στον πειρασμό να σκεφτείτε ότι κάποιοι πρόγονοί του ήταν πραιτωριανοί φρουροί, κάποιοι άλλοι άλωσαν την Ρώμη κλπ αλλάζοντας τον ρου της Ευρωπαϊκής και παγκόσμιας ιστορίας. Εάν τον ρωτήσετε, όμως, θα σας βοηθήσει. Λοιπόν, παρ’ όλη αυτήν την αντίληψη που έχουμε για τους Γερμανούς, ότι ζουν σε ένα αστυνομικό κράτος κλπ. είδα στο Βερολίνο πολύ λιγότερους απ’ όσους βλέπω στο κέντρο της Αθήνας. Εξάλλου στο κέντρο της Αθήνας πλέον δεν είναι ότι απλώς βλέπεις αστυνόμους να περιπολούν (αυτούς σπάνια τους βλέπεις), βλέπεις τις κατασταλτικές ομάδες, είτε στημένες ανά δυάδες ανά μερικά στενά είτε αραγμένες στα λεωφορεία. Πολλές φορές έχει κανείς την εντύπωση ότι η Αθήνα είναι κατεχόμενη πόλη. Άβουλη πολιτική και φυσική ηγεσία;  Περίπλοκοι κανόνες εμπλοκής; Ασάφεια αποστολής; Αφηνιασμένοι “μπαχαλάκηδες”, “αναρχικοί”, “οραματιστές” κλπ; Δεν ξέρω, τί, εάν και πόσα από όλα αυτά συμβαίνουν. Το αποτέλεσμα είναι, πάντως, ένας αδιαόρατος φόβος να κυκλοφορήσεις στην πόλη: Θα σού σπάσουν το αυτοκίνητο; Θα φας καμιά αδέσποτη μολότωφ; Καμιά κλομπιά; Το δε αίσθημα να βλέπεις έναν ροπαλοφόρο, κρανοφόρο αστυνόμο δεν είναι αυτό της ασφάλειας, αλλά του φόβου και της αποξένωσης. Προφανώς και υπάρχει αίσθημα φόβου βλέποντας τον κουκουλοφόρο οραματιστή. Εννοείται, προφανώς, ότι δεν μπορώ να δεχθώ το επιχείρημα, που υποστηρίζουν κάποιοι ότι μπορεί να εμπεδωθεί η τάξη και η ασφάλεια, μόνο εάν αποδεχθεί η Αστυνομία ότι υπάρχουν περιοχές “ταμπού”. Η Αστυνομία στα πλαίσια της αποστολής της είναι να μπορεί να δρα παντού στην επικράτεια. Είναι προφανές ότι η ύπαρξή της είναι για την εμπέδωση της ασφάλειας του πολίτη κλπ και όχι για λόγους επίδειξης κλπ. Τέλος πάντων με αυτά και με αυτά, μιας και μακρηγόρησα και για να συνοψίσω, θέλω να πω ότι παρά τον απόμακρο και βλοσυρό Γερμανό αστυνόμο έχω την αίσθηση ότι οι Γερμανοί αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια κλπ, αλλά και οικειότητα παρά με την αντίστοιχη σχέση αστυνόμων και πολιτών στην Αθήνα

Σε όλα τα παραπάνω πολλοί θα αντιτείνουν ότι ναι μεν έχουμε προβλήματα, αλλά έχουν και οι Γερμανοί, οι οποίοι συν τοις άλλοις «είναι ξενέρωτοι«, «δεν ξέρουν να ζουν», «όταν εμείς στέλναμε διαστημόπλοια στον Σείριο αυτοί κρέμονταν από τα δέντρα» και άλλα τέτοια ωραία. Μπορεί να στέλναμε διαστημόπλοια στον Σείριο, αλλά τώρα τί; Και σε ό,τι αφορά το ξέρουμε να ζούμε: Σκ*** ξέρουμε! Μόνο τον εαυτούλη μας κοιτάμε! «Ποιός ανάπηρος και μπούρδες; Εδώ βρήκα θέση για το αυτοκίνητό μου και δεν πρόκειται να περπατήσω καθόλου και να κουραστώ.» κλπ.

Άραγε αξίζει να προσπαθείς να συμπεριφέρεσαι πολιτισμένα και να σε λένε και από πάνω και μ***** κλπ ή μήπως το σωστότερο είναι αυτό;

Το ομώνυμο βιβλίο του κ. Δημήτρη Μπουραντά (το οποίο το διάβασα παρεμπιπτόντως, καθώς η μητέρα μου αγχώθηκε με την εισαγωγή του, οπότε με παρακάλεσε να το διαβάσω για να δω, πώς είναι) τιμήθηκε από τους αναγνώστες με το βραβείο αναγνωστών 2008. Δεν γνωρίζω, εάν το διάβασαν και το τίμησαν με την ψήφο τους, ή εάν επηρεάσθηκαν απλώς από τον τίτλο του. Όπως έχω διαβάσει πηγαίνοντας από σελίδα σε σελίδα ενδεχομένως ο τίτλος να ήταν ιδέα του εκδότη ή του επιμελητή, ώστε να γίνει το βιβλίο πιο ελκυστικό, καθώς θα ομοίαζε περισσότερο σε κάποια ιστορία αγάπης. Όχι ότι δεν υπάρχει, κρυφά υποτίθεται για μεγάλο σημείο- και αυτή, αλλά σκοπός του συγγραφέα δεν ήταν να γράψει μια ιστορία αγάπης, αλλά μια διδακτική μυθιστορία. Θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ένα αφηγηματικά απλό Bildungsroman. Μας καλεί, λοιπόν, να το δούμε πρωτίστως ως ένα διδακτικό κείμενο, παρά ως ένα λογοτέχνημα. Έτσι, αφού υπάρχει αυτή η παραδοχή, ενδεχομένως να αδικείται από κριτικές που γράφηκαν και επικεντρώνονται στις λογοτεχνικές του αδυναμίες: απλοϊκή ιστορία, σχεδόν τετριμμένη, απλά λογοτεχνικά σχήματα κλπ. Άλλες κριτικές επικεντρώθηκαν, στο κατά πόσο είναι δυνατή η “διδαχή ζωής” μέσω του μάνατζμεντ. “Μήπως προσφέρει ανούσιες επιφανειακές συμβουλές;”, αναρωτήθηκαν πολλοί. “Μάνατζμεντ! Ανθρώπινοι πόροι! Ψυχολογία της εργασίας κλπ! Ωραίοι όροι για να δουλεύουν όλοι και να καρπώνονται τα κέρδη τα “καμάρια”-golden boys”. σχολίασαν άλλοι.

Δεν αρνούμαι την σκανδαλώδη ύπαρξη των υπεραμοιβομένων στελεχών κλπ, πολλά εκ των οποίων φαίνεται να κινούνται στα όρια της “ηθικής” (τουλάχιστον) και ναι θεωρώ απαραίτητο ότι μια επιχείρηση πρέπει να έχει στόχους  (και οικονομικούς) ώστε να έχει την δυνατότητα να αμοίβει το προσωπικό της. Προσυπογράφω το ότι οι υπάλληλοι μιας επιχείρησης δεν μπορούν να αποτελούν τα “κορόϊδα της υπόθεσης”, όμως, από την άλλη μού φαίνεται παράλογο να ονειρεύονται την χρεωκοπία και το κλείσιμό της. Ενδεχομένως, πολλές από τις τεχνικές του μάνατζμεντ να χρησιμοποιούνται κατ’ αυτόν τον αισχρό και αντεργατικό τρόπο. Αυτό δεν κάνει υπεύθυνο, ούτε το μάνατζμεντ, ούτε τις θεωρίες του, ούτε όσους το διδάσκουν και το ερευνούν.

Διάβασα το βιβλίο, διότι εκεί που κάποιοι εντόπισαν πιθανές αδυναμίες “απλοϊκές συμβουλές”, εγώ είχα προσδοκίες πιθανών αρετών, που φέρει η απλότητα. Έχουμε διαβάσει σελίδες επί σελίδων απο συγγραφείς, οι οποίοι γνωρίζουν από την “ψυχολογία των σχέσεων”, “που μιλάνε στην γυναικεία ψυχή”, “που καταλαβαίνουν, πώς σκέπτονται οι άντρες”, “έχουν βρει το νόημα της ζωής”, “χαρτογραφούν την μοναχική πορεία του ανθρώπου” κλπ. Πολλές από αυτές τις σελίδες είναι όντως αξιόλογες και έχουν πολύ σημαντικά πράγματα να πουν. Άλλες, όμως, δεν αναπαράγουν παρά το τετριμμένο, το αναπόδεικτο το κοινωνικά αποδεκτό, αλλά όχι το επιστημονικά. Για να το θέσουμε απλούστερα: Κοινωνικά όλοι σχεδόν πιστεύουμε το “Καρκινάκι είσαι; Φαίνεται! Είσαι ευαίσθητος!”, “Πάντα μπροστά, λέων, σού λέω!”, η έρευνα, όμως, δεν συμφωνεί με τις πεποιθήσεις μας. Εάν ποτέ συμφωνήσει, εάν δηλαδή π.χ κάποια “καρκινάκια είναι όντως ευαίσθητα”, αυτό θα είναι και αποτέλεσμα (αυθ)υποβολής, παρά αποτέλεσμα ότι ο τάδε πλανήτης βρισκόταν εκεί, ο δείνα αστερισμός παραπέρα κλπ.

Η ιστορία: Επιτυχημένη γυναίκα περνάει μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο. Ο αφηγητής αναπολεί την ιστορία της και ενθέτοντας σε αυτήν την δική του προσπαθεί να βρεί, τί έφταιξε ώστε να την βοηθήσει. Παλεύοντας σε ενάντιους ανέμους η ηρωίδα φτάνει στους στόχους της και όπως οι αναγνώστες αντλούν πρότυπα από αυτήν, έτσι και αυτή από την ιστορία του αφηγητή. Είναι δηλαδή σαν να διαβάζουμε ένα βιβλίο όπου, μεταξύ άλλων, κάποιος διαβάζει ένα βιβλίο.

Στα προβλήματά της η ηρωίδα συναντά ως μέντορα σύμβουλο τον καθηγητή- αφηγητή, ο οποίος την ενθαρρύνει, τής εμπνέει αυτοπεποίθηση κλπ. Σε διάφορα κρίσιμα “σταυροδρόμια” τον συμβουλέυεται και με νέα αυτοπεποίθηση συνεχίζει. Πολλοί σημείωσαν ότι το κείμενο είναι φανταστικό μόνο και μόνο για αυτό: την διάθεση χρόνου από τον αφηγητή-καθηγητή. Στην πραγματική ζωή, λένε, ένας καθηγητής είτε από αδιαφορία, είτε από αδυναμία -λόγω πίεσης χρόνου- σπάνια θα διαθέσει πάνω από ένα επιφανειακό δεκάλεπτο σε κάποιον φοιτητη. Εγώ θα σταθώ σε κάτι άλλο. Μού φάνηκε τελείως αφύσικη η άμεση κινητοποίηση της ηρωίδας με το που την συμβούλευε ο καθηγητής της. Δεν δείλιασε, δεν πισωγύρισε, δεν σκέφτηκε κάτι του τύπου “Ναι καλά! Τα σκέφτεται λόγω θέσης και σιγουριάς!”. Η πραγματική ζωή δείχνει άλλα: ότι υπάρχουν πισωγυρίσματα, ότι καλό είναι να χτίζουμε σταδιακά πάνω στα μικρά να αποκτούμε αυτοπεποίθηση για όσα μικρά καταφέραμε. Μακάρι να μπορούσαμε να συμβουλευθούμε εμπιστευθούμε μια φορά το πρόβλημα στον φίλο μας, τον συνεργάτη μας, τον ψυχολόγο μας και να μάς έδινε αμέσως την λύση και να την εφαρμόζαμε άμεσα. Ενδεχομένως και να έχουμε αυτή την ψευδαίσθηση. Μπορώ να υποθέσω π.χ ότι ένας άνθρωπος, ο οποίος υφίσταται πιέσεις και μισθολογική αδικία στην δουλειά του και  επισκέπτεται έναν σύμβουλο καρριέρας, έναν ψυχολόγο κλπ πως ελπίζει να τού πει, πώς θα αποκτήσει την βαθιά επιβλητική φωνή, την ευθυτενή στάση και το σταθερό βλέμμα για να πει: “ο φορτος μου εργασίας είναι πολύ υψηλός για να αναλάβω και άλλον. Πέραν τούτου δικαιούμαι αύξηση”. Ο σωστός επαγγελματίας ειδικός (δεν αναφέρομαι στους φίλους, οι φίλοι είναι καλοπροαίρετοι, αλλά δεν διαθέτουν ειδικές γνώσεις και συνήθως κάνουν λάθη), όμως, δεν θα διδάξει απλώς τις τεχνικές. Αντιθέτως, θα προσγειώσει τον πελάτη του, χωρίς να τού αφαιρέσει τις φιλοδοξίες. Διότι στο κάτω κάτω, πώς μπορεί να ζητήσει π.χ μια γυναίκα αύξηση στην δουλειά της, όταν δεν μπορεί να ζητήσει από τις φίλες της μια φορά να πάνε εκεί που θέλει αυτή και όχι εκείνη να τις ακολουθεί συνεχώς; Και πιστέψτε με ακόμα και τα μικρά θέλουν κόπο!

Ο συγγραφέας κατ’ αρχήν προσεγγίζει με ορθό τρόπο ότι η ζωή είναι γεμάτη διλήμματα και πως κάθε επιλογή έχει και τις συνέπειές της. Το να επιλέξει κάποιος την “χαλαρή” και “χαμηλόμισθη” δουλειά του δημοσίου υπάλλήλου, ή την “εντατική” και “υψηλόμισθη” του ιδιωτικού είναι ένα δίλημμα. Όμως, τις περισσότερες φορές τα διλήμματα είναι πιο περίπλοκα, καθώς δεν μπορούν να αναφερθουν σε μια κοινή βάση. Επίσης και εδώ το προσεγγίζει σωστά ο συγγραφέας βάζοντας την ηρωίδα του να αμφιταλαντεύεται μεταξύ σπουδών και μετανάστευσης στο εξωτερικό και γάμου. Η ηρωίδα δεν βιώνει και τόσες πολλές αμφιβολίες, αφού “βολικότατα” ο φίλος της σε μια εκδρομή, που πηγαίνει μόνος του την απατά. Σύμφωνοι! Έκλαψε, στενοχωρήθηκε. Οπωσδήποτε, όμως, σε σχέση με το δίλημμά της, θα το ξεπέρασε πιο γρήγορα. Ο συγγραφέας, βέβαια, μας έχει προετοιμάσει, πριν να συμβεί το καταλυτικό αυτό γεγονός: ο τύπος είναι ρηχός, μικροσατραπίσκος κλπ. Είναι να απορεί κανείς, πώς σύναψε εξ αρχής μαζί του δεσμό η ηρωίδα! Σε αντίθεση με το βιβλίο, τις περισσότερες φορές, στην πραγματική ζωή η επιλογή είναι πιο περίπλοκη ή και πιο σκληρή. Ο σύντροφός μας π.χ μπορεί να είναι (ή έστω να πιστεύουμε) ότι είναι πλασμένος για εμάς, όπως και αντιστοίχως και η ευκαιρία, που μάς δίνεται και μας θέτει προ διλήμματος. Στο τέλος κάνουμε την επιλογή και αυτή είναι σκληρή και οδυνηρή. Για να την αντέξουμε δε, έχουμε εφεύρει αμπελοφιλοσοφίες του τύπου “ο έρωτας φαίνεται στην απουσία και στην δυνατότητα να είσαι και να αφήνεις τον άλλον ελεύθερο”, “έρωτας είναι η θυσία του εγώ” κλπ.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η ηρωίδα είναι μία Übermensch σε ένα σύμπαν μετρίων ή/και ένα πρότυπο ηθικής και τιμιότητας σε έναν κόσμο, όπου αυτή απουσιάζει. Στην εργασία, που κάνει παράλληλα με τις σπουδές της, την σαμποτάρει ένα ζευγαράκι (διευθυντής, υποψήφια προϊστάμένη). Ενδεχομένως να ήταν πιο ρεαλιστικό, εάν υπήρχε σύγκρουση (και) με συναδέλφους/προϊσταμένους, οι οποίοι να είχαν ανάλογες ικανότητες, αντίστοιχες θεμιτές φιλοδοξίες κλπ. Αντιστοίχως στις αιτήσεις της για θέση διδακτικού προσωπικου πανεπιστημίου: όλοι οι άλλοι στην καλύτερη των περιπτώσεων δειλοί, που δεν τολμούν να τα βάλουν με το “σύστημα” φοβούμενοι μήπως και χάσουν την έστω και μικρή πιθανότητα να γίνουν ανθυπολεκτορίσκοι στην χειρότερη εδρούχοι γατζωμένοι καθηγητές, που θεωρούν το τμήμα φέουδό τους και αδιαφορούν να ανανεώσουν επεκτείνουν τις γνώσεις τους. Η ηρωίδα εκφράζει την διάχυτη εντύπωση ότι αυτός, που σπουδάζει (και) στο εξωτερικό πως είναι εξ ορισμού άριστος κλπ. Η πραγματικότητα στο Πανεπιστήμιο είναι περιπλοκότερη, σε ό,τι αφορά το προσωπικό του. Υπάρχουν αυτοί, που σπούδασαν εδώ και είναι καλοί (με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό) και αυτοί, που θεωρούν το πανεπιστήμιο φέουδό τους και στήνουν ταμπούρια. Ομοίως υπάρχουν και αυτοί, που θέλουν να έρθουν από το εξωτερικό, που είναι καλοί (πάλι με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό), αλλά και οι άλλοι, που έρχονται με αποικιοκρατική νοοτροπία καταλήγοντας πολλές φορές χειρότεροι από τους “ιθαγενείς” τους οποίους κριτικάρουν. Με λίγα λόγια,  η ηρωίδα είναι τόσο τέλεια, τόσο άφταστη,  που στο τέλος καταντά για τον αναγνώστη αντιπαθής.

Εάν και αναγνωρίζω ότι ο συγγραφέας είχε αγαθές προθέσεις γράφοντας αυτό το βιβλίο, και επαινετέα προσέγγιση, διότι, όπως έγραψα παραπάνω προτίμησε μια περισσότερο στέρεα προσέγγιση από πολλές τετριμμένες, κοινότοπες και μη-έγκυρες θεωρίες και πρακτικές, δυστυχώς σε προσωπικό επίπεδο δεν το είδα να με παρακινεί, αλλά να με κάνει να αισθάνομαι ασήμαντος, ανεπαρκής κλπ, από την στιγμή, που δεν μπορώ να ανταποκριθώ στην τελειότητα υπερανθρώπου, που έχει η ηρωίδα.

Επίσης έχουν γράψει: εδώ- Πατριάρχης Φώτιος, Στέφανος Ξένος, στο diavaseme, κριτική από την vivliolesxi, κριτική από την anagnostria (υποθέτω ότι θα υπάρχουν και άλλες).

Εδώ η ιστοσελίδα του συγγραφέα.

Με το πρόσφατό του άρθρο στην Καθημερινή ο κ. Χρήστος Γιανναράς προβληματίζεται στο κατά πόσο συγκινούν πραγματικά τον Έλληνα τα λεγόμενα «εθνικά θέματα» ή απλώς αυτά αποτελούν αφορμές φτηνής και ανέξοδης ρητορείας. Ο επιφυλλιδογράφος υποψιάζεται ότι συμβαίνει το δεύτερο και αυτό το αποδίδει στα εξής: Πρώτον έχει επέλθει/επέρχεται μια παρακμή του πολιτισμού, της γλώσσας, της ιστορίας και φυσικά και του Κράτους, που εκφράζει αυτά. Επίσης, το ίδιο αυτό Κράτος έχει γίνει εχθρικό προς τους πολίτες με τα ρουσφέτια, την άδικη διοίκηση, τα προβληματικά πανεπιστήμια κλπ. Συνεπώς, για ποιόν λόγο θα έπρεπε ο Έλληνας να έχει πραγματικό ενδιαφέρον για τα «εθνικά θέματα» και μάλιστα για ποιόν λόγο θα έπρεπε να διακινδυνεύσει ακόμα και την ζωή του για αυτό το Κράτος; Αυτή είναι η απάντηση στο ρητορικό ερώτημα που απευθύνει προηγουμένως. Ο Έλληνας θα προτιμήσει την «ειρήνη» (καταναλωτική πλησμονή) με δουλεία από την ελευθερία με πόλεμο.

Ο κ. Γιανναράς είναι εκπρόσωπος του αντι-φιλελεύθερου, αντι-ατομικιστικού, κοινοτιστικού τρόπου σκέψης. Σεβαστή η άποψή του, εάν και διαφωνούμε μαζί του. Το καταθλιπτικά ενδιαφέρον άρθρο του μάς δημιουργεί ορισμένες απορίες:

1) Ο κ. Γιανναράς ήταν λειτουργός σε Πανεπιστήμιο της Ελλάδας. Ενδεχομένως να υπηρέτησε, ενώ δεν είχε συντελεσθεί ακόμα η «παρακμή» του ελληνικού πανεπιστημίου, ή ακόμα και να είχε ήδη συμβεί αυτό, ήταν και είναι χρέος του να υποδεικνύει τα “κακώς κείμενα”. Όμως, δημιουργεί εντύπωση το γιατί δεν κατέθεσε σε ένδειξη διαμαρτυρίας τον τίτλο του «ομοτίμου», που κατέχει.

2) Είναι δύσκολο να δεχθούμε ότι ο επιφυλλιδογράφος αγνοεί πως ορισμένες συμβολικές κινήσεις δεν έχουν παραπάνω σημασία από την προφανή. Το ότι συνεχάρη ο πρόεδρος των ΗΠΑ τον νεοεκλεγέντα Πρωθυπουργό δεν σημαίνει ότι μήκαμε σε περίοδο υποτέλειας προς τις ΗΠΑ. Αντιστρόφως -και για να μην είμαστε άδικοι μαζί του- η εμμονή όλων των ΜΜΕ να τονίζουν ότι «ΠΡΩΤΟΣ ο Πρόεδρος των ΗΠΑ συνεχάρη τον νέο Πρωθυπουργό» προσπαθεί να εγείρει τα συναισθήματα ότι όλα τα προβλήματα θα μας τα λύσουν οι Δυνάμεις (η Υπερδύναμη), χωρίς μάλιστα να χρειαστεί να μεταβάλουμε τις θέσεις μας κατά κεραία, αλλά και χωρίς να δώσουμε τίποτα στην Υπερδύναμη ως αντάλλαγμα για την διαμεσολάβησή της.

3) Σε κάποιο σημείο της επιφυλλίδας γράφεται ότι μια τέτοια δημοσκόπηση (σημαντικότητα εθνικών θεμάτων και επιλογή ψήφου κλπ) θα έπρεπε να είχε γίνει αντικείμενο παραγγελίας από αξιωματούχους της εθνικής άμυνας. Γιατί; Υπάρχει περίπτωση οι αξιωματικοί να συμπήξουν «στρατιωτικό κόμμα» οπότε είναι απαραίτητο να γνωρίζουν τις στάσεις των πολιτών; Δεν απαγορεύεται από το Σύνταγμα στους στρατιωτικούς να κομματικοποιούνται και συνδικαλίζονται;  Με ποιά νομιμοποίηση, λοιπόν, και με ποιά σκοπιμότητα τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων θα έπρεπε να είχαν παραγγείλει μια τέτοια δημοσκόπηση και μάλιστα εδώ και πολύ καιρό;

4) Ο επιφανής διανοητής θέτει στην επιφυλλίδα του το τραγικό δίλημμα μεταξύ της «ελευθερίας με πόλεμο και της “ειρήνης” (καταναλωτική πλησμονή) με δουλεία». Το δίλημμα είναι τραγικό, έστω και εάν μάς δίνεται η εντύπωση πως ο συγγραφέας της επιφυλλίδας το έχει επιλύσει, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το προσωπικό επίπεδο. Αυτό, που μάς κάνει ιδιαίτερη εντύπωση είναι η επιλεκτική χρήση του σημείου των εισαγωγικών. Η ελευθερία είναι εκτός εισαγωγικών. Δεν είναι πλαστή, δεν είναι «δήθεν». Αντιθέτως, η ειρήνη έχει τίμημα την δουλεία και για αυτό βρίσκεται εντός εισαγωγικών. Δεν πρόκειται, λοιπόν, περί πραγματικής ειρήνης, αλλά για κάτι το ψευδές. Ακόμα και εάν είναι αληθινή είναι με τόσο βαρύ τίμημα, που δεν αξίζει. Αυτό προφανώς υπαινίσσεται ο συγγραφέας της επιφυλλίδας. Όμως, από την άλλη, κατά πόσο είναι ελεύθερο και όχι «ελεύθερο» το άτομο ή η κοινωνία, που βρίσκεται συνεχώς σε ύψιστη πολεμική ετοιμότητα, ή όπως αλλιώς μπορεί να λέγεται, ή ακόμα και σε κανονική πολεμική εμπλοκή; Η ύψιστη πολεμική ετοιμότητα μπορεί να σημαίνει λογοκρισία, καταναγκασμό, περιορισμό και διάφορες άλλες έννοιες, που μάλλον δεν τις περιμένει κανείς μαζί με την ελευθερία. Πρόσφατα μάλιστα διάβαζα το Η Έπαυλη των Ανδρών του Ντενί Γκετζ. Εκεί ένας των δύο ηρώων λέει (περίπου, γιατί δεν θυμάμαι ακριβώς τα λόγια) ότι τους έλεγαν πως πολεμούν για να είναι υπερήφανοι, όρθιοι κλπ και πως ποτέ άλλοτε στην ζωή του, πέρα από τον πόλεμο, δεν είχε σκύψει και είχε χώσει το πρόσωπό του στη λάσπη.

Είναι οι ειρηνόφιλοι εθελόδουλοι, λοιπόν; Προφανώς όχι, όπως και δεν είναι εξ ορισμού πολεμοχαρείς οι «ελευθερόφρονες» (κανένας υπαινιγμός). Αμφότεροι επιθυμούν τόσο την ελευθερία, όσο και την ειρήνη. Για το έντιμο, όμως, της συζήτησης τα δίπολα θα έπρεπε να είναι είτε «ελευθερία» και «ειρήνη», είτε ελευθερία και ειρήνη. Διαφορετικά απλώς δημιουργείται σύγχυση στον αναγνώστη, ελπίζουμε, πάντως, όχι σκόπιμη.

Εδώ μια γλωσσολογική προσέγγιση του συγκεκριμένου άρθρου.

Η νέα Κυβέρνηση ανακοινώθηκε την Τρίτη και ορκίσθηκε την Τετάρτη. Ας ευχηθούμε καλή επιτυχία. Συνοπτικά μερικά ενδιαφέροντα σημεία, που -προφανώς- τα έχουν σημειώσει και άλλοι:

• Η μείωση του αριθμού των μελών της Κυβέρνησης , κατά πέντε άτομα. Είναι, ίσως, μια αρχή. Ενδεχομένως, ο καλύτερος τρόπος για να περιορισθεί ο σριθμός των κυβερνητικών μελών να είναι ο συνταγματικός ορισμός του μεγίστου επιτρεπτού αριθμού των μελών της.
• Η κατάργηση του Υπουργείου Μακεδονίας Θράκης, αλλά παράλληλα η απόδοση υφυπουργικών αρμοδιοτήτων με έδρα την Θεσσαλονίκη. Η απελευθέρωση της Βόρειας Ελλάδας έχει συντελεστεί εδώ και σχεδόν έναν αιώνα, ενώ ο Εμφύλιος έχει λήξει εδώ και εξήντα. Προφανώς το ΥΜΑΘ και η όποια πρότερή του μορφή θα πρέπει να συστάθηκαν για την ενσωμάτωση στο ελληνικό Κράτος εδαφικής έκτασης, που ουσιαστικά το διπλασίασε, ανάμεσα σε αυτά -προφανώς- και την ομαλή τήρηση των όποιων διεθνών δεσμεύσεων ως διάδοχο Κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην περιοχή. Στα μετέπειτα χρόνια ως μακρύ μάτι των Αθηνών ενάντια των όποιων εσωτερικών και εξωτερικών υπαρκτών και ανύπαρκτων εχθρών, που επιβουλεύονταν την περιοχή.
• Η (υφ)υπουργοποίηση νέων και άφθαρτων στελεχών, τα οποία, όμως, έχουν εργασιακή εμπειρία στην κοινωνία και όχι μόνο στον κομματικό “σωλήνα”.

Last but not least

• Υπάρχουν τρεις Κεφαλονίτες στην Κυβέρνηση

Αυτό, που με προβλημάτισε ήταν η ανάθεση υπουργικού αξιώματος στον κ. Γιώργο Παπακωνσταντίνου. Μόλις πριν από λίγους μήνες ο κ. Παπακωνσταντίνου εξελέγη από τους Έλληνες πολίτες Ευρωβουλευτής και μάλιστα σε υψηλή προβεβλημένη θέση. Αντί να τιμήσει την θέση, που τού ανατέθηκε δέχθηκε, την ανάληψη υπουργικού αξιώματος, που τού πρότεινε ο Πρωθυπουργός

Ας είμαστε ειλικρινείς. Ο κ. Παπακωνσταντίνου δεν είναι ο πρώτος, που ανακαλείται από το Στρασβούργο και ενδεχομένως να έχει να προσφέρει  περισσότερα ως Υπουργός Οικονομικών, παρά ως Ευρωβουλευτής. Είναι, όμως, δείγμα της γενικότερης “απαξίας”, που δείχνουμε, τόσο στους Ευρωπαϊκούς θεσμούς, όσο και στο αξίωμα του μέλους ελεγκτικής και νομοθετικής συνέλευσης, είτε λέγεται Βουλή, είτε λέγεται Ευρωβουλή. Με ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας να έχει σχέσεις με αποφάσεις, που λαμβάνονται στην ΕΕ και με το Ευρωκοινοβούλιο να αναλαμβάνει ολοένα και περισσότερες συναρμοδιότητες, είναι απαραίτητο, τόσο να συμμετέχουμε ενεργά σε αυτό, όπως και στους άλλους θεσμούς, όσο και να αποδίδουμε και τις δέουσες συμβολικές τιμές. Και η παραίτηση του κ. Παπακωνσταντίνου, αλλά και άλλων που προηγήθηκαν κλπ, δεν αποδίδει την δέουσα τιμή, ούτε στο Ευρωκοινοβούλιο, αλλά ούτε και στους πολίτες, που τίμησαν τους παραιτηθέντες Ευρωβουλευτές με την ψήφο τους.

Από την άλλη δεν μπορούμε να σημειώσουμε και την κουλτούρα απαξίωσης, που υπάρχει για το μέλος νομοθετικής και ελεγκτικής συνέλευσης. Δυστυχώς, στην Ελλάδα έχουμε την εντύπωση ότι μόνο ο (υφ)υπουργός ασκεί πολιτική και έχει εξουσία για να κάνει έργο, ενώ ο βουλευτής είναι λίγο πολύ ένας προθάλαμος για κυβερνητικές θέσεις. Είναι αλήθεια ότι το Πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα, ο αρχηγισμός στα κόμματα, ο κυβερνητικός συγκεντρωτισμός κλπ δημιουργούν ένα σύστημα, όπου η “εξουσία” δεν είναι διαμοιρασμένη, αλλά μάλλον συγκεντρωμένη στην Κυβέρνηση. Οι (Ευρω)βουλευτές θα έπρεπε να αντιστέκονται όσο μπορούν σε αυτό και να αναγνωρίζουν ότι η ελεγκτική τους και νομοθετική τους εξουσία είναι εξίσου σημαντική. Πρέπει να διεκδικήσουν τις δυνάμεις τους, αντί να συμβιβάζονται.

Με τα αρχικά θετικά δείγματα γραφής, που έχει δείξει,  θα περιμέναμε από τον κ. Πρωθυπουργό να είχε την ευαισθησία να αντιληφθεί αυτήν την μικρή λεπτομέρεια και να αφήσει τον κ. Παπακωνσταντίνου να ολοκληρώσει την θητεία του στο Ευρωκοινοβούλιο. Αποφάσισε να πράξει αλλιώς. Στον κ. Παπακωνσταντίνου δεν μένει παρά να ευχηθούμε καλή επιτυχία στα νέα του καθήκοντα.

Πρόσφατα. Το καλοκαίρι η μητέρα μου μού ζήτησε, όταν κατεβώ στην αγορά, να τής αγοράσω ένα βιβλίο. Πήγα στο βιβλιοπωλείο, το βρήκα πολύ εύκολα, αφού δεν χρειάστηκε να ρωτήσω, καθώς βρισκόταν στις προθήκες με τα ευπώλητα. Πηγαίνοντας προς το ταμείο γύρισα για να διαβάσω το οπισθόφυλλο. Η υπόθεση ήταν του τύπου:

Η Ερρικέττα Ζαφεράνου -πετυχημένη επιχειρηματίας- ποτέ δεν θα περίμενε ότι η επαγγελματική επιστολή από την δικηγόρο Αφροδίτη Ζαζάουρα προερχόταν από το ίδιο άτομο, που πριν 25 χρόνια το γνώριζε ως Φωφίκα-Ζοζίκα. Οι δύο αγαπημένες φίλες ξαναβρέθηκαν, είπαν τα παλιά και καθώς έρχεται το καλοκαίρι η Ερρικέττα, που ήταν και αυτή γνωστή κάποτε ως Ριρή, πρότεινε στην Αφροδίτη να την φιλοξενήσει στο εξοχικό της στις Λαβαμπαρτιές. Το σπίτι ήταν άνετο. Ζωντοχήρα γαρ. Τίποτα, όμως, δεν την είχε προετοιμάσει για την έκπληξη, που θα βίωνε την ημέρα που περίμενε την φιλοξενούμενή της, καθώς από το SUV εκτός από την Αφροδίτη βγήκε και ο γιός της Τιβέριος…

Μια ιστορία για τον έρωτα, την φιλία, την μητρότητα, την γυναικεία διαίσθηση και για το μαγικό ελληνικό καλοκαίρι….

Αγόρασα το βιβλίο, προσέχοντας μήπως με παρατηρούν άλλοι και με σχολιάσουν, και επέστρεψα στο σπίτι. “Πω, ρε μάνα, τί κάθεσαι και διαβάζεις! Δεν βαριέσαι; Γιατί δεν διαβάζεις καλύτερα αυτό που λέει για έναν μοριακό βιολόγο, ο οποίος προσπαθεί να κλωνοποιήσει τον μαγικό δεινόσαυρο, που χρησιμοποίησε ο Αρμίνιος στην μάχη του Τευτοβούργιου Δρυμού και φυλούσσε τις μάγισσες στις Βαλπούργιες νύχτες, και τον οποίο βιολόγο προσπαθούν να εμποδίσουν οι μυστικές υπηρεσίες της Ύψιστης Αρχής;”

Πρέπει να το παραδεχθούμε. Αντιμετωπίζουμε απαξιωτικά την “γυναικεία” την “ροζ” λογοτεχνία. Προφανώς, θα είναι αποτέλεσμα των δομών των κοινωνιών μας. Αντιθέτως, την “ανδρική” την αντιμετωπίζουμε πιο συγκαταβατικά. Τα συνομωσιολογικά π.χ βιβλία, τα λέμε ευχάριστα αναγνώσματα παραλίας, ούτε ασχολούμαστε για το εάν οι αναγνώστες τους είναι βάρβαροι, απολίτιστοι κλπ. Τα δε αστυνομικά, αφού κάποτε τα θεωρούσαμε ευτελή, τα έχουμε αναγάγει σε υψηλή λογοτεχνία. Αντιθέτως, λίγο πολύ απαιτούμε μια γυναίκα να απολογείται για τα “ελαφρά” αναγνώσματα, που τυχόν διαβάζει. Την θεωρούμε μικρόνοη, μικροαστή, “νοικοκυρούλα”, που ζει σε έναν ονειρικό κόσμο, περιμένει τον πρίγκηπα είναι άβουλη κλπ. Η φανταστική ζωή της, την εμποδίζει να διεκδικεί και να αγωνίζεται στο πραγματικό κόσμο.

Ενδεχομένως, όλο αυτό το “ενδιαφέρον” να πορεύεται εκ του πονηρού: Πολλές φορές έχω την αίσθηση ότι οι “διανοούμενοι”, που εκτοξεύουν τέτοιου είδους χοληβόλες κριτικές, πρωτίστως εναντίον των αναγνωστριών και δευτερευόντος εναντίον των έργων, μάλλον ενδιαφέρονται να πλασάρουν την δήθεν ανωτερότητά τους, παρά κόπτονται στην αφύπνιση των αναγνωστριών. Η σκέψη τους είναι όχι απλώς συντηρητική, αλλά αντιδραστική, ουτοπική και απαξιωτική προς το αναγνωστικό κοινό, του οποίου την κουλτούρα αποστρέφονται, υμνώντας -όμως- μια απροσδιόριστη έννοια λαού και την “ψυχή” του (βλ. Zeev Sternhell, Ο Αντιδιαφωτισμός, Αθήνα, Πόλις, 2009, σ. 27) Τα βιβλία αυτά έχουν επίσης ένα άλλο κακό: συνήθως κάνουυν καλές πωλήσεις και φέρουν εισοδήματα στους εκδότες και στους συγγραφείς. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το ιδεολόγημα ότι ο καλός συγγραφέας πρέπει να είναι πένης. Πώς αλλιώς; Άνεση στην ζωή και κατοχή υλικών αγαθών θα τον εμπόδιζαν από το να συλλάβει το “νόημα” της ζωής. Πρέπει να είναι και καταθλιπτικός (πάλι για να συλλαμβάνει το πραγματικό νόημα της ζωής). Χωρίς να αρνούμαι ότι θα έχουν υπάρξει και συγγραφείς, που ήταν πένητες, καταθλιπτικοί (λέγεται, πάντως ότι δημιουργικοί είναι οι μανιοκαταθλιπτικοί στην περίοδο της μανίας)-ή αυτά και άλλα μαζί- και θα έχουν γράψει (και) λογοτεχνικά διαμάντια θα υπάρχουν άλλοι άνθρωποι, στους οποίους αυτά τα προβλήματα δεν θα επέτρεψαν να ξεδιπλώσουν κανένα τους ταλέντο.

Πού είναι το κακό να διαβάσει κάποιος ένα ελαφρύ βιβλίο; Το ότι γερνάμε, σιγά σιγά δεν θα μπορούμε να παρακολουθήσουμε τον κόσμο γύρω μας, θα παραμερισθούμε και θα πεθάνουμε, το γνωρίζουμε όλοι και δεν χρειαζόμαστε κανένα “σοβαρό” βιβλίο για να το μάθουμε αυτό. Προφανώς, δεν θέλω να απαξιώσω την σοβαρή λογοτεχνία, φυσικά την διαβάζω, αλλά υπάρχουν και βιβλία, που ανήκουν σε αυτή, που δεν λένε τίποτα, ή έστω δεν εκφράζουν τίποτα καινούργιο, παρά μεταμφιέζουν την κενότητά τους σε περίπλοκα ρητορικά σχήματα. Δεν είναι όλη η “ποιοτική” λογοτεχνία και τόσο ποιοτική.

Πολλές φορές κάνουμε αυτοκριτική ως κοινωνία ότι δεν διαβάζουμε και αναφερόμαστε σε άλλα πλέον πολιτισμένα έθνη με θαυμασμό και με κάποια ζήλια, ότι αυτά διαβάζουν και πως εκεί οι άνθρωποι διαβάζουν παντού: σε σπίτια, σε τραίνα, σε λεωφορεία. Όμως, είναι σίγουρο ότι διαβάζουν μόνο ποιοτικά βιβλία; Πόσο είναι δυνατόν να διαβάσει κανείς τον Οδυσσεα του Τζόϋς σε ένα λεωφορείο ή το Σύνταγμα της Ελευθερίας του Hayek κλπ; Για να επιστρέψουμε στα δικά μας: εάν η κοινωνία μας δεν διαβάζει, μήπως είναι πολυτέλεια να απαξιώνουμε τα μη-ποιοτικά βιβλία και τους αναγνώστες τους; Μήπως αυτά τα μη-ποιοτικά βιβλία θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα βήμα για ανάγνωση και σοβαρότερων κειμένων;