Πρώτο μέρος.

Δεύτερο μέρος.

Τρίτο μέρος.

Τέταρτο μέρος.

15 ) Βλέπω την εικόνα με το παράδοξο του Επίκουρου στην κορυφή αυτού του άρθρου. Και παραξενεύομαι. Γιατί έγκυρη από το 33 μΧ; Ο αθεϊσμός έχει ως αντίπαλο μόνο την Χριστιανική θρησκεία; Δεν υπάρχουν άλλες θρησκείες; Μια εξήγηση, που θα μπορούσε να δωθεί είναι ότι οι εδώ αθεϊστές έρχονται κατά κύριο λόγο σε αντιπαράθεση με τους Χριστιανούς θεϊστές, ενώ στον Αραβικό κόσμο με τους Μουσουλμάνους και στην Άπω Ανατολή με Βουδιστές. Στο κάτω κάτω ακόμα και εγώ το άρθρο μου το αναπτύσσω αντιπαραβάλλοντας κυρίως τους Χριστιανούς -και μάλιστα τους Ορθοδόξους- θεϊστές με τους αθεϊστες, διότι σε αυτήν την αντιπαράθεση έχω τις περισσότερες προσλαμβάνουσες.  Επίσης, έχω την αίσθηση, ότι δεν ακολουθούν όλες οι θρησκείες αυτήν την διχοτομική λογική μεταξύ καλού και κακού. Από την μια μεριά οι καλοί και από την άλλη οι κακοί θεοί. Σε πολλές το θείο εκφράζει και τις δύο τάσεις, εάν και ως καλό και κακό το αντιλαμβάνονται μόνο οι άνθρωποι. Για τους θεούς οι άνθρωποι δεν είναι παρά ένα παιχνίδι. Πολλές φορές δεν είναι μόνο το θέμα του καλού και του κακού. Είναι και το θέμα των διαφορετικών επιλογών. Οι αθεϊστές αναρωτιούνται πως γίνεται και οι θεϊστές και πιστεύουν σε έναν Θεό, ο οποίος εάν υποθέσουμε ότι εισακούει τις επιθυμίες των πιστών του, μπορεί να ικανοποιήσει επιθυμίες, που είναι αντιφατικές μεταξύ τους και ενδοπροσωπικά και διαπροσωπικά. Όμως, στην περίπτωση της πολυθεΐας δεν νομίζω ότι μπορούν να εγείρουν αυτόν τον ισχυρισμό. Διότι στους πολυθεϊστές εκεί βρίσκεται η τραγικότητα του ανθρώπου: στην αδυναμία συμβιβασμού και δυνατότητα ικανοποίησης των θεών. Εάν ζεις- για να περιορισθούμε στην δωδεκαθεϊστική θρησκευτικότητα, όπως την καταλαβαίνω τουλάχιστον- όπως ορίζει ο Απόλλων ενοχλείται ο Διόνυσος και η αφοσίωση στην Αφροδίτη μπορεί να ενοχλήσει την σοβαρή Αρτέμιδα. Κάποιοι, βέβαια, είχαν την χάρη των θεών (κύδος ; ), αλλά και η τελευταία πολλές φορές δύσκολα μπορούσε να αλλάξει τα οριζόμενα της Μοίρας.

16 ) Ο φανατισμός είναι δυνατόν να δημιουργήσει είτε “ανίερες συμμαχίες”, είτε να δημιουργήσει το φαινόμενο των “αυτόκλητων προσκεκλημένων”. Οι “Ελληνόψυχοι” θα προσκολληθούν στους αθεούσους, διότι ο Χριστός δεν ήταν Έλληνας και αλλοίωσε την πολιτισμική μας ιδιαιτερότητα. Οι θεούσοι θα συμμαχήσουν με τους αθεούσους και φανατικότεροι των πρώτων θα καταφερθούν εναντίον αυτών, που διαβάζουν το ζώδιο τους, αναζητούν την ερμηνεία των ονείρων (μα και ο Ιωσήφ δεν ερμήνευε όνειρα; ) ή πιστεύουν στο Δωδεκάθεο, στον Βούδα ή όπου αλλού χαρακτηρίζοντάς τα “φαντασιοκοπίες” κλπ. Έγραψα περί “αυτοκλήτων προσκεκλημένων”, διότι δεν μπορώ να δεχθώ ότι γενικότερα είτε η θεϊστική, είτε η αθεϊστική στάση ευνοούν τον ρατσισμό, την μισαλλοδοξία κλπ. Στο κάτω κάτω, εάν ένας “Ελληνόψυχος” χρησιμοποιήσει αντιχριστιανικό λόγο ως προκάλυμμα για ρατσιστικό λόγο εναντίον της κοινότητας, όπου ο Ιησούς άνηκε, αυτός δεν μπορεί να χαρακτηρίσει όλο το αθεϊστικό κίνημα. Δυστυχώς, όμως, ο φανατισμός -και από τις δύο πλευρές θεϊστική και αθεϊστική- επιτρέπει την έλευση απρόσκλητων συμμάχων, όπως έρχονται οι ύαινες στα γέυματα των λεόντων, αλλά και τις υπεραπλουστευτικές παρανοήσεις από τους εκτός ευρισκομένους.

17 ) Γνώμη μου είναι ότι η αντιπαράθεση θεϊστών, αθεϊστών είναι αδιέξοδη. Στο κάτω κάτω, νομίζω, πως η φιλοσοφία έχει σημαντικότερα ερωτήματα να διατυπώσει και να ασχοληθεί. Πέραν του χώρου της φιλοσοφίας, στον χώρο του καθημερινού βίου σημασία έχει η ανοχή (έστω και αδιαφορία), η αλληλοκατανόηση και ο αμοιβαίος σεβασμός αντί για τις εκατέροθεν ύβρεις κλπ. Το δικό μου bus campaign, λοιπόν, μάλλον θα έγραφε κάτι του τύπου: “Υπάρχουν πολλές, αντιφατικές και συγκρουόμενες γνώμες για την ύπαρξη ή μη, την μορφή κλπ του θείου. Σεβασθείτε και ανεχθείτε ο ένας τον άλλον και απολαύστε την ζωή σας!”

Πρώτο μέρος.

Δεύτερο μέρος.

Τρίτο μέρος.

12 ) Η απέχθεια προς τον όρκο, ιδιαίτερα με επίκληση ανώτερης δύναμης, δεν είναι χαρακτηριστικό του αθεϊσμού, ή δεν θα έπρεπε να είναι. Στο κάτω-κάτω θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι για τους αθεϊστές θα ήταν κάτι το ανώδυνο, έστω και για ηθικούς λόγους, από την στιγμή, που θα ορκίζονταν σε κάτι για αυτούς ανύπαρκτους. Αντιθέτως, πρέπει να είναι οι θεϊστές, ιδίως οι Χριστιανοί, που θα έπρεπε πρωτίστως να επιζητούν την κατάργηση του θρησκευτικού όρκου (ενδεχομένως να έπρεπε να αναφερθώ και στους Εβραίους, διότι είναι στον Δεκάλογο, όπου συναντάται η εντολή να μην λαμβάνεται το όνομα του Θεού επί ματαίω, αλλά δεν γνωρίζω την συμπεριφορά των ακολούθων του θρησκεύματος αυτού ως προς την επίκληση του Θείου, του όρκου κλπ)

13 ) Αντιστοίχως και το ζήτημα χωρισμού Εκκλησίας Κράτους. Νομίζω ότι πρώτοι οι ΧΟ θα έπρεπε να τον αιτούνται. Στο κάτω κάτω η συνδεδεμένη Εκκλησία είναι υποταγμένη στο Κράτος Εκκλησία.

14 ) Οι αθεϊστές ειρωνεύονται τους θεϊστές για την πίστη τους στην υπερφυσική αφή του Αγίου Φωτός, ή στο γιατί συσσωρευόνται στις Εκκλησίες για να τιμήσουν ένα κομμάτι υφάσματος, που θεωρείται ότι υπήρχε στον χιτώνα του Ιησού, έναν πάγκο στον οποίον κάθισε κλπ. Ας δεχθούμε ότι όντως το Άγιο Φως ανάβει υπερφυσικά, ότι το ύφασμα είναι από τον χιτώνα Του κλπ. Το ζήτημα, όμως, αγαπητοί θεούσοι είναι ότι χάνετε την ουσία: η αλήθεια της πίστης και αυτό, που είναι παραδεκτό είναι η Ανάσταση του Ιησού Χριστού και όχι το δεός σε κάτι, που αντιβαίνει στον φυσικό νόμο, που εξάλλου θεωρείται ότι τους έθεσε ο Θεός, ούτε η φετιχιστική λατρεία σε αντικείμενα. Στο κάτω κάτω είναι η φύση, που δείχνει το έργο του Θεού και για αυτό το έργο -μεταξύ άλλων- Τον πιστεύουμε, όσοι πιστεύουμε. Εάν είναι η πίστη μας να ενταθεί επειδή τα δέντρα θαυματουργώς περπάτησαν, ή ακόμα και επειδή κάποιες εικόνες δάκρυσαν (αλήθεια, γιατί δεν υπάρχει σημείο χαμογελαστών εικόνων; ), τότε μάλλον είμαστε ολιγόπιστοι.

Πέμπτο μέρος.

Πρώτο μέρος

Δεύτερο μέρος

8 ) Ο Χ ηγέτης έσφαξε κόσμο επειδή ήταν άθεος, λένε οι θεϊστές. Ο Ψ έσφαξε κόσμο στο όνομα του Θεού λένε οι αθεϊστές. Μάλλον η ύπαρξη ή μη υπερτάτου Όντος δεν έχει να κάνει με την αγαθότητα ή μη των ανθρώπων και η κάθε παράταξη χρησιμοποιεί το επιχείρημα όπως την βολεύει, παραβλέποντας τις σκοτεινές προσωπικότητες της δικής της παράταξης.

9) “Η Αρχαία Ελλάδα ήταν το φως του ορθολογισμου και μετά ήρθε ο Χριστιανισμός και την βύθισε στην δεισιδαιμονία”, λένε οι αθεϊστές. “Ένδοξο Βυζάντιο! Ακολουθούσες τους νόμους του Θεού και εξέφραζες το μεγαλείο του Ελληνισμού κλπ” λένε οι θεϊστες. Μάλιστα! Η Αρχαία Ελλάδα ήταν μόνο ο Θαλής, ο Δημόκριτος ο Φειδίας κλπ. Ούτε καν ο Πυθαγόρας, που εν πολλοίς είχε διατυπώσει στην ουσία ένα θρησκευτικό σύστημα. Από την άλλη δεν μού φαίνεται λογικό το Βυζάντιο να ήταν μόνο θρησκευτικότητα και να μην υπήρχαν δείγματα ορθολογισμού ή και κοσμικής ζωής πέρα από την θρησκευτική. Ευτυχώς, πάντως, τελειώσαμε με το σχολείο -και συνεργεία ενδεχομένως της αρχαιολογικής και ιστορικής επιστήμης- μάθαμε π.χ περί των καταδεσμών στην ορθολογική αρχαία Ελλάδα, ή για την ύπαρξη πληθώρας λειψάνων, τα άπειρα καρφιά του Σταυρού κλπ στο Βυζάντιο. Τί αιτούντο οι άνθρωποι στους καταδεσμους; (φυσικά θα υπήρχαν υποθέτω και στο Βυζάντιο, αλλά ενδεχομένως θα ακολουθούν τέτοιες συμεριφορές κάποιοι και σήμερα). Μα τα συνηθισμένα: να φαληρίσει η δουλειά του αντιπάλου, ο Δον Ζουάν, που εγκατέλειψε να μην τού ξανασηκωθεί και η ξελογιάστρα να μην δει ποτέ χαρά στα σκέλια της! Οι θεϊστες, όμως, μαζί με τους αθεϊστές μέσα στον φανατισμό τους δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να εξιδανικεύουν το παρελθόν.

10 ) “Καλά, αφού είναι άθεος, πώς γιορτάζει τα Χριστούγεννα κλπ;”, αναρωτιούνται οι θεούσοι. Τα γιορτάζει, διότι συμμετέχει στην ίδια πολιτισμική κοινότητα. Εξάλλου η συμμετοχή σε μία ευρύτερη πολιτιστική κοινότητα μπορεί να κάνει, όχι μόνο αθεϊστές, αλλά και ετεροθρήσκους, να συμμετέχουν σε γιορτές της θρησκευτικής κοινότητας της “πλειοψηφίας”. Έτσι δεν μού φαίνεται καθόλου απίθανο Έλληνες, δηλωμένοι, ΧΟ, που ζουν στο Ισραήλ να γιορτάζουν την Χανούκα. Θα μπορούσα να βάλω άλλο παράδειγμα, όπως βουδιστές, που ζουν σε Χριστιανικές χώρες, οπότε συμμετέχουν και στις χριστιανικές γιορτές κλπ, αλλά ήθελα να πειράξω και τους Ελληνάρες συνομωσιολόγους λιγάκι . Στην ειρωνική παρατήρηση αυτή των θεϊστών νομίζω ότι μπορύμε να διακρίνουμε υπόρρητα και κάτι άλλο: την απαίτηση για την κοσμική τιμωρία των πεπλανημένων και μη μετανοησάντων: να τιμωρηθούν με στέρηση διακοπών και με επιβολή επιπρόσθετης εργασίας.

11 ) “Μεγάλη Εβδομάδα και δεν ντρέπεται να τρώει σουβλάκι ο παλιοάθεος!”, λένε οι ζηλωτές Χ.Ο. Δεν κρύβω ότι αντίστοιχη (ελαφρότερης έντασης) ενόχληση, χωρίς βέβαια τέτοιους μειωτικούς χαρακτηρισμούς είχα σκεφτεί και είχα διατυπώσει και εγώ. Όμως, εάν το σκεφτούμε λογικά το θέμα δεν είναι μόνο ότι οι μη-νηστεύοντες είτε δεν πιστεύουν, είτε πιστεύουν σε κάτι άλλο. Το θέμα είναι ότι οι θεϊστές αντί να είναι επικεντρωμένοι στα πιστεύω τους και στις τελετές τους, είναι επικεντρωμένοι σε άσχετες πράξεις και συμπεριφορές άλλων. Στο κάτω κάτω μπορεί μεν να τρώνε σουβλάκι, δεν το σέιουν, όμως, και σαν σημαία, σωστά; Όπως ο αρρωστοφοβικός, που η φοβία του θα τού δώσει υπεράνθρωπη όραση σε έναν χώρο, ώστε να δει τα επικίνδυνα και μολυσματικά έντομα, που κρύβονται σε γωνίες και πίσω από τα έπιπλα, έτσι και ο ζηλωτής θα επικεντρωθεί στην κατά την γνώμη του αποτρόπαια συμπεριφορά των άλλων. Κλασσικό δείγμα λανθασμένης εστίασης της προσοχής.

Τέταρτο μέρος.

Πέμπτο μέρος.

Πρώτο μέρος.

4) Ο Δαρβίνος κλπ: Αγαπητοί (α)θεϊστές, δεν βρίσκω καμμία σύγκρουση μεταξύ της θεωρίας του Δαρβίνου και της θρησκευτικής μου πίστης. Όχι, δεν πιστεύω ότι ο κόσμος έγινε σε επτά ημέρες, ή ότι ξεκίνησε στις 2 Ιουλίου του 7904 πΧ ή όποιες άλλες τέτοιες ημερομηνίες, ή ότι ο πρώτος άνθρωπος ήταν ο Αδάμ και πως έγινε από λάσπη. Δεν θεωρώ ότι τα θρησκευτικά κείμενα, πως είναι επιστημονικά. 

Συμφωνώ, βέβαια, μαζί σας , φίλτατοι θεϊστές, πως ο άνθρωπος δεν κατάγεται από τον πίθηκο. ΟΜΩΣ, το ζήτημα είναι ότι ο Δαρβίνος ποτέ δεν αναφέρθηκε σε κάτι τέτοιο. Εϊναι απλουστευτική παρερμηνεία ο ισχυρισμός αυτός για να μειώσετε την θεωρία του. Εάν έχω καταλάβει σωστά, ο Δαρβίνος διατύπωσε την θεωρία ότι ο άνθρωπος και τα υπόλοιπα πρωτεύοντα είναι απόγονοι κάποιου κοινού προγόνου.

Τώρα, η θεωρία του Δαρβίνου: είναι αλάνθαστη; Δεν γνωρίζω, αλλά θεωρώ πως όπως κάθε θεωρία έχει και αυτή τα λάθη και τις αδυναμίες της, έστω και εάν δεν τα έχουμε ανακαλύψει ακόμα. Εάν διορθωθεί, βελτιωθεί ακόμα και ανατραπεί, αυτό θα είναι αποτέλεσμα εύρεσης μιας καλύτερης επιστημονικής θεωρίας και όχι εύρεσης ενός επιστημονικοφανούς σχήματος μόνο και μόνο για να επιβεβαιώσει τις προκαταλήψεις.

Προς αμφοτέρους αθεϊστές και θεϊστές. Μπορεί να βλέπετε τον κόσμο υπεραπλουστευτικά και να θεωρείτε ότι εάν θεωρεί κάποιος την θεωρία του Δαρβίνου σωστή, πρέπει να είναι υποχρεωτικά αθεϊστής και αντιστρόφως, πως όποιος πιστεύει, ότι είναι υποχρεωμένος να απορρίπτει μετά βδελυγμίας την θεωρία του Δαρβίνου, αλλά λυπάμαι δεν θα ακολουθήσω. Φαίνεστε τόσο όμοιοι στην αντιπαλότητά σας. Πώς το λένε οι Γάλλοι: Les extremes se touchent. Κάπως έτσι. Όπως σκέφτομαι απλούστερα: “ο άνθρωπος δεν είναι μηχανή, όπου βαζεις το Χ και βγαίνει Ψ”. Ο αθεϊστής μπορεί να εμφανίσει σημεία πίστης, ο αθεϊστής το αντίστροφο, ο οπαδός της υψόφρυος κουλτούρας να γοητευθεί με έργο της χαμηλοτάτης πολιτιστικής υποστάθμης, ο συντηρητικός προοδευτικές τάσεις κλπ.

5) Οι αθεϊστές, ορθά, διαμαρτύρονται ότι άνθρωποι με επιστημονική άγνοια γράφουν περί επιστήμης με άλλη “ημερήσια διάταξη” κατά νου. Οι θεϊστές π.χ. προβάλλουν την ψευδοεπιστημονική θεωρία του ευφυούς σχεδιασμού. Όμως, από την άλλη, γιατί θα έπρεπε να γίνουν δεκτές οι θεωρίες των αθεϊστών, που δεν έχουν καμία σχέση με κοινωνικές, ανθρωπιστικές κλπ επιστήμες, όταν γράφουν πως όποιες καταστροφικές επιδράσεις έχουν επέλθει στις κοινωνίες οφείλονται αποκλειστικά στην πίστη σε Θεό και στις θρησκείες;

6) Θεϊστές και αθεϊστές: Ναι είναι πολύ πιθανόν(προσωπικά το θεωρώ μάλλον βέβαιο) να υπάρχουν θρησκευόμενοι άνθρωποι και στον χώρο της επιστήμης, ακόμα και σε χώρους, όπου τίθενται δύσκολα ερωτήματα, αλλά και αθεϊστές σε τμήματα Θεολογικής. Γιατί σάς κάνει εντύπωση; Ασφαλώς και δεν χρειάζεται να μπει η παράμετρος Θεός στην διατύπωση των νόμων της φύσης, ούτε οι περικοπές από τα ιερά κείμενα αποτελούν ύλη της φυσικής κλπ. Έλεος! Τα ιερά κείμενα δεν είναι επιστημονικά κείμενα. Οι αθεϊστές, βέβαια, απαιτούν οι συνεπείς θεϊστές να τα δέχονται ως τέτοια, και πολλοί θεϊστές τα παίρνουν κατά γράμμα. Άλλο ένα δείγμα αμοιβαίου φανατισμού.

7) Η απαίτηση, που έχουν οι αθεϊστές από τους θεϊστές ότι οι τελευταίοι δεν πρέπει να στρέφονται στους ιατρούς, όταν αρρωσταίνουν, αλλά να βασίζονται σε προσευχές, αγιασμούς κλπ, ώστε να είναι συνεπείς με τα πιστεύω τους, αλλά και η συμπεριφορά ορισμένων από τους θεϊστές να απορρίπτουν όντως τις ιατρικές πράξεις αντικαθιστώντας τες με θρησκευτικές τελετές είναι άλλο ένα δείγμα του αμοιβαίου φανατισμού και της ευ******. Εννοείται ότι για τα προβλήματα της υγείας μου πηγαίνω στον γιατρό και για τα προβλήματα της ψυχής (με ή χωρίς εισαγωγικά) στον ψυχολόγο ( ή και στον ψυχίατρο, εάν χρειαστεί). Όχι, ο εξομολόγος δεν είναι ψυχολόγος -εκτός εάν έχει πτυχίο και κατάρτιση-. Ο εξομολόγος συγχωρεί εν ονόματι του Θεού. Δεν μπορεί να βοηθήσει στην αλλαγή. Παράδειγμα: Εάν είμαι παθολογικός χαρτοπαίκτης και κινδυνεύω εγώ, η οικογένειά μου κλπ, ο εξομολόγος μπορεί μόνο να με συγχωρήσει και να με παροτρύνει να μην παίζω. Θα είναι ο ψυχολόγος, που θα με βοηθήσει να αλλάξω τις καταστρεπτικές μου συνήθειες, σκέψεις και συμπεριφορές.

συνεχίζεται…

Τρίτο μέρος

Τέταρτο μέρος.

Πέμπτο μέρος.

Υποθέτω ότι, βάσει της αντίληψης του χρόνου στον χώρο των υπολογιστών, ο υπολογιστής μου είναι “αρχαίος”. Με την εξαίρεση την αντικατάσταση της καθοδικού σωλήνα οθόνης με μία επίπεδη -πριν ενάμιση με δύο χρόνια περίπου, ή μήπως παραπάνω;- δεν έχει γίνει καμιά μεταβολή στον υπολογιστή μου στα επτά χρόνια, που τον κατέχω. Αντιστοίχως και με τον προηγούμενό μου υπολογιστή. Τον είχα και αυτόν αντιστοίχως για έξι με οκτώ χρόνια. Για μνήμες κλπ δεν θυμάμαι πολλά πράγματα. Θυμάμαι την χωρητικότητα του σκληρού του δίσκου 1GB. Οπότε μπορείτε να φανταστείτε, πόση εντύπωση μού έκαναν τα 80 GB χωρητικότητας του νέου υπολογιστή. Ο πρώτος υπολογιστής ήταν συγκεκριμένης μάρκας (για την ακρίβεια Compaq, μην με ρωτάτε άλλα: δεν γνωρίζω και δεν θυμάμαι), έτρεχε λειτουργούσε με windows 95, νομίζω, και η μονάδα του ήταν πάνω στην (φυσική) επιφάνεια εργασίας (γραφείο). Ο τωρινός είναι του τύπου “φτιάχνω-τον υπολογιστή-που-μού-ταιριάζει-που-μού προτείνει-ο-πωλητής”, με την βοήθεια του zero20ne. (Ο πωλητής μού λέει το τάδε για τον επεξεργαστή να το πάρω; Ναι! Το δείνα για την μνήμη; Μπα, μάλλον μπαίνεις σε περιττά έξοδα κλπ), είναι σε μορφή “πύργου” και λειτουργεί με windows XP. Με τον πρώτο μου υπολογιστή βίωσα μεγάλες στιγμές συγκίνησης. Χαρακτηριστικές: Ώρα δώδεκα το βράδυ, την επομένη, υπήρχε υποχρέωση παράδοσης εργασίας στο Πανεπιστήμιο μέχρι τις 1ο:00 και ξαφνικά BSOD. Στον τωρινό υπολογιστή βίωσα την συγκίνηση του αέναου booting και μη πρόσβασης στα δεδομένα μου, ενώ σε παλαιότερο χρόνο το ψιλοτρέλλαμα του σκληρού σε προσπάθεια διαμερισμού του, στην πορεία να μπει και Linux, για να δω τί πράγμα είναι αυτό για το οποίο μιλάνε όλοι. Πάλι μ’ έσωσε ο zero2one.

Τον δε τελευταίο χρόνο ο υπολογιστής ψιλοσέρνεται, δεν ανταποκρίνεται πολλές φορές το κλικάρισμα για το άνοιγμα εφαρμογών και -σημαντικότερο όλων- ανά περιόδους, που γίνονται όλο και πιο συχνότερες, ο βόμβος του υπολογιστή μετατρέπεται σε αρκετά ενοχλητικό θόρυβο και μια μυρωδιά σαν καμένο βγαίνει στον χώρο. Θα αναγκαστώ να τον κλείσω και να τον ξανανοίξω με πιθανότητες είτε να ξαναρχίσει ο θόρυβος και η μυρωδιά, είτε να μην υπάρχουν, ή μπορεί να με προλάβει και να κλείσει μόνος του (εν τω μεταξύ θα μείνει κάποιο λαμπάκι αναμμένο και ταυτόχρονα δεν θα μπορώ να τον ανάψω, παρά μόνο εάν διακόψω και ακολούθως επανασυνδέσω το UPS). Τελευταία του κόλπα είναι η αποτυχημένη προσπάθεια εκκίνησης, Κάνει ένα “βρουμ”, υποθέτω διοχετεύει ρεύμα στα κεντρικά και στα περιφερειακά, και μετά από μερικά δευτερόλεπτα “φουμπ” σβήνει. Θα ξεκινήσει μετά από πολλές προσπάθειες και φυσικά πρέπει να περάσω από την DOS-οειδή οθόνη. Για το θέμα του θορύβου και της άσχημης μυρωδιάς ο zero2one, αλλά και υπάλληλοι σχετικών καταστημάτων μού είπαν πως φταίει το τροφοδοτικό˙πως εάν ανοιχθεί και καθαριστεί το πρόβλημα σε μεγάλο βαθμό θα σταματήσει να υπάρχει. Σχετικά με το αργό “σούρσιμο”, ένα ξεσκαρτάρισμα, μια αναβάθμιση κλπ θα παρατείνουν έτι περισσότερο τον χρόνο ζωής του υπολογιστή. Και το ερώτημα είναι αναβάθμιση ή αντικατάσταση;

Η αναβάθμιση μού προτείνεται από τον zero2one, ο οποίος ως μηχανικός υπολογιστών ενδεχομένως να έχει καλύτερη αντίληψη για τον κύκλο ζωής των μηχανημάτων και να έχει βρει την πραγματική ισορροπία στο διαρκές κυνήγι της τελευταίας τεχνολογίας, τόσο για λόγους αντικειμενικότητας, όσο και για λόγους μόδας. Επίσης προσφέρεται σχετικά με τα βιδω-ξεβιδώματα κλπ. Η αναβάθμιση θα έχει να κάνει με τα θέματα βελτίωσης μνήμης, ενδεχομένως την δυνατότητα προσκόλλησης περισσότερων περιφερειακών κλπ. Όμως, υπάρχει ένα “πρόβλημα”, πέρα από την αίσθηση της ανανέωσης. Χρειάζεται κάποιο “κυνήγι”, ιδίως στο θέμα των μνημών, διότι εάν κατάλαβα καλά η μητρική κάρτα του υπολογιστή μου σηκώνει “παλαιού τύπου”, το οποίο δεν ξέρω κατά πόσο είμαι διατεθιμένος να δαπανήσω χρόνο για να το κάνω.

Σχετικά με την επιλογή της αντικατάστασης τώρα. Υπάρχουν οι εξής επιλογές. Να παραμείνω στο παρόν σύστημα του PC με windows, ή να περάσω σε συστήματα είτε Mac είτε Linux. Για αυτό, που είμαι μάλλον βέβαιος, είναι ότι θα προτιμήσω να πάρω έναν έτοιμο υπολογιστή, παρά έναν του τύπου “φτιαξ’-τον-μόνος σου” ή “διάλεξε-τα-συστατικά-και-σού-τον-στήνουμε-εμείς”. Οπωσδήποτε ο υπολογιστής δεύτερου τύπου έχει το καλό ότι μπορεί να ανοιχθεί, να βελτιωθεί να πειραχθεί. Όμως, απ’ ό,τι έχω καταλάβει δεν είμαι και πολύ διατεθιμένος για κάτι τέτοιο. Στο κάτω κάτω, έχω την αίσθηση ότι αυτός, που τού αρέσει να πειραματίζεται με τους υπολογιστές του δεν θα έχει πρόβλημα να ανοίξει και το “επώνυμο” μηχάνημα. Ποιός νοιάζεται για την εγγύηση; Εάν δεν βγει ο πειραματισμός του το πολύ πολύ να πληρώσει τις δαπάνες επισκευής. Αντιθέτως, εγώ θέλω έναν υπολογιστή να με εξυπηρετεί στις δουλειές μου κλπ. Με ενδιαφέρουν αυτά που έχω μέσα στον υπολογιστή και ακολούθως ο ίδιος ο υπολογιστής. Όχι δεν είμαι “μηχανικός” να ανοίγω κλείνω, βιδώνω σπρώχνω τον υπολογιστή στα όριά του κλπ.

Η παραμονή στο σύστημα windows έχει τις αρετές της και τα ελλατώματά της. Το γνωρίζω, ενδεχομένως δεν θα χρειαστούν αλλαγές στα αρχεία μου, συνεχίζουν να αποτελούν την βασική πλατφόρμα, όπου παίζονται τα παιχνίδια για υπολογιστή (νομίζω). Στα ελλατώματα: τα γνωστά: μπορεί να κρασάρει, ιοί, σχετικά ακριβό λειτουργικό κλπ και φυσικά στασιμότητα αντί αλλαγή. Σχετικά με το κρασάρισμα τώρα. Όλοι το έχουμε βιώσει, αλλά -προφανώς διότι δεν έχω σπρώξει τον υπολογιστή στα όρια του- δεν αποτελεί την “εξ ορισμού” συμπεριφορά του υπολογιστή μου. Μπορεί αντίστοιχες λίγες φορές να κρασάρουν και οι υπολογιστές, που δουλεύουν με άλλα λειτουργικά.

Η μετάβαση σε σύστημα mac (ένα pro-mac άρθρο) έχει τα εξής πλεονεκτήματα. Υπάρχει η γοητεία, πρόκληση κλπ του καινούργιου. Υπάρχει η αίσθηση του διαφορετικού σε σχέση με την συνήθη επιλογή. Δεν ξέρω, εάν είναι ορθη η αναλογία ότι οι χρήστες pc είναι το αντίστοιχο των οδηγών μικρομεσαίων αυτοκινήτων, ενώ οι χρήστες mac το αντίστοιχο των οδηγών πολυτελών λιμουζίνων. Εμένα μού φαίνεται περισσότερο κοντινή αυτή η αναλογία: Σε ένα εστιατόριο η πλειοψηφία θα επιλέξει φιλέττο (pc). Κάποιοι θα επιλέξουν ψάρι (mac). Φυσικά δεν πρέπει να παραβλέπει κανείς και το αισθητικό μέρος. 

Έχω παρατηρήσει, επίσης, ότι ο mac προωθείται και ως “εύκολος” υπολογιστής. Τον βάζεις στην πρίζα και ξενοιάζεις. Ο υπολογιστής για όσους θέλουν ένα καλό μηχάνημα χωρίς να πολυσκοτίζονται για τις τεχνικές λεπτομέρειες. Εάν θέλετε ακόμα “ο υπολογιστής και για τους αδαείς”. Το αντίστοιχο με ορισμένους υποψήφιους αγοραστές αυτοκινήτων: εάν είναι αξιόδρομο και αισθητικά καλό το αγοράζουν. Το εάν η ρόπη έχει την χ αντι την ψ τιμή δεν τούς λέει και πολλά πράγματα. Η προώθησή του ως “εύκολου”, ίσως εμμέσως να προσπαθεί και να προλάβει και την διεκδίκηση χώρου- έναντι των windows- από το άλλο αναπτυσσόμενο και διαδιδόμενο λειτουργικό σύστημα: το Linux. Λέγεται επίσης ότι οι mac δεν πιάνουν ιούς και δεν κρασάρουν. Δεν ξέρω κατά πόσο θα έπρεπε να πάρω όλα αυτά τοις μετρητοίς, καθώς μού φαίνεται αδύνατον να δεχτώ ότι υπάρχει το τέλειο μηχάνημα.

Δεν γνωρίζω ποιά είναι τα ελλατώματα του mac, από την στιγμή που δεν είμαι χρήστης. Η κλασσική αποθάρρυνση πάντως για την αγορά τους είναι (ήταν; ) το “είναι ακριβοί” και το “είναι για γραφίστες”. Τώρα δεν ξέρω κατά πόσο είναι, όντως, πιο ακριβοί ή και κατά πόσο είναι λογικό για ορισμένους να πληρώσουν “κάτι παραπάνω”, ώστε να έχουν και ένα δημιούργημα βιομηχανικού σχεδιασμού, κάτι ευχάριστο στα μάτια, ιδίως εάν σκεφτούμε ότι μεγάλο μέρος της ζωής μας συμβαίνει μπροστά στον υπολογιστή. Δεν ξέρω, εάν είναι “μόνο για γραφίστες”, νομίζω, όμως, ότι με την φράση αρρήτως υπονοείται το “δεν υπάρχουν παιχνίδια”. Ισχύει; Δεν γνωρίζω. Επιπλέον: Παίζω, τόσα πολλά παιχνίδια; Εξάλλου, πλέον υπάρχουν τόσες παιχνιδομηχανές, όπου μπορείς να παίζεις από την άνεση του καναπέ σου (και όχι μόνο), αντί να είσαι καρφωμένος σε μία καρέκλα. “Μόνο για γραφίστες”; Δεν είναι υπερβολή; Δεν υπάρχουν δηλαδή εφαρμογές γραφείου, φυλλομετρητής, και προγράμματα πολυμέσων (φωτογραφίες, μουσική, βίντεο) ; Στον τωρινό μου υπολογιστή ο κειμενογράφος και ο φυλλομετρητής είναι τα βασικά εργαλεία, που χρησιμοποιώ, χωρίς να έχω ενοχές φυσικά. Τα επιπλέον προγράμματα, που πραγματικά χρησιμοποιώ είναι το “αντιιικό κλπ” (αυτό το χρησιμοποιεί ο υπολογιστής, δηλαδή) και το πρόγραμμα συλλογής βιβλιογραφίας, που συνδέεται και με τον κειμενογράφο μου.

Εάν τον επιλέξω, θα έχω να αντιμετωπίσω τα εξής προβλήματα: το κόστος εκμάθησης, αλλά και την συμβατότητα/μετατρεψιμότητα των αρχείων μου (κείμενα και βιβλιογραφικές βάσεις). Δεν είναι ότι καλύτερο ό,τι έχεις γράψει να σού εμφανίζεται σε μορφή Navajo Mojibake. Ακόμα και για την μεταφορά των αρχείων δεν ξέρω πόσο εύκολη θα είναι. Το τελευταίο με προβληματίζει σε οποιαδήποτε επιλογή. Μάλλον θα πρέπει να κάνω κάποιο ξεσκαρτάρισμα με το δυσκολότερο όλων να είναι το χαώδες αρχείο εισερχομένων αλληλογραφίας, νομίζω.

Η επιλογή Linux μπορεί να σταθεί είτε σε αναβαθμισμένο (ενδεχομένως και στον υπάρχοντα) υπολογιστή, ακόμα και σε καινούργιο είτε μόνη της είτε σε παραλληλία με τα windows. Δεν ξέρω, εάν μπορεί να σταθεί παράλληλα με το mac, αλλά υποθέτω πως -εάν κάτι τέτοιο είναι δυνατόν- θα χρειάζεται ενδεχομένως ειδικό χειρισμό. 

Στα θετικά του Linux λέγεται ότι βρίσκεται η σταθερότητά του, οι χαμηλές του τιμές και ο τρόπος διάθεσής του, τόσο αυτού όσο και λογισμικού, που μπορεί να λειτουργήσει κάτω από αυτό. Όταν στις άλλες επιλογές κάποιος θα πάρει μόνο το λειτουργικό σύστημα -και μάλιστα σε πολλαπλάσιες τιμές- επιλέγοντας Linux θα πάρει, όχι μόνο το λειτουργικό, αλλά και κάποιες βασικότατες εφαρμογές, που όπως έγραψα παραπάνω στην περίπτωσή μου ενδεχομένως να είναι οι αντικειμενικά απαραίτητες. Επίσης, λόγω του τρόπου διάθεσης, δεν είναι απαραίτητο να πάει κανείς να αγοράσει το κουτάκι με το δισκάκι από το κατάστημα. Μπορεί είτε να το κατεβάσει από το Internet, είτε να τού το δώσει κάποιος γνωστός. Το ίδιο και με τις εφαρμογές. Στην λογική του Linux δεν παίζουν κλειδώματα, αποκλειστικές άδειες χρήσης, “σπασμένα” κλπ. Η “μαγκιά” στην πολιτική αυτή δεν είναι, τόσο ότι κάποιος δεν θα πληρώσει για να χρησιμοποιήσει μια εφαρμογή, αλλά ότι η ελευθερία διάδοσης και το ανοικτό του κώδικα επιτρέπουν την βελτίωση και την ανάπτυξη και άλλων εφαρμογών.

Στα αρνητικά του Linux βρίσκεται το κόστος εκμάθησης, η μεταφορά και η μετατρεψιμότητα των αρχείων. Υπάρχει φυσικά και το attitude ότι πρέπει να βάλει κανείς Linux για να ασχοληθεί, να ψάξει τα θέματα των υπολογιστών αλλιώς είναι “ψηφιακά αναλφάβητος”. Μήπως εδώ υπάρχει κάποια υπερβολή; Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να ξέρω πληροφορική για να κάνω την δουλειά μου, διότι ο υπολογιστής περιέχει την δουλειά μου, δεν είναι η δουλειά μου. Σημασία έχει να μπορείς να οργανώνεις στοιχειωδώς το περιεχόμενο ή να μπορείς να βρεις το περιεχόμενο, που χρειάζεσαι στον υπολογιστή και στο Διαδίκτυο. Η “ιερεμιάδα” περί “ψηφιακού αναλφαβητισμού” επικεντρώνεται στο μέσο και όχι στο περιεχόμενο. Στο κάτω κάτω δεν χρειάζομαι γνώσεις βιβλιοθηκονομίας για να περιηγηθώ σε μία βιβλιοθήκη και να βρω/ζητήσω το βιβλίο, που θέλω, ούτε γνώσεις τυπογραφίας για να διαβάσω ένα βιβλίο. Προφανώς, τις “ιερεμιάδες” περί “ψηφιακού αναλφαβητισμού” τις λένε οι πλέον ανίδεοι περί πληροφορικής, που νομίζουν πως τα ξέρουν όλα. Φυσικά, υπάρχουν και αυτοί, που λένε ή θεωρούν ότι αξίζει να το ψάξεις βαθύτερα.  Καλώς ή κακώς δεν έχω τον χρόνο και την διάθεση για κάτι τέτοιο, όπως και παραπάνω ανέφερα ότι δεν έχω την διάθεση να ανοιγοκλείνω μηχανήματα. Συνεπώς, εάν επέλεγα Linux θα το έκανα για την χαμηλή του τιμή κλπ και όχι για να γράφω, αλλάζω κώδικες κλπ.

Όπως καταλαβαίνετε είμαι αδαής στα περί πληροφορικής, οπότε τα σχόλια και οι συμβουλές ευπρόσδεκτα.

Για το έντιμο της συζήτησης: Πιστεύω. Δεν γνωρίζω, εάν πιστεύω με τον “σωστό τρόπο” -δηλαδή όπως δογματικά απαιτείται να ερμηνεύεται το υπερβατικό-, έχω χαρακτηρισθεί πειραχτικά “άθεος και αιρετικός” ούτε είμαι και τακτικός μέτοχος των ιεροπραξιών. Εξάλλου, εάν το σκεφτούμε όλοι όσοι πιστέυουν μέσα τους σχηματίζουν τις μικρές προσωπικές τους αιρέσεις. Σχετικά με την συμμετοχή τώρα, η συνηθισμένη: σε διαβατήριες τελετουργίες, σε μεγάλες γιορτές κλπ.

Διαβάζω, κυρίως σε ιστολόγια -λιγότερο σε εφημερίδες, βλέπω τίτλους βιβλίων γύρω μου και αισθάνομαι ότι γίνεται ένας πόλεμος, εγώ κάθομαι σε έναν φράκτη και παρατηρώ. Αισθάνομαι λύπη για όσα συμβαίνουν και ενδεχομένως και άγχος, αφού όταν γίνεται κάποιος πόλεμος για τους εμπλεκομένους ισχύει το “όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας!”. Ποιός είναι ο πόλεμος; Μα φυσικά αυτός μεταξύ των θεϊστών και των αθεϊστών, ο οποίος πολλές φορές μού δίνει την εντύπωση ότι πρόκειται για έναν πόλεμο ανάμεσα σε θεούσους/θεούσες με τους αθεούσους/αθεούσες. Στην ιδεολογική (και ιδεοληπτική) μάχη αυτή έχω ορισμένες απορίες-ερωτήσεις-παρατηρήσεις, τις οποίες απαριθμώ με τον συνηθισμένο ασυνάρτητό μου τρόπο. Ενδεχομένως να υπάρχει μονομέρεια υπέρ κάποιας πλευράς, αλλά νομίζω πως εντίμως ποιών έβαλα το caveat στην κορυφή της δημοσίευσης αυτής.

1) Ένα από τα επιχειρήματα των πιστών στην ύπαρξη του Θεού είναι το εξής: “Οι άθεοι, όταν λένε ότι δεν πιστεύουν, στην ουσία πιστεύουν, διότι εάν δεν υπάρχει κάτι, πώς γίνεται να παραδεχθεί κανείς ότι δεν υπάρχει”. Πρόκειται για μια σοφιστεία, η οποία χρειάζεται τέτοια ακροβατικά, την οποία δυστυχώς βλέπω ότι δεν μπόρεσα να αναπαραγάγω σωστά. Με την λογική τους, όμως, εάν έλεγα “*λκιολκλκαασωαεικοεσα” και μού απαντούσε κάποιος “αυτό δεν υπάρχει”, θα απαντούσα “ότι για να παραδέχεσαι ότι δεν υπάρχει, το αναγνωρίζεις, άρα υπάρχει”. Με αυτήν την λογική γιατί να μην υπάρχει και ο αόρατος ροζ μονόκερως, ή το ιπτάμενο τέρας από σπαγγέττι. Υπάρχει ζήτημα με το ρήμα “πιστεύω”; Δεν νομίζω. Σύμφωνοι το ρήμα “πιστεύω” ξεκίνησε συσχετιζόμενο με την εμπιστοσύνη, όμως, οι αθεϊστές δεν μάς λένε κάτι του τύπου: “υπάρχει Θεός, αλλά δεν Τον πιστεύω( = εμπιστεύομαι, αισθάνομαι την ανάγκη Του κλπ)” μάς λένε: “Ο Θεός είναι ανύπαρκτος”, “η θεία ουσία είναι ανύπαρκτη” κλπ. Άρα τα ζητήματα περί εμπιστοσύνης κλπ, πολύ απλά δεν έχουν νόημα.

2) Επειδή το παραπάνω επιχείρημα είναι πολύ περίπλοκο, χρησιμοποιείται και ένα άλλο απλούστερο: “Μπείτε σε ένα αεροπλάνο”, λένε, “και παρατηρήστε τους συνεπιβάτες σας, ιδίως όταν το αεροπλάνο βρίσκεται σε περιοχή αναταράξεων. Θα παρατηρήσετε, ότι κανένας δεν είναι άθεος”. Πώς το ισχυρίζονται αυτό; Έχουν δει όλους τους επιβάτες, σε όλα τα αεροπλάνα; Στο κάτω κάτω, εάν προβάλλουν αυτό το επιχείρημα, γιατί να μην παραδέχονται και το αντίστοιχο επιχείρημα των αθεϊστών (φυσικά και αυτοί των θεϊστών) : “Μπείτε σε ένα παιδιατρικό νοσοκομείο, στον θάλαμο, όπου μικρά παιδιά περιμένουν να πεθάνουν και θα δείτε ότι όλοι οι γονείς έχουν χάσει την πίστη τους”. Αντιστοίχως οι αθεϊστές: έχουν παρατηρήσει κάθε περίπτωση απώλειας πίστης κλπ;

3) Η συγκεκριμένη παρατήρηση δεν έχει να κάνει τόσο με την μάχη θεϊστών έναντι των αθεϊστών, όσο με την προσλαμβανόμενη ανωτερότητα της Χριστιανικής Ορθοδοξίας έναντι των μορφών του Δυτικού -κυρίως- Χριστιανισμού. Υπάρχει ο ισχυρισμός ότι η “επίσημη” Ορθοδοξία, ο κλήρος δηλαδή, οι Σύνοδοι, ο μηχανισμός, που εκφράζει επίσημα το δόγμα, πως δεν είναι κατά της επιστήμης και ότι σέβεται τους διακριτούς ρόλους. Είμαι σκεπτικός σε αυτόν τον ισχυρισμό. Πρώτον σε προηγούμενους αιώνες δεν είχε αναπτυχθεί επιστήμη-ή τουλάχιστον δεν είχε αναπτυχθεί η επιστήμη σε τόσο μεγάλο βαθμό- στον χώρο, που ήταν κατά κύριο λόγο Ορθόδοξος, αλλά και ό,τι ήρθε δεν ήταν χωρίς αναταράξεις. Δεύτερον: Μπορεί να μην έχει πρόβλημα η Ορθοδοξία με το πώς κινούνται οι πύραυλοι, από τί συνίστανται οι αστέρες, πώς μεταφέρεται η εικόνα από τα στούντιο στους δέκτες μας στα σπίτια μας, αλλά όταν τα ερωτήματα έχουν να κάνουν με τον πυρήνα της βιολογίας, της χημείας και της φυσικής, τότε τα πράγματα και η αντιμετώπιση αλλάζουν (όπως αλλάζουν και σε άλλες μορφές του Χριστιανισμού και προφανώς και άλλων θρησκειών).

συνεχίζεται…

Δεύτερο μέρος.

Τρίτο μέρος.

Τέταρτο μέρος.

Πέμπτο μέρος.

Παρακολούθησα την Γυναίκα με τα Μαύρα του Stephen Mallatratt, ο οποίος προσάρμοσε θεατρικά το ομώνυμο αφήγημα της Suzan Hill. Ένα taboo, που δεν λέγεται αλλά στοιχειώνει μία (απομονωμένη ; ) κοινότητα, ο ορθολογιστής, που απορρίπτει τις προλήψεις, αλλά πέφτει και αυτός θύμα αυτών, βάλτοι, ομίχλες, απομονωμέμοι πύργοι, δημιουργούν μία ιστορία υποβλητική και αρκετά ανατριχιαστική.

Για την συγγραφέα, εάν κατάλαβα καλά διαβάζοντας στην ιστοσελίδα της, το μήνυμα του έργου δεν βρίσκεται ούτε στην ανατριχίλα, που αποκομίζει ο αναγνώστης του έργου, ούτε στην πρόκληση/αναπόφευκτο της μοίρας από τον ήρωα. Το νόημα βρίσκεται στην απόρριψη της εκδίκησης, στον εγκλωβισμό, στην αδυναμία να προχωρήσει κανείς με την ζωή του. Η γυναίκα με τα μαύρα είναι φάντασμα, διότι εκδικείται τους ανθρώπους για κάτι, που δεν φταίνε: για τον θάνατο του παιδιού της, με του οποίου την πραγματικότητα δεν μπορεί να συμβιβασθεί και να προχωρήσει. Στο δε θεατρικό έργο το twist της ιστορίας, είναι ότι άλλος ένας (και κατ’ αναλογίαν και οι θεατές) γινόμαστε γνώστες και μάρτυρες της γυναίκας με τα μαύρα και υποψήφια θύματα της εκδίκησής της.

Τί μού άρεσε στο έργο: η υποβλητική του ατμόσφαιρα και το πώς με τόσο λιτά μέσα στήνεται μία παράσταση, η οποία κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον. Όταν λέω λιτά μέσα, δεν τα συγκρίνω με τα πληθωρικά μέσα του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Είναι λιτά ακόμα και για τα μέτρα του θεάτρου. Ακόμα και οι ηθοποιοί ενσαρκώνουν περισσότερους του ενός ρόλους.

Τί δεν μού άρεσε: Το θεατρικό αυτό πρέπει να αποτελεί έργο αναφοράς στην σύγχρονη θεατρική ιστορία της Ελλάδας, ιδίως όταν είχε πρωτοπαρουσιασθεί στις αρχές της δεκαετίας του 1990 με τον κ. Δάνη Κατρανίδη και τον Αλέκο Αλεξανδράκη. Νομίζω δεν έχει υπάρξει συζήτηση σε παρέες με θέμα το θέατρο, όπου κάποιος να μην έχει αναφέρει ότι έχει δει το έργο αυτό. Κανείς δεν είχε αναφερθεί ποτέ στην υπόθεση, παρά μόνο αορίστως, αλλά όλοι στην ανατριχίλα και στον τρόμο, που δημιουργείται στους θεατές. Την προσπάθειά μου να παρακολουθήσω το έργο την διεσπούσαν οι σκέψεις “όχι σκηνοθέτη δεν πρόκειται να τρομάξω” ή “πότε θα τρομάξω; Θα είναι τόσο τρομακτικό, όσο έχω ακούσει;” κλπ. Πάντως τρομακτικότερος μού φάνηκε ο κ. Κέντρος με τις παγωμένες-μουμιοποιημένες εκφράσεις του, παρά η γυναίκα με τα μαύρα! Αναρωτιέμαι, τί ταλέντο χρειάζεται για να μένει κανείς ασάλευτος, να μην τσακίζει ούτε βλέφαρο.

Σε αρκετές περιπτώσεις δεν μπορούσα να ξεχωρίσω καλά την άρθρωση των ηθοποιών και σε αυτό δεν είχα μόνο πρόβλημα εγώ, που είμαι “μονοφωνικός”, αλλά και η παρέα μου. Σύμφωνοι, σε αρκετά μέρη του έργου τα “μασημένα” λόγια είναι δείγμα αμηχανίας, φόβου, όμως δεν θα έπρεπε να οδηγούν τον θεατή σε προσπάθεια να καταλάβει, τί λέγεται, διότι αποσπούν την προσοχή. Οι δε στριγγλιές ήταν σε αρκετά σημεία αρκετά τεχνητές και ωτοδυνηρές.

Το έργο παίζεται στο θέατρο Μέλι με τους κκ. Δάνη Κατρανίδη (επίσης σκηνοθετεί), Γεώργιο Κέντρο και την…Γυναίκα με τα Μαύρα.