Πριν μερικούς μήνες ο javapapo είχε γράψει ένα post, όπου κατέκρινε την συμπεριφορά ορισμένων χρηστών ΜΜΜ να προωθούν το εισιτήριο τους σε άλλους επιβάτες. Εάν και δεν ακολουθώ την κατακριτέα από αυτόν συμπεριφορά, προσέγγισα διαφορετικά το ζήτημα, όπως και έγραψα στο σχόλιο, που τού έστειλα:

Καλημέρα,
Διαφωνώ και εγώ με την ελληνική κουτοπονηριά, όπως ήταν τα κουμπιά στους κερματοδέκτες ή και πιο σύγχρονα την εισαγωγή αλλοδαπών νομισμάτων ευτελέστερης αξίας αλλά και την απροθυμία μας να καταβάλουμε οποιοδήποτε κόστος και να τα θέλουμε όλα δωρεάν (και φυσικά από την άλλη να απαιτούμε υψηλότατο αντίτιμο για αγαθά και υπηρεσίες, που προσφέρουμε εμείς).

Οι κανόνες μετακίνησης με τα ΜΜΜ είναι οι εξής: 1) Η κατοχή έγκυρου εισιτηρίου. 2)Η διάρκειά του είναι 90′ από την στιγμή της πρώτης “ακύρωσης” 3) Μέσα σε αυτά τα 90′ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε μέσο του δικτύου συγκοινωνιών.
Δεν έχω δει πουθενά και ούτε αναφέρεται στο εισιτήριο ότι είναι προσωπικό. Συνεπώς, δεν βλέπω κάποια παρανομία, εάν δώσω το εισιτήριο μου σε κάποιον άλλον να χρησιμοποιήσει το υπόλοιπο χρονικό περιθώριο, που τού απομένει. Πρόβλημα μπορώ να διακρίνω μόνο στην συγκεκριμένη περίπτωση. Να δώσω το εισιτήριό μου ακριβώς σε σημείο ελέγχου. Δεν θα έχω κάνει κάτι παράνομο, αλλά ο ελεγκτής θα έρθει σε σύγχυση μη-γνωρίζοντας, εάν ο εξερχόμενος ή ο εισερχόμενος είχε εισιτήριο με αποτέλεσμα να επιβάλει χρηματική ποινή.

Εάν το υπολόγισα σωστά κάθε λεπτό χρήσης ΜΜΜ τιμολογείται προς 1,11 ευρωλεπτά περίπου. Αυτό σημαίνει ότι ένα ταξίδι π.χ 15 λεπτών στοιχίζει 16,65 ευρωλεπτά. Συνεπώς το να πετάξει κανείς το εισιτήριο σημαίνει ότι πετά 83,35 ευρωλεπτά ή τα χαρίζει στα ΜΜΜ.
Υπόθεση κάνω: Ενδέχεται η αρχή των ΜΜΜ μετά από έρευνα (στατιστικές, ομάδες ελέγχου, focus groups κλπ) να υπολόγισε ότι συνήθως ο χρήστης δεν εκμεταλλεύεται το 100% του εισιτηρίου με αποτέλεσμα στο τέλος το λεπτό χρήσης να γίνεται χρηματικά ακριβότερο, άρα να μεγαλώνουν τα έσοδα.
Όσο θα μπορούσαμε να είμαστε δηκτικοί με την “επανάσταση” της διαδοχικής διάθεσης εισιτηρίων, άλλο τόσο μπορούμε να είμαστε με την (ενδεχόμενη) πολιτική ότι κάποιος προσβλέπει ότι θα τιμολογήσει στο 100% υπηρεσίες μέρος των οποίων μόνο θα χρησιμοποιηθεί.
Συνεπώς, θεωρώ ότι ή διαδοχική διάθεση του εισιτηρίου:
1) Δεν είναι παράνομη
2) Δεν αποφέρει κάτι στον δότη, αλλά αποφέρει στον λήπτη, εάν διατεθεί δωρεάν, όπως γίνεται συνήθως.
3) Τα ΜΜΜ δεν ζημιώνονται, αλλά λαμβάνουν το καθορισμένο χρηματικό ποσό για κάθε λεπτό χρήσης.

Συνεπως, κατά την γνώμη μου δεν πρόκειται για κάτι το “επαναστατικό”, αλλά για δείγμα ορθολογικής συμπεριφοράς. Απλώς εδώ μάς αρέσει να βαφτίζουμε τα πάντα επανάσταση, ακόμα και εάν είναι το πιο συμβατικό πράγμα στον κόσμο. Έτσι, αντιστοίχως, πιστεύω ότι άδικα οργίζεσαι.
Ο λόγος περί “επανάστασης” ξεστρατίζει τα πραγματικά ερωτήματα το οποία είναι: “Τί υπηρεσίες έχω με το εισιτήριο αυτό;” “Πόσο πληρώνω για κάθε λεπτό χρήσης;” “Μήπως είναι ακριβό;”, “Μήπως με καταβολή μεγαλύτερου αντιτίμου/λεπτό χρήσης θα είχα καλύτερες υπηρεσίες;” κλπ
Η “επαναστατική” προσέγγιση προφανώς ικανοποιεί τον μικρούλη μας εγωισμό (“την φέραμε στο σύστημα”) και τίποτα άλλο.
Προσωπικά επιθυμώ να υπάρχουν αξιόπιστες υπηρεσίες με δίκαιη τιμολόγηση, δίκαιη και για τα δύο μέρη. Όλα τα άλλα είναι “επαναστατικές” πομφόλυγες.
Καλημέρα

Υπάρχουν και λίγα άλλα δικά μου σχόλια-απαντήσεις, μπορείτε να τα δείτε στο post του javapapo, αλλά η βασική θέση είναι η παραπάνω.

Το θέμα το παρουσίασαν και Τα Νέα στις 09/04/2009 με προσέγγιση ανάλογη του javapapo. Ο συγκοινωνιολόγος, που κάνει δηλώσεις είναι αρνητικός, ενώ στο σχετικό “δημοψήφισμα” του θέματος παρουσιάζεται στην διχοτομική λογική “άσπρο/μάυρο” και απουσιάζει η επιλογή ότι το πληρωμένο εισιτήριο, εάν δεν χρησιμοποιείται ταυτόχρονα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε μέχρι λήξεως του χρόνου του.

Για ορισμένους, λοιπόν, η διαδοχική διάθεση των εισιτηρίων ίσως να είναι νόμιμη (με έντονα ερωτηματικά, πάντως), σίγουρα, όμως, δεν είναι ηθική. Μήπως, όμως, θα έπρεπε όχι μόνο να την θεωρούμε νόμιμη και ηθική, αλλά μήπως θα έπρεπε και να την ενθαρρύνουμε; Όχι μόνο οι πολίτες, αλλά και το ίδιο το Υπουργείο Μεταφορών; Να υπάρχουν διαφημίσεις του τύπου: Ταξιδεύω με ενιαίο εισιτήριο ΜΜΜ: Είναι φτηνό! Εϊναι βολικό! Το βρίσκεις παντού! Σε πάει παντού! Έκανες μικρότερη χρονική διαδρομή; Το δίνεις σε έναν φίλο, κλπ. Στο κάτω κάτω στον άνθρωπο, στον οποίο θα το διαθέσουμε, θα είναι αυτός που δυνητικά μη έχοντας την προσφορά μας θα στρεφόταν στην χρήση του ιδιωτικής χρήσεως αυτοκινήτου.

Όμως, αντί να βλέπουμε μία ενθάρρυνση, ώστε ο κόσμος να στραφεί προς τα ΜΜΜ, έστω και με την διαδοχική διάθεση του εισιτηρίου, που στο κάτω κάτω δεν γνωρίζω, πόσο εκτεταμένη συμπεριφορά είναι ή μπορεί να γίνει, βλέπουμε μέτρα, τα οποία ξαναδυσκολεύουν τα ΜΜΜ και κυρίως τα τρόλλεϋ και τα λεωφορεία. Γιατί, τί άλλο θα μπορούσε να είναι παρά παράγων δυσχέρειας, πτώσης της αξιοπιστίας τους κλπ το σκεπτικό να επιτραπεί η είσοδος των ταξί στις λεωφορειολωρίδες, έστω και δοκιμαστικά και με όλους τους περιορισμούς; Και εάν το σκεφτούμε, ακόμα και οι περιοχές εκτός δακτυλίου, όπου επιτρέπεται η είσοδος ταξί στις λεωφορειολωρίδες, αστικές δεν είναι και αυτές; Με ποιά λογική να υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση; Μήπως πιστεύουν ότι το Φάληρο, η Αγία Παρασκευή, το Μαρούσι, ο Άλιμος πως είναι εξοχές, όπως ήταν την εποχή των (προ)παππούδων μας; Μήπως ότι οι κάτοικοι των προαστίων χρησιμοποιούν μόνο αυτοκίνητα (και με το τελευταίο μέτρο, γιατί όχι; Αφού με τα ταξί στις λεωφορειολωρίδες, τα λεωφορεία δεν θα έχουν αδιάκοπη ροή).

Πρόσφατα διάβασα και αυτό του το άρθρο σε σχέση με τα ποδήλατα στο μετρό. Το θέμα, φυσικά, δεν είναι μόνο να επιτραπούν τα ποδήλατα στο μετρό και να μην μπαίνουν “τρικλοποδιές”, αλλά να υπάρξει γενικότερη πολιτική ευνοϊκή προς το ποδήλατο με δίκτυο ποδηλατοδρόμων. Όχι δεν έχει τόσο νόημα να στήσεις ποδηλατόδρομο σε ένα ήσυχο στενό, όπου ούτε η κίνηση του μηχανοκίνητου παρεμποδίζεται, αλλά ούτε και το ποδήλατο κινδυνεύει. Μεγαλύτερο νόημα έχει να κατασκευασθούν σε βασικούς οδικούς άξονες και να υπάρχει σύνδεση μεταξύ τους: να μπορεί πχ να πάει κάποιος με ποδήλατο χωρίς κίνδυνο και χωρίς να εμποδίζει τα αυτοκίνητα από το Λαγονήσι μέχρι την Εκάλη.

Αντιμετωπίζεται περίεργα ο δημόσιος χώρος στην Ελλάδα και συνεπώς και η κίνηση μέσα σε αυτόν. Ο καθένας είναι επιθετικός και προσπαθεί να τον καταλάβει φοβούμενος την αντίστοιχη συμπεριφορά των υπολοίπων. Και με τους αδικημένους, τί γίνεται; Πώς προστατεύονται από την επίσημη Πολιτεία κλπ; Νομίζω με ανούσιες κινήσεις, που απλώς επιβεβαιώνουν την επιθετική κουλτούρα. Γιατί, τί άλλο μπορεί να είναι το αντί να κάνεις σωστούς ποδηλατοδρόμους (ή αθλητικές εγκαταστάσεις για μαζικό λαϊκό αθλητισμό κλπ) να επιτρέπεις ανά περιόδους το εορταστικό κλείσιμο κατάληψη του δημόσιου χώρου και να αναφωνείς: “αγαπώ το ποδήλατο”, “ο αθλητισμός είναι ζωή” κλπ και μετά όλα να γυρίζουν στην προτεραία κατάσταση;

Μόλις διάβασα αυτό.

Αγαπητή τράπεζα,

Ανήκω στον κλασσικό τύπο του homo economicus των αρχών του 21ου αιώνα. Είμαι καταναλωτής και δεν έχω τύψεις για αυτό και σε αντίθεση με παλαιότερες εποχές, όπου αρετή και ικανότητα ήταν να χρησιμοποιήσει κανείς ένα κομμάτι σπάγγου για χίλιες χρήσεις και για χίλια χρόνια. Βρίσκω τέτοιες συμπεριφορές το λιγότερο παράξενες για να μην πω ψυχοπαθολογικές. Προσπαθώ να είμαι λελογισμένος καταναλωτής, αλλά και αποταμιευτής/επενδυτής.

Αγαπητή τράπεζα, διαβάζω στον τύπο, ακούω στα ραδιόφωνα, βλέπω στις τηλεοράσεις, πληροφορούμαι από το διαδίκτυο ότι υπάρχει οικονομική κρίση, η οποία μάλιστα είναι παγκόσμια. Ακόμα και εάν αφαιρέσουμε τους τόνους της υπερβολής, η κρίση φαίνεται να υπάρχει. Τώρα μάλιστα, που έχω την ευκαιρία να ξαναπιάσω την ανοικτή μου επιστολή προς εσένα, η κρίση δεν “φαίνεται” να υπάρχει, αλλά βλέπουμε καταρρέυσεις μεγάλων οίκων.

Αγαπητή τράπεζα δεν είμαι οικονομολόγος και συνεπως δεν γνωρίζω, ποιά είναι τα κατάλληλα εργαλεία για τον τερματισμό μιας οικονομικής κρίσης. Παγκόσμιας μάλιστα! Έχω την αίσθηση, όμως, ότι δεν είναι η μονομερής τεχνητή ενίσχυση της κατανάλωσης εκ μέρους σου με την χορήγηση διαφόρων καταναλωτικών δανείων. Ούτε, βέβαια, και η απόλυτη περιστολή της κατανάλωσης με την θέσπιση απιάστων κριτηρίων πιστοληπτικής ικανότητας. Νομίζω ότι είναι η δημιουργία νέων πραγματικών -και όχι πλασματικών- θέσεων εργασίας, οι οποίες θα μειώσουν την ανεργία, θα αυξήσουν το παραγόμενο προϊόν, θα φέρουν χρήμα στην αγορά. Από εκεί και μετά χρειάζεται ικανότητα στο να μην ξεφύγει η οικονομία κλπ.

Συνεπώς, νομίζω ότι θα ήταν καλύτερο αντί να επικοινωνείς μαζί μου για να με ενημερώνεις σχετικά με τα διάφορα καταναλωτικά δάνεια, που προσφέρεις, να με ενημέρωνες κυρίως για το ποιές καταθετικές/επενδυτικές επιλογές μπορείς να μού προσφέρεις. Με τα χρήματα, που θα επενδύσω και θα καταθέσω, όπως και με αυτά άλλων πελατών, θα μπορέσεις να χρηματοδοτήσεις επαγγελματικά δάνεια, που θα οδηγήσουν σε νέες θέσεις εργασίας κλπ.

Σε παρακαλώ, μην προσπαθείς να ισχυρισθείς ότι με ενημερώνεις, διότι παραδόξως με ενημερώνεις μόνο για τα ποικίλης μορφής καταναλωτικά δάνεια, αλλά ποτέ για προγράμματα καταθέσεων.

video

Επιτέλους τελείωσα! Τα 31.536.000 δευτερόλεπτα είναι ήδη παρελθόν. Είναι περιττό να πω, πόσο χαρούμενος είμαι! Έχω κολλήσει δεν ξέρω, τί να γράψω για το γεγονός αυτό.

Θα είναι για λίγες φορές ακόμα, όμως  μετά την τελική άδεια μού φαίνεται λίγο αγχωτικό

Πριν από λίγο καιρο, πρέπει να ήταν η περίοδος των εορτών των Χριστουγέννων, η μητέρα μου αγόρασε μία τσαγιέρα άσπρη με σκούρο πράσινο την λαβή -και αυτή του καπακιού, αλλά και ένα “στεφάνι” πάνω σε αυτό- και το επιστόμιο. Πάνω στο σώμα της τσαγιέρας είναι σχεδιασμένα λουλούδια, αλλά μην περιμένετε να γνωρίζω σε ποιό γένος ανήκουν. Η τσαγιέρα πρέπει να είναι εμαγιέ, αλλά ούτε και για αυτό είμαι βέβαιος.
Πάντοτε η μητέρα μου συνηθίζει μετά το μαγείρεμα να μην αφήνει “γυμνή” την εστία, την οποία χρησιμοποίησε. Θα αποσύρει το σκέυος, μέσα στο οποίο μαγείρεψε (για να σερβίρει το φαγητό, για να μην καταπονηθεί έτι περισσότερο με την παραμένουσα στην εστία θερμότητα) και θα βάλει πάνω της κάποιο άλλο σκεύος, συνήθως με λίγο νερό μέσα του. Υποθέτω, χωρίς να είμαι βέβαιος, ότι δεν θέλει να μένει η εστία “γυμνή” για λόγους ασφαλείας. Κάποιο αφηρημένο χέρι μπορεί να ακουμπήσει (κάτι) και να καεί.
Αυτός, λοιπον, ήταν και ο λόγος για τον οποίο αγόρασε η μητέρα μου την τσαγιέρα.
Βλέποντας την -λοιπόν- πάνω στην εστία, μού φάνηκε αρκετά ελκυστική η ιδέα να βράσω μέσα σε αυτήν ενα αφέψημα για να πιώ. Βολικοί οι ταχυβραστήρες, πρακτικά τα φακελάκια, αλλά ήθελα να βιώσω λίγο την “ιεροτελεστία”. Εξάλλου ήθελα να βράσω διάφορα βότανα, τα οποία μάλιστα ήταν “χύμα”. Θα μπορούσα, βέβαια, να τα καταβυθίσω σε βραστό νερό, να τα αφήσω να βγάλουν την ουσία τους, αλλά είπαμε ήθελα να βιώσω όλη την τελετή, ή έστω να προσπαθήσω.
Βάζω το νερό στην τσαγιέρα, ρίχνω τα βότανα, είχα αποφασίσει να συνδυάσω τσάι του βουνού μαζί με μέντα-λουίζα και λίγο φασκόμηλο, και μετά τοποθετώ την τσαγιέρα στην κεραμική εστία σε μέση προς υψηλή φωτιά (7/12). Η οσμή, που άρχιζε να αναδύεται, καθώς θερμαινόταν το νερό και άρχιζαν να βγαίνουν οι ατμοί ήταν όμορφη και γλυκιά. Οι οιωνοί ήταν αίσιοι. Η ένταση της μυρωδιάς γινόταν ολοένα και πιο δυνατή φτάνωντας στην κορύφωσή της καθώς η τσαγιέρα άρχισε να σφυρίζει, όπως οι παλαιές ατμομηχανές.
Σερβίρω το αφέψημα και τού βάζω λίγο μέλι, όπως συνηθίζω. Το αφήνω λίγω να σταθεί, ώστε να μην καω. Το δοκιμάζω. Εάν η μυρωδιά την ώρα προετοιμασίας ήταν θεσπέσια, η γέυση, η οποία συνδυάζει και την οσμή, ήταν μαγευτική. Το αφέψημα ήταν πλούσιο, γεμάτο. Δεν σού έδινε την αίσθηση ότι ήταν βραστό νερό, όπου είχαν εκλυθεί οι ουσίες των βοτάνων, αλλά ένα ολοκληρωμένο και αδιαίρετο σύνολο. Παρ’ όλους δε τους φόβους μου, μήπως το αφέψημα έβγαινε “βαρύ”, “ταγγισμένο”, επειδή τα βότανα βρίσκονταν ώρα στο νερό βράζοντας με αυτό κάτι τέτοιο δεν συνέβη (βέβαια θέλω να πειραματισθώ και με το “κλασσικό” τσάι, το οποίο πολλές φορές εάν παρααφήσω το φακελάκι, γίνεται βαρύ και πικρό-θα πειραματισθώ με χύμα, φυσικά).
Χάρηκα πολύ με την μικρή μου, ασήμαντη απόλαυση. Αλλά ίσως και αυτό να μην είναι στην πραγματικότητα η απόλαυση και η ευτυχία; Να εκτιμάς και να απολαμβάνεις αυτά, που έχεις και λελογισμένα να προσδοκάς άλλα. Ο τέλειος μισθός δεν φέρνει την ευτυχία, ούτε το αφέψημα κλπ, εάν δεν αναρωτηθείς: τί έκανα; Πού στέκομαι; Πού μπορώ να πάω; Στην περίπτωσή μου: έβρασα στην τσαγιέρα ένα αφέψημα. Μού αρέσει. Μπορώ να πειραματισθώ και με άλλα. Θα μπορούσα να μιζεριάσω σκεπτόμενος: τί έκανα; Τίποτα…
Ξεφεύγω, όμως, από το θέμα, το οποίο ήταν η ευτυχία της παρασκευής και πόσης αφεψήματος. Γενικποτερες σκέψεις για την ευτυχία και την απόλαυση θα μπορούσαν να γραφούν σε άλλη δημοσίευση ή μπορεί να ενυπάρχουν σε ήδη αναρτημένες.
Πριν κλείσω, όμως, μία απορία: Τί πρέπει να κάνω, ώστε οι μυρωδιές των βοτάνων να μην ποτίσουν την τσαγιέρα μπερδεύοντας το αρώματα και τις γεύσεις τους; Εννοώ δεν θέλω να φτάσω στο σημείο να πίνω π.χ. χαμομήλι, το οποίο να έχει γεύσει τσαγιού του βουνού, δικτάμου, μέντας ή ό,τι άλλου έχω βράσει.

Έλεγα να γράψω κάτι για το “σκάνδαλο, που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία”, αλλά έγραψα καμιά δεκαπενταριά στίχους και τους έσβησα. Εξάλλου θα το πω: Δεν έχω καταλάβει τίποτα. Οι άπειρες ώρες τηλεοπτικού χρόνου, που έχουν διατεθεί με τον κάθε δημοσιογράφο να λέει το μακρύ του και το κοντό του κάνοντας εικασίες για το ποιός-πού-πότε-γιατί-σούπα (κακοβρασμένη και ξυνισμένη)-μούπες (μούφες) δεν βοηθούν το χαμηλό μου διανοητικό επίπεδο.
Μήπως το πραγματικά σκαναδαλώδες είναι άλλο; Η τηλεόραση μας στερεί την ουσιαστική πληροφόρηση, μας βυθίζει στην μιζέρια κάνοντας μας να μπαίνουμε στην λούπα της αυτεκπληρούμενης προφητείας: Ζούμε σε μια μίζερη χώρα, συμπεριφερόμαστε μίζερα, η αγορα και η κοινωνία δεν κινούνται και αναπτύσσονται, γεγονός, που οδηγεί σε περαιτέρω μιζέρια, η οποία με την σειρά της μεγεθύνεται από την τηλεόραση, η οποία μας στερεί την ουσιαστική πληροφόρηση, μας βυθίζει στην μιζέρια…….

Αλήθεια, για πόσο καιρό έχετε να χρησιμοποιήσετε μολύβι; Εάν κάτσετε λίγο και το σκεφτείτε, θα συνειδητοποιήσετε ότι αποσύρθηκε, όπως αποσύρθηκαν τα αυτοκινητάκια και οι κούκλες και τα άλλα παιχνίδια, με τα οποία παίζατε.
Είμαι βέβαιoς, ότι μετά από κάποιο σημείο ο δάσκαλος φώναζε: “Να γράφεις με στυλό!”. Τα γραφόμενα με στυλό δεν σβήνονται, αλλά μένουν. Δείχνουν συνέπεια και υπευθυνότητα. “Τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν”, λέει η παροιμία. Η γραφή με μολύβι, με την δυνατότητα του σβυσίματος βρίσκεται κάπου ανάμεσα. Γραφοντας με μολύβι, προσέχεις λιγότερο, διότι υπάρχει και η γόμα. Αντίθετα με το στυλό, όχι ότι δεν μπορείς να διορθώσεις, αλλά η μουτζούρα και το “μπλάνκο” χαλάνε την αισθητική, τουλάχιστον. Εάν και δεν δαιφωνώ με την υπευθυνότητα, που προσδίδει το στυλό, διαφωνώ με την αντίληψη, ότι εάν ξεκινήσεις κάπως δεν μπορείς να αλλάξεις γνώμη. Έχω ξαναγράψει για την εμμονή στην ανελαστικότητα της συνέπειας. Εάν η επιλογή μου είναι λάθος, γιατί να μην ανακαλέσω; Δηλ. εάν η πορεία του αυτοκινήτου μου πάει σε τοίχο, θα πρέπει να στουκάρω; Δεν είναι ορθότερο να αλλάξω γνώμη (τιμόνι στην συγκεκριμένη περίπτωση; )
Το μολύβι είναι συνδεδεμένο με την παιδικότητα. Δεν έχετε παρατηρήσει, ότι όταν σε κάποιες στιγμές είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσετε μολύβι (ή έστω οποιοδήποτε εργαλείο γραφής αποκαλούμενο καταχρηστικά “μολύβι”) θα ζητήσετε ή θα σάς προσφέρουν “ένα μολυβάκι;”.
Έχω καιρό να πιάσω μολύβι (και εδώ που τα λέμε με τους υπολογιστές και στυλό). Μπορώ να πω ότι μού έχει λείψει. Τόσο το τρίξιμό του στο χαρτί, όσο και η αίσθηση του ξύλου: η διαμεσολάβηση της φύσης με τον πολιτισμό.

Το κείμενό μου αυτό είτε ανέβηκε, είτε στάθηκε αφορμή για έμπνευση και από άλλους ιστολόγους και όπως θα παρατηρήσατε, εάν πατήσατε στις συνδέσεις, και διαπαραταξιακά. Το ξέρω ότι ήμουν αμελής και άφησα να περάσει καιρός για να τούς εκφράσω τις ευχαριστίες μου.

Ο enteka δημοσίευσε αυτό το πρωτοχρονιάτικο πόστ (εντεκα της Πρωτοχρονιάς), και με αφορμή το πόστ-μέσα-στο-πόστ ο Αθήναιος άφησε ένα σχόλιο, το οποίο ο enteka το ανέβασε στην καθεαυτή-ποστ-μέσα-στο-πόστ δημοσίευση.
Ενθυμούμενος συγκινημένος ο Αθήναιος, αναφέρεται στις εκπομπές του Ζακ Μεναχέμ*, που ηχογραφούσε η μητέρα του στην Ιερουσαλήμ, και στις εκπομπές, που άκουγε ο ίδιος στην Ελλάδα από την συχνότητα του 9,84 και συγκεκριμένα μία εκπομπη τις παραμονές της Πρωτοχρονιάς του 1987 (ή μήπως του 1988; )
Έτσι με αφορμή τους δύο αυτούς ιστολόγους θυμήθηκα και εγώ τον Ζακ Μεναχέμ.
Τον θυμάμαι, όταν ήμουν μικρό παιδάκι, να ντύνει με την χαρακτηριστική φωνή του παραμύθια ηχογραφημένα στο βινύλιο. Εάν θυμάμαι καλά, ο δίσκος, που είχα ήταν ο Καρυοθραύστης. Η Ορχήστρα να παίζει την σουϊτα και ο Μεναχέμ να αφηγείται. Δεν ξέρω, εάν η φωνή του αφηγητή με έκανε να αγαπήσω την “κλασσική” μουσική, ή η τελευταία με έκανε να προσέξω τον αφηγητή. Το πιθανότερο είναι να υπήρξε αλληλεπίδραση.
Τα χρόνια πέρασαν. Άρχισα να ακούω τους δίσκους μου χωρίς συνοδεία αφηγητή, εκτός εάν πρόκειται για έργα όπως το Ο Πέτρος και ο Λύκος, και για πολλά χρόνια είχα να ακούσω την φωνή του Μεναχέμ. Ώσπου ανακάλυψα ότι έκανε εκπομπές μέσα από τη συχνότητα του 9,84. Όταν τον ανακάλυψα βρισκόμουν στην ύστερη εφηβεία, όπου δύσκολα ξυπνούσα νωρίς τα πρωϊνά του Σαββατοκύριακου. Τον άκουγα, λοιπόν, κάποιες φορές περιστασιακά Κυριακές βράδυ, τότε που μεταδιδόταν η εκπομπή σε επανάληψη και μού ξυπνούσαν οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας.
Όταν πάρα πολλοί αγνοούσαμε οποιαδήποτε μουσική πέρα από την αγγλοσαξωνική, παίζοντάς το δήθεν μοντέρνοι, ή ήμαστε καταβυθισμένοι στα χειρότερα προϊόντα αντίγραφα της “ανατολίτικης” κουλτούρας, στα πλαίσια της άκριτης εξύμνησης της “λαϊκής ψυχής”, ο Μεναχέμ μάς ταξίδευε από την Αθήνα στο Παρίσι και από εκεί στο Αμμάν και στην Βυρηττό περνώντας μέσα από το Μπουένος Άϊρες και την Κούβα κλπ. Ο Μεναχέμ μάς ταξίδευε στις μουσικές του κόσμου, πριν ο όρος γίνει της μόδας και για την χάρη της μουσικής ποικιλλίας. Διότι έχω την εντύπωση πως πολλοί προβάλλουν τις μουσικές του κόσμου, όχι για να ανοίξουν τους ορίζοντές μας, αλλά απλώς για να υποτιμήσουν την αγγλοσαξωνική παραγωγή (που κάποτε την υπερπρόβαλλαν). Χρησιμοποιούν την μουσική του κόσμου, λοιπόν, για αλλότριους σκοπούς.
Στην σημερινή εποχή της δήθεν απλότητας και φιλίας, όπου όλοι προσφωνούνται “Ρε Ριχάρδε”, “Βρε Βιλελμίνη μου”, αλλά ποτέ “Κύριε” ή “Κυρία”, λες και βρισκόμαστε εν Παραδείσω, όπου μόνο ο Θεός είναι ο Κύριος, ο Ζακ Μεναχέμ άνοιγε την εκπομπή του και παρουσίαζε τους συνεργάτες του λέγοντας “ο κύριος Τάδε στην ηχοληψία”, “οι κυρίες Δείνα, στα τηλέφωνα”. Κύριοι και κυρίες, φυσικά, ήταν οι ακροατές, που επικοινωνούσαν μαζί του.
Φαντάζομαι τον Ζακ Μεναχέμ, στα πλαίσια της αστικής ευγένειας, να κάνει εκπομπη φορώντας κουστούμι και γραβάττα, έστω και εάν ξέρει ότι δεν είναι απαραίτητο, καθώς το ραδιόφωνο δεν συνδυάζεται με την εικόνα. Δεν θα είναι ακριβό και φιγουρατζίδικο, αλλά ούτε και σαν βαριεστημένου ψευδηθικολόγου γυμνασιάρχου.
Ο Ζακ Μεναχέμ είναι κατά την γνώμη μου από τις χαρακτηριστικότερες και ευγενικότερες φωνές των ελληνικών ραδιοκυμάτων.

* υποψιάζομαι, γιατί ο Αθήναιος έγραψε του Έλληνα Ζακ Μεναχέμ και νομίζω ότι θα πρέπει να αισθανόμαστε αισχύνη για την προκατάληψή μας να αμφισβητούμε για την ελληνικότητα κάποιου, επειδή ανήκει σε άλλο θρήσκευμα από αυτό της πλειοψηφίας και ιδίως, όταν έχει βιώματα, που δεν θα θέλαμε ούτε καν να τα φανταστούμε.

Ο Ζακ Μεναχέμ απεβίωσε την 15η Μαρτίου του 2008. Ύψιστη τιμή στην μνήμη του δεν είναι τα “ξύλινα” “έφυγε ο τελευταίος μεγάλος” κλπ, αλλά είναι συνάδελφοι και διάδοχοί του στο ραδιόφωνο να διδαχθούν, να διδάξουν και να επεκτείνουν το παράδειγμά του, το ήθος του και την ευγένειά του.

Παρατηρώ την ονομασία του λύκου σε διάφορες γερμανικές γλώσσες: Wolf (σε Αγγλικά, Γερμανικά, Ολλανδικά), Ulv (σε Δανικά και Νορβηγικά) Úlfur (στα Ισλανδικά). Από την άλλη, ομοίως, παρατηρώ και την ονομασία της αλεπούς σε λατινογενείς γλώσσες, αλλά και στα Αρχαία Ελληνικά: αλώπηξ, vulpes (στα Λατινικά), vulpe (στα Ρουμανικά) volpe (στα Ιταλικά).
Εάν παρατηρήσουμε λίγο προσεκτικά βρίσκουμε να υπάρχουν ομοιότητες. Ο τριβόμενος φθόγγος, που μπορούμε να υποθέσουμε ότι ξεκίνησε από ημίφωνο ή και από φωνήεν (αναφέρομαι στα u-, w- v-), το σύμπλεγμα lp, lv, lf, το οποίο πέρα από το προφανές κοινό l- έχει και τα “συγγενή” (δεν ξέρω, ποιός είναι ο σωστός όρος) p, v, f.
Υπάρχει άραγε περίπτωση στα πολύ παλαιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι μιλούσαν την κοινή Ινδοευρωπαϊκή να υπήρχε μία κοινή λέξη, που χαρακτήριζε και τα δύο ζώα, και η οποία λέξη καθώς εξελίχθηκαν οι γλώσσες επέλεξαν οι μεν να ονομάσουν την αλεπού και οι δε τον λύκο; Αδυνατούσαν οι άνθρωποι να ξεχωρίσουν την αλεπού από τον λύκο, όπως λέγεται-εκτός εάν είναι θρύλος- ότι η ινδική γλώσσα αδυνατεί να ξεχωρίσει το κόκκινο από το πορτοκαλί; Υπήρχε περίπτωση, όντως να μην είχαν ακόμα διαχωριστεί τα δύο αυτά ζώα και να ονόμαζαν έναν κοινό τους πρόγονο; Και πώς να ήταν αυτή η λέξη; Μήπως κάτι σαν *w-lkw(p; )-s;
Η ελληνική λέξη, βέβαια, μού τα χαλάει λίγο. Παρεμβάλλει ένα “ω” μεταξύ “λ” και “π” και δεν γνωρίζω, εάν ποτέ ξεκινούσε με ημίφωνο. Άραγε προφερόταν ποτέ η “αλεπού” στην Ελληνική *walpe:ks; Ήταν άραγε έτσι η εξέλιξη της λέξης; *Fάλπηξ (*walpe:ks)-> *Fαλώπηξ (*walo:pe:ks)-> αλώπηξ (alo:pe:ks)->αλώπηξ (alopiks)-> αλεπού (alepu). Ναι ξέρω, πέρασα απότομα από το “αλώπηξ” στο “αλεπού”, αλλά τώρα, πώς φαγώθηκε το “ξ” και το “ω” έγινε “ε”, δεν γνωρίζω και ακόμα περισσότερο δεν μπορώ να φαντασθώ.
Δεν ξέρω, εάν στο αντίστοιχο σχήμα θα μπορούσαν να βάλω τον “λύκο”, “lupus”, “lobo”, “loup” κλπ. Ναι υπάρχει και εδώ το διαχωρισμένο, βέβαια, “l”, “p”, αλλά έχω την εντύπωση ότι οι συγκεκριμένες λέξεις συγγενεύουν περισσότερο με αυτές που αναφέρονται στο φως, π.χ. luce, Licht κλπ, ενδεχομένως αποτέλεσμα της τάσης του λύκου να ουρλιάζει στο φεγγάρι. πολύ πιθανόν οι Ινδοευρωπαίοια πρόγονοί μας να θεωρούσαν ότι ο λύκος με το ουρλιαχτό του να καλούσε το φεγγάρι να βγει με όλη του την λαμπρότητα και “λύκος” να σήμαινε κάτι σαν “αυτός, που έχει φως”, ή “αυτός, που φέρει το φως”.