Ιδιογράφως
Συμμετέχω και εγώ μετά την ευγενική ανοιχτή πρόσκληση του Ιδιογράφως στο μπλογκοπαίχνιδο. Δεν χρησιμοποίησα, βέβαια, μολύβι, αλλά ένα από τα ειδικά στυλό, που έχω αγοράσει από τον Αριστερόχειρα.
Καθώς υποθέτω ότι θα σάς είναι λίγο δύσκολο- εκτός εάν είναι laptop κλπ- να κρατήσετε την οθόνη του υπολογιστή σας μπροστά από έναν καθρέφτη αποδίδω εδώ, τί γράφεται:
Δεν ξέρω τί να γράψω αλλά το γράφω, όπως νομίζω ότι θα έπρεπε, εάν ο κόσμος ήταν δίκαιος με τους αριστερόχειρες! Προσπαθώντας να επανακτήσω την αριστεροχειρία μου….
…και από την παραδεκτή κατεύθυνση γραφής (αυτό είναι γραμμένο “κανονικά” από τα αριστερά προς τα δεξιά)
Υπογραφές (κανονική και κατοπτρική)
Οι κανόνες του παιχνιδιού είναι απλοί:
1) Γράψε κάτι
2) Σκάναρε, φωτογράφησε
3) Δημοσίευσέ το
4) Προσκάλεσε και άλλους μπλόγκερ, σημείωσε, όμως, ότι η πρόσκληση είναι ανοικτή.
Εγώ προσκαλώ τους Ιστολόγιον, Ανάμεσα στα Μηδέν και στα Ένα, Swimming Around, Χαράς Ευαγγέλια!, Κώνωψ ο Ανωφελής, Αγοραφοβία με κρίσεις πανικού-Κατάθλιψη, και τους συνονόματους μεταξύ τους blog.adamopoulos.net και Blogs are like opinions. Everybody has one…
5) Τους ειδοποιείς για να προστεθεί στο “διαδικτυακό λέυκωμα” γράφοντας στο τέλος:
“για το http://autographcollectors.blogspot.com/ “
Οι ακτοπλόοι και ο θεσμός των εκπτώσεων
Εάν κατάλαβα καλά βλέποντας τις ειδήσεις του ΣΚΑΙ κάποια ακτοπλοϊκή εταιρία πάγωσε, μείωσε τις τιμές και οι ανταγωνιστές της ζητούν από το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας να εξαιρεθούν από την είσπραξη φόρων υπέρ τρίτων, διότι αλλιώς έχουν συγκριτικά υψηλότερους ναύλους και θα κινδυνεύσουν από τον ανταγωνιστή.
Καθώς όμως, η λογική μού λέει ότι στην όποια εξαίρεση θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η ακτοπλοϊκή εταιρία με το πάγωμα-εκπτώσεις, το οποίο θα σήμαινε ότι πάλι θα είχε χαμηλότερες τιμές, νομίζω ότι το βαθύτερο σκεπτικό είναι να μην γίνει αυτή η μείωση.
Γιατί μού ακούγονται παράλογα όλα αυτά;
Μού θυμίζει τον παραλογισμό των δήθεν εκπτώσεων. Αντί ο καταστηματάρχης να ρίχνει τις τιμές του για να προσελκύσει πελάτες τον αναγκάζουμε να έχει εκπτώσεις σε συγεκριμένη περίοδο, ώστε να μην κινδυνεύσει το διπλανό κατάστημα. Κέρδος για τον καταναλωτή ουσιαστικά μηδενικό.
Ημιτελικός Eurovision II
Παρασκευή, 23, Μαΐου, 2008
Κατηγορία Πικρό χιούμορ, Τέχνες
Ετικέτες: Πικρό χιούμορ, Τέχνες
1) Ισλανδία: Το ροζάκι, που έβγαινε από τους ώμους του ερμηνευτή δεν με ενθουσίασε. Ήταν ασσορτί, βέβαια, με τα τακούνια της ερμηνέυτριας.
2) Σουηδία: Felinitas. Cellulite support.
3) Τουρκία: Παίζοντας κιθάρα χωρίς να την ακουμπάμε!!!
4) Ουκρανία: Ο συμβολισμός της απελευθερωμένης Δύσης και τα Σοβιετικά εγκλωβισμένα φαντάσματα.
5) Λιθουανία: Στην Ελλάδα θα ήταν αντικείμενο θαυμασμού από γυναίκες οπαδούς της “ποιοτικής” σκηνής.
6) Αλβανία: Μού θύμισε μια γειτόνισσά μου, που δίνει Πανελλήνιες. Καλή της επιτυχία!
7) Ελβετία: Μετρούσε τα ψιλά. Θα σκεφτόταν, εάν περνάνε τα ελβετικά φράγκα, που είχε στην τσέπη του.
8 ) Τσεχία: Επέδρασε ο Μπουζουκιχώρ ή μού φάνηκε;
9) Λευκορωσσία: Ξέχασε να ξυρίσει το μουστάκι του;
10) Λεττονία: Άνοιγμα σε μιούζικαλ.
11) Κροατία: Φαντασιώμενη Νότια Ιταλία και Ισπανία.
12) Βουλγαρία: Κουραστικό κόκκινο.
13) Δανία: Κάτω τον Πειραιά….
14) Γεωργία: Αυθεντικό σχόλιο βλέποντας την παρουσίαση: Matrix. Διάβασα, όμως, ότι η ερμηνεύτρια είναι τυφλή. Συνεπώς respect!
15) Ουγγαρια: -
16) Μάλτα: Το στρας στις μπότες έδωσε τον τόνο.
17) Κύπρος: Ελληνική ταινία-μιούζικαλ του ‘60. Δεν μού άρεσε, που φαινόταν το τέλος από τις ψηλές κάλτσες της ερμηνέυτριας.
18 ) ΠΓΔΜ: Ο ρυθμός οικείος.
19) Πορτογαλία: Τι χρωμοβαφή είχε βάλει η ερμηνέυτρια στα μαλλιά της;
Πρόσεξα: Πορτογαλία, Ελβετία, Ουκρανία, Τσεχία
Ημιτελικός Eurovision-Μικρές Σκέψεις
Τετάρτη, 21, Μαΐου, 2008
Κατηγορία Πικρό χιούμορ, Τέχνες
Ετικέτες: Πικρό Χιούμορ, Τέχνες
1) Μαυροβούνιο: Αίσθηση επαρχιακού κέντρου διασκέδασης. Ξέρετε από αυτά με ονομασίες του τύπου μορεπόζ κλπ.
2) Ισραήλ: Προφανώς όχι με καταγωγή από την Κεντρική Ευρώπη, αλλά πολύ πιθανόν από τον Νότο της Μεσογείου.
3) Εσθονία: Θυμήθηκα τον Rick Astley…
4) Μολδαβία:… Οπότε η παλιμπαιδιστική παρουσίαση, έδεσε μια χαρά.
5) Άγιος Μαρίνος: Όταν ο Robert Smith συνάντησε τον Νίνο.
6) Βέλγιο: Η Μελωδία της Ευτυχίας σε “μεταμοντέρνα” διασκευή.
7) Αζερμπαϊτζαν: Στο θρησκογοτθικό σκηνικό, το σεσουαρέ μαλλί του ένθρονου τραγουδιστή έδινε τον τόνο.
8 ) Σλοβενία: Πόλεμος των Άστρων και φωτόσπαθο.
9) Νορβηγία: Θα προτιμούσα να το άκουγα από το ραδιόφωνο.
10) Πολωνία: Πότε τα ελληνικά κέντρα διασκέδασης θα εξοπλίσουν τους καλλιτέχνες με μικρόφωνα με στρασάκια;
11) Ιρλανδία: Στο μυαλό του οικονομικού διευθυντή. Βέβαια υπάρχει και η θεωρία του χάους ή κάτι τέτοιο…
12) Ανδόρρα: Ο Καζανόβας στην Φλασγκορντονία.
13) Βοσνία: Πότε θα μεταφρασθεί και θα σκηνοθετηθεί για κανάλια, που βρίσκονται στο τηλεχειριστήριο μας πέρα από το 15;
14) Αρμενία: Πότε θα μεταφρασθεί, γενικώς; Αναμόρφωση του προγράμματος των σχολών διπλωματίας!
15) Ολλανδία:-
16) Φιλλανδία: Ίδιο μοτίβο χωρίς μάσκες.
17) Ρουμανία: Τα Ρουμανικά ακούγονται καλύτερα τραγουδιστά.
18 ) Ρωσσία: Κάτι μού θυμίζει το στυλ με το λευκό σακκάκι…
19) Ελλάδα:-
Ενδιαφέροντα τραγούδια: Ισραήλ, Βέλγιο (πολιτική δήλωση το τραγούδι σε τεχνητή γλώσσα), Αρμενία, Ρουμανία, και Ελλάδα.
Η Μουσική των Νεκρών
Πέμπτη, 15, Μαΐου, 2008
Κατηγορία Τέχνες, Φιλαναγνωσία
Ετικέτες: Hatikvah, Τέχνες, Φιλαναγνωσία, La Mantovana, Smetana
Η Μουσική των Νεκρών του Arnaud Delalande ήταν το δώρο Χριστουγέννων, που μού έκανε η αδελφή του spikon. Πριν λίγες ημέρες το τελείωσα και νομίζω ότι ηχθεσινή ημέρα αποτελεί κατάλληλη αφορμή για να το σχολιάσω. Το βιβλίο αναφέρεται σε ένα (φανταστικό, όσο έψαξα δεν μπόρεσα να βρω κάτι) βιολί, τον Κύκνο. Ήταν παραγγελία του Paganini. Σε συνδυασμό με το Moto Perpetuo του Paganini, το βιολί ήταν το κλειδί για ένα μυστικό και πέρα από την μουσική και συλλεκτική αξία του πολλοί ήθελαν να το αποκτήσουν. Το βιολί επηρεάζει τις ζωές αυτών που το έχουν ή το κυνηγούν ανά τους αιώνες, κάτι, που μού θύμισε αρκετά το Κόκκινο Βιολί.
Η δομή του βιβλίου και η γραφή της, μού θυμίσαν αρκετά τον κινηματογράφο, καθώς κινείται στον χώρο και στον χρόνο. Στην Πράγα λίγο πριν τον Πόλεμο αλλά και την σημερινή, στο Τερεζίν και στο Παρίσι. Αυτοί είναι οι κύριοι χώροι δράσης.
Ένας από τους κατόχους του βιολιού, ο Μπέντριχ Μπογκντάνοβιτς κατορθώνει να διασφαλίσει το βιολί πριν τον στείλουν στο Τερεζίν. Εκεί ένας αξιωματικός προσπάθεί με βασανιστήρια να τού αποσπάσει το μυστικό και να το αποκτήσει. Υπάρχουν και οι κλασσικές κλισέ σκηνές με τον απάνθρωπο, αλλά φιλόμουσο ναζί αξιωματικό.
Ο Ιγκόρ Βίσιεβιτς είναι γιος του πρώτου, διάσημος συνθέτης και βιολιστής αυτοεξόριστος στο Παρίσι. Ηλικιωμένος, στα πρόθυρα του θανάτου προετοιμάζει το (μάλλον) κύκνειο του άσμα: την Συμφωνία της Παρηγορίας για να παρουσιασθεί στο Τερεζίν. Στέλνει τον γιο του Φρέντερικ να το πάρει από τον καταπιστευματοδόχο του βιολιού.
Ο Φρεντερίκ αποκτά το βιολί, αλλά βλέπει ότι όλοι όσοι γύρω του δεν κατάφεραν να αποκρυπτογραφήσουν το μυστικό του πέφτουν θύματα αυτών, που ήθελαν να αποκτήσουν δολίως το βιολί: ο καταπιστευματοδόχος, ο κάτοχος του δοξαριού, ο πατέρας του και άλλοι πέφτουν νεκροί. Το μυστικό το αποκρυπτογραφεί ο Φρεντερίκ και ανδρώνεται αναλάμβάνοντας να παρουσιάσει την Παρηγορία επικουρούμενος από την σοπράνο Τσέλια, ερμηνεύτρια των λυρικών μερών της σύνθεσης και ερωμένη του, η οποία είχε υπάρξει πλατωνική ερωμένη του πατέρα του (άλλο κλισέ). Παρεμπιπτώντως να αναφέρουμε και το ζήτημα της σελίδας 193, που σχετίζεται με τις αντιλήψεις περί σεμνότητας.
Η ιστορία είναι διανθισμένη και από αρκετά μουσικολογικά στοιχεία, αλλά και κατασκευής μουσικών οργάνων. Επίσης γίνεται αναφορά στο θέμα των Εβραϊκών περιουσιών και την εμπλοκή της Ελβετίας.
Προσπαθώ να θυμηθώ διακεκριμένους βιολιστές: Καβάκος, Anne Sophie Mutter, Schlomo Mintz, Yitzak Perlman, David Oistrakh, Isaac Stern. Με την εξαίρεση των δύο πρώτων οι υπόλοιποι είναι Εβραίοι. Μπορεί να είναι σύμπτωση, μπορεί και όχι. Επίσης έχουμε ένα βιολί το οποίο ταξιδεύει και αυτό στο χώρο και στον χρόνο και σημαντικοί σταθμοί παραμονής του είναι η Ιταλία και η Τσεχοσλοβακία. Όμως, εάν έχουν δυνατότητα να ταξιδέψουν τα βιολιά και τα όργανα, ταξιδεύουν και οι μελωδίες
H Mantovana, Ιταλικό λαϊκό κομμάτι του 16ου αιώνα θα έχει μεγάλη επιτυχία ανά την Ευρώπη-ενδεχομένως αντίστοιχη με αυτήν της Folia . Γνωστότερες διασκευές της: Vltava/Die Moldau (βασικό θέμα), δεύτερο συμφωνικό ποίημα στον κύκλο των 6 συμφωνικών ποιημάτων Ma Vlast του Τσέχου Bedrich Smetana. Από εκέι δε (παραλλαγή του θέματος του Smetana, στην ουσία δηλαδή της Mantovana) η μελοποίηση από τον Samuel Cohen της Hatikvah.
9 Μαϊου, Ημέρα της Ευρώπης
Με μια συναυλία εφίστησης της προσοχής για τις κλιματικές αλλαγές, στην οποία δυστυχώς δεν μπόρεσα να πάω, καθώς δεν βρήκα παρέα, εορτάσθηκε χθες στην Αθήνα η Ημέρα της Ευρώπης. Προφανώς, θα υπήρξαν και άλλες εκδηλώσεις, αλλά αυτή ήταν η κεντρική και, που αφορούσε την πλειοψηφία των πολιτών.
Υποθέτω ότι πολλοί θα είχαν άγνοια, όχι τόσο του γεγονότος της συναυλίας, όσο της επετείου ή ακόμα και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενδεχομένως κάποιοι άλλοι να ήταν στην καλύτερη περίπτωση συγκαταβατικοί, εάν όχι τελείως ειρωνικοί σκεπτόμενοι: ” Ημέρα της Ευρώπης, Συναυλία για το περιβάλλον. Έλα καημένε! Βλακείες!”. Για αυτούς οι επέτειοι έχουν νόημα, όταν υπάρχουν παρελάσεις, αφηγήματα για απελευθερώσεις και “απελευθερώσεις”, σιδερένια θέληση και…ατσάλινο βύσμα!
Μακάρι να ζούσαμε σε μία ονειρική κατάσταση και να είχαν καταργηθεί στρατοί, αστυνομίες, πόλεμοι, τρομοκρατίες πιθανότητες αυτών κλπ. Επειδή, όμως, δυστυχώς δεν ζούμε σε αυτήν την ονειρική κατάσταση και οι στρατοί υπάρχουν και διαθέτουν, τόσο το ουσιαστικό, όσο και το συμβολικό τους νόημα είμαι υπέρ του να αποκτήσει η Ευρώπη δική της δύναμη αποτροπής. Όμως, έχω την αίσθηση ότι αυτοί, που βλέπουν συγκαταβατικά εκδηλώσεις, όπως την συναυλία γοητεύονται περισσότερο από το μη εκφρασμένο σαδομαζοχιστικό συναίσθημα γοητείας και φόβου, που εκπέμπει η δυνατότητα χρήσης βίας, ακόμα και εντός, παρά από τις πρακτικότητες, δυνατότητες κλπ άμυνας και αποτροπής.
Για κάποιους άλλους η συναυλία θα ήταν η απαρχή της κρίσης, η οποία θα ρίξει την παρούσα κυβέρνηση (προφανώς θα ανήκουν στον χώρο της αντιπολίτευσης), ενώ φιλοκυβερνητικοί θα βλέπουν από διχογνωμία στην κυβερνώσα παράταξη, η οποία την περίοδο 1993-2004 στοίχισε την απώλεια της εξουσίας, μέχρι ποικίλλου τύπου συνομωσίες και θα σκέφτονται ότι “είναι καιρός ο Πρωθυπουργός να “τούς τραβήξει το αυτί”".
Προσωπικά δεν βλέπω, γιατί θα πρέπει να κινδυνεύει μία Κυβέρνηση, καθώς συνομιλούν δύο -μεταξύ άλλων- κομματικά στελέχη. Ο διάλογος είναι ο πλέον κατάλληλος τρόπος για να βρεθούν λύσεις, να αναπτυχθεί ένα κόμμα και η ιδεολογία του κλπ. Πάνω από όλα να δωθούν προτάσεις και λύσεις για την κοινωνία. Με εκνευρίζει αυτή η γοητεία του αυταρχισμού, που συναντάω πολλές φορές σε κομματικά ΜΜΕ: ο Πρωθυπουργός, ο Πρόεδρος του κόμματος κλπ καλείται από ζηλωτές των Μαρά και Ροβεσπιέρρου να “κόψει κεφάλια σύρριζα”.
Δεν βλέπω επίσης καμμία συνομωσία εκ μέρους “κάποιου σκοτεινού Ευρωπαϊκου Διευθυντηρίου”, π.χ για να πέσει η Κυβέρνηση. Αντιθέτως, στην συγκεκριμένη περίπτωση βλέπω προσπάθεια της Επιτροπής να υπερασπισθεί inter alia την ευημερία των πολιτών. Ας μην λησμονούμε κιόλας ότι οι Επίτροποι δεν εκπροσωπούν το συμφέρον της χώρας τους, αλλά της Ένωσης καθ’ ολοκληρίαν.
Η Ελλάδα συμμετέχει στην Ενωση, συνεπώς είναι αρκετά παράξενο να θεωρούμε ότι υπάρχει αντιπαλότητα εναντίον της.
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι μού φαίνεται λίγο δύσκολο να ταυτίσω το Κράτος με την Κυβέρνηση ακόμα και στην περίπτωση, που θα ένοιωθα θιγμένος από τις κινήσεις της Επιτροπής. Η θεωρία, που θέλει το Κράτος να ταυτίζεται με την εκάστοτε Κυβέρνηση, μού φαίνεται πολύ απλά παρωχημένη, εάν τυχόν ίσχυε ποτέ.
Μακεδονικό και εμπαθητική μέθοδος.
Στις πολιτικές αναλύσεις επιπέδου καφενείου και ελληνικού σαλονιού (καμμία σχέση με αυτά του Διαφωτισμού), ασφαλώς και δεν ακολουθείται η εμπαθητική μέθοδος, όταν αναλύεται η συμπεριφορά του πολιτικού κόσμου σε σχέση με το νεομακεδονικό ζήτημα (και όχι, μόνο). “Ας ήμουν Πρωθυπουργός και θα τα είχα λύσει όλα σε μια μέρα”. Φαντασιωνόμενοι ότι οι πολιτικοί δεν είναι άνθρωποι, αλλά αντίθέτως είτε υπεράνθρωποι είτε τέρατα, δεν προσπαθούμε καν να μπούμε στον νου τους και στις προσπάθειές τους να ισορροπήσουν το “γενικό συμφέρον” (με ό,τι αόριστο μπορεί να σημαίνει αυτό) με το ιδιοτελές της πολιτικής τους επιβίωσης και ανάπτυξης. Λες και δεν έχουμε παρατηρήσει ότι ο πραγματικός, ή μάλλον ο ιδεατός, ρεαλισμός και ο μη-συνυπολογισμός του πολιτικού κόστους, χαρακτηρίζουν τους πολιτικούς, όταν έχουν φύγει από την ενεργό δράση και έχουν χαρακτηρισθεί “Νέστορες της πολιτικής” (όπως λέμε ομότιμος καθηγητής).
Έχοντας ταξινομηθεί σε όλο το εύρος του πολιτικού φάσματος -οι μισοί λένε με αποστροφή: “Είσαι Αριστερός” και οι άλλοι μισοί “Είσαι Δεξιός!” – όχι λόγω απλουστευμένων -έστω- αντικειμενικών κριτηρίων, αλλά επειδή στις απόψεις μου διέκριναν στοιχεία του άρρητου και “ανάλγητου”, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν παραξενεύομαι με την εμμονή του γειτονικού Κράτους να λέγεται “Μακεδονία” και πως δεν θα προτιμούσα σε ιδεατό επίπεδο να έχει ένα άλλο όνομα, χωρίς την χρήση του όρου ή παραγώγων του.
Η πραγματικότητα, όμως, διαφέρει και μέρος αυτής είναι τόσο η εμμονή των γειτόνων, όσο και από εδώ η ανελαστικότητα και οι φόβοι των κατοίκων του ελληνικού γεωγραφικού διαμερίσματος της Μακεδονίας. Προσπαθώντας να τους κατανοήσουμε, ίσως βρεθεί και ο τρόπος για μια αξιοπρεπή, αποδεκτή και συμβιβαστική ικανοποιώντας όλους λύσεις. Εδώ θα χρησιμοποιήσουμε την εμπαθητική μέθοδο.
Ας προσπαθήσουμε να αισθανθούμε τους γείτονές μας. Τόσα χρόνια μεγάλωσαν μαθαίνοντας ότι είναι “Μακεδόνες”. Δεν έχει σημασία εάν ήταν αλήθεια, ψέμματα, συνομωσία του Τίτο κλπ. Σκεφτείτε, πώς θα αισθανόσαστε, εάν σάς έλεγαν ότι δεν είστε Έλληνες στην πραγματικότητα ή κάτι άλλο; Ή εάν σας έλεγαν ότι το όνομα του χωριού καταγωγής σας δεν είναι παραφθορά αρχαίας λέξης, αλλά βενετικής, φραγκικής, γκούχ γκουχ σλαυικής, αλβανικής ή ακόμα και -mon Dieu- τουρκικής λέξης;
Συνεχίζω με την δική μας πλευρά των συνόρων. Ναι ήμουν κατά των συλαλλητηρίων, πιστεύω ότι δεν βοηθούν, αλλά βλάπτουν, αλλά προσπαθώ να δω και το σκεπτικό αυτών των ανθρώπων και την απειλή, που αισθάνονται. Έστω και ανύπαρκτη η απειλή δημιουργεί αντιδράσεις.
Εάν μείνουμε στο απλουστευτικό σχήμα της εθνικής ολοκλήρωσης, οι αντιδράσεις φαίνονται απολύτως παράλογες.
Τί λέει, αυτό το απλουστευτικό σχήμα; Το 1912-1913 το επιτυχημένο δίδυμο Βενιζέλου-Κωνσταντίνου (ο νους και το ξίφος, όπως έλεγαν ) απελευθέρωσε την Ήπειρο, την Μακεδονία, τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη. Υπήρχε διαφωνία για τη Θεσσαλονίκη, αλλά επικράτησε ο Πρωθυπουργός και μπήκαμε εμείς πρώτοι. Το ελληνικό Κράτος επεκτάθηκε μέχρι την Καβάλα. Ακολούθησε ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος, καθώς η Βουλγαρία δεν θεώρησε δίκαια την διανομή, και καθώς ηττήθηκε απελευθερώθηκε και η Δυτική Θράκη. Από τότε, λοιπόν, η Μακεδονία είναι ελεύθερη, σχεδόν εκατό χρόνια δηλαδή, και εάν δεν υπήρζε ο Διχασμός, θα υπήρχαν ισχυρές πιθανότητες να είχαμε την Ανατολική Θράκη και την Σμύρνη, ενδεχομένως δε και την Κύπρο.
Αυτά διδαχθήκαμε στο σχολείο, μέσες άκρες. Αυτά τα γεγονότα εξιστορούν αφίσες και φωτογραφίες της εποχής, πολλές από τις οποίες έχουν αποτυπωθεί και σε κεντήματα κιτς νοικοκυροσύνης. Ο Γεώργιος Α’ έφιππος στις γραμμές του τραμ στην Θεσσαλονίκη έτοιμος να παρελάσει, σκηνές μαχών, παράδοση οχυρών, σύσκεψη Κωνσταντίνου-Βενιζέλου, η δολοφονία του Γεωργίου Α’ από τον Αλέξανδρο Σχοινά (το θεωρώ από τις κλασσικές περιπτώσεις, που θα μπορούσε να αναπτυχθεί δοκίμιο δυνητικής ιστορίας)
Η πραγματικότητα, όμως, νομίζω ότι διαφέρει αισθητά, έστω και εάν μέσες άκρες ισχύουν αυτά, που διδαχθήκαμε στο σχολείο. Προσπερνάμε δύο πολύ σημαντικές παραμέτρους, οι οποίες νομίζω ερμηνεύουν ίσως την στάση των κατοίκων της Μακεδονίας. Η πρώτη παράμετρος είναι αυτή της διάρκειας του ουσιαστικού ελέγχου της Μακεδονίας. Το 1912-1913 απελευθερώθηκε, αλλά μετά ακολούθησε ο Διχασμός. Μετά τον Διχασμό ήρθε η Μικρασιατική καταστροφή και υποθέτω σίγουρα το άγχος, για την ορμητικότητα των αντεπιθέμενων Νεοτούρκων. Αμέσως-αμέσως φτάσαμε από το 1913 στο 1923. Μία μικρή περίοδος σταθερότητας έρχεται (μέσα στην οποία περιλαμβάνεται η ανταλλαγή των πληθυσμών και η οικονομική κρίση) για να ακολουθήσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Κατοχή και ο Εμφύλιος με την πιθανότητα να διχασθεί η Ελλάδα στα δύο. Ο Εμφύλιος θα λήξει το 1949. Από τις αρχές του 20ου φτάσαμε, λοιπόν, στα μέσα του 20ου αιώνα, όπου θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι τα πράγματα καταλαγιάζουν και το ελληνικό Κράτος μπορεί να ασχοληθεί με την ανάπτυξη κλπ της Μακεδονίας (με όλους τους ενδεχόμενους περιορισμούς, που έχει μία μεθοριακή περιφέρεια, συνορεύουσα μάλιστα με το αντίπαλο στρατόπεδο, στα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου ), παρά με αυτήν καθ’ εαυτήν διασφάλιση της κυριαρχίας του.
Η δεύτερη παράμετρος έχει να κάνει με τους ίδιους τους κατοίκους της Μακεδονίας. Δύο είναι οι ομάδες: οι γηγενείς και οι πρόσφυγες. Στους γηγενείς θα εντάξουμε ελληνόφωνους, σλαβόφωνους, Βλάχους, Ορθοδόξους και Εβραίους. Πολιτισμικό στοιχείο της μουσικής τους είναι οι μπάντες. Στοιχείο, που διαμοιράζεται και στις υπόλοιπες χώρες των Βαλκανίων και που έγινε γνωστό εντός και εκτός των συνόρων από την μουσική του Γκόραν Μπρέγκοβιτς. Οι πρόσφυγες είναι αυτοί, που ήρθαν με την ανταλλαγή των πληθυσμών και αποτελούν την πλειοψηφία των κατοίκων της Μακεδονίας. Πολιτισμικό τους στοιχείο της μουσικής τους είναι η ποντιακή μουσική, οι ανάλογοι χοροί και η λύρα. Δεν ήταν εύκολη η συνάντηση των δύο ομάδων, ιδίως τότε, που η ζωή ήταν πιο δύσκολη. Θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι συναντήθηκε η φτώχεια με την προσφυγιά και αυτός ο συνδυασμός είναι αρκετά δύσκολος. Αναλογιστείτε την σύγχρονη εποχή, όπου υπήρξε κύμα παλιννόστησης από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, τους κρατ(ήσ)άμε σε μία απόσταση χαρακτηρίζοντάς τους όχι ως Έλληνες, αλλά ως κάτι άλλο (Ρωσσοπόντιοι). Σήμερα, βέβαια, η αντίθεση μεταξύ γηγενών και προσφύγων έχει ξεπερασθεί.
Η εμπειρία των προσφύγων τους ή η αφηγήσεις των δικών τους έχουν να κάνουν με πόνο, προσφυγιά, αναγκαστική μετακίνηση, πόλεμο, εμφύλιο κλπ. Και επηρεάζουν συγκινησιακά προφανώς και τον γηγενή πληθυσμό. Και φυσικά μετά από τόσα χρόνια δεν υπάρχει ζήτημα γηγενών και προσφύγων, καθώς και οι ίδιοι πρόσφυγες και οι απόγονοί τους θεωρούνται γηγενείς.
Ο συνδυασμός των δύο αυτών παραμέτρων διαδραματίζει, νομίζω, αρκετά σημαντικό ρόλο στις αντιδράσεις τους. Δεν θα έπρεπε απλουστευτικά να τους χαρακτηρίζουμε επαρχιώτες, οπισθοδρομικούς κλπ. Ακόμα και το αφηγημένο βίωμα έχει την δυναμική του. Φυσικά και δεν πρέπει να μένουμε, όμως, κολλημένοι στο παρελθόν, αλλά να κοιτάμε προς τα εμπρος. Όμως άγνοια διαφόρων παραμέτρων εμποδίζει το να δούμε, να πείσουμε, αλλά και να διδαχθούμε ιδέες για μία πραγματικά δίκαιη και συμβιβαστική λύση.
(Μετά το) Πάσχα
Είμαστε ήδη στην δεύτερη -και ποιός ξέρει σε ποιά, όταν ανεβεί ή αναγνωσθεί αυτή η δημοσίευση- ημέρα από το Πάσχα και σιγά σιγά η εορταστική ατμόσφαιρα ηρεμεί για να υπάρξει επιστροφή στην καθημερινότητα. Κυριακή του Θωμά σήμερα και ήδη η καθημερινότητα έχει γυρίσει. Την εκπνόη της διαφορετικής περιόδου βιώνουν κυρίως οι γονείς με παιδιά σε σχολεία, των οποίων οι διακοπές τελειώνουν σήμερα. Πολλοί θα γεμίσουν με μαύρες σκέψεις (ωχ, επιστροφή στην δουλειά, στο σχολείο κλπ), ενώ άλλοι θα ισχυρισθούν, ότι ούτε και το ίδιο το Πάσχα δεν τους έκανε να αισθανθούν κάτι και ότι παλαιότερα ήταν αλλοιώς. Έχω βιώσει και εγώ ανάλογα συναισθήματα στο παρελθόν και ίσως επανεμφανισθούν και στο μέλλον.
Φέτος χάρηκα τόσο το Πάσχα, όσο και την πορεία προς αυτό, όσο και εάν περιέχει αντιφατικότητα η έννοια της “χαράς”, την εβδομάδα του Πάθους. Ίσως ορθότερο θα ήταν να έλεγα ότι βίωσα το Πάσχα.
Το δικό μου Πάσχα αποτελείται από fragmenta εκκλησιασμού και παρακολούθησης των ακολουθιών, όπως και από αντίστοιχα fragmenta “βιβλικών” ταινιών και σειρών. Και καθώς, όπως γνωρίζουμε όλοι ο Χριστός σταυρώθηκε από τους Ρωμαίους, μπλέκει η Παλαια και η Νέα Διαθήκη μαζί με την Κλεοπάτρα, τον Ιούλιο Καίσαρα, τον Σπάρτακο, τον Μάριο και τον Σύλλα, ταινίες με “αφέλειες και πεδιλάκι” για να παραφράσουμε τον Roland Barthes. Ταινίες, που -φυσικά- θα απορριφθούν ως αφελείς, ρηχές, χωρίς “νόημα”, προπαγανδιστικές για να πάρουν την εκδίκησή τους επανεμφανιζόμενες ως cult. Το θέμα μας, όμως, δεν είναι οι ταινίες, οπότε ας σταματήσουμε εδώ.
Πολλοί θρηνούν για την απώλεια της αυθεντικότητας του Πάσχα. Αυτό, που περιέγραψα παραπάνω ως βίωμά μου και, που νομίζω ότι αποτελεί βίωμα πολλών ανθρώπων -κυρίως των αστικών κέντρων-, δεν είναι για αυτούς παρά ένα φαινόμενο σήψης και παρακμής. Νομίζω, όμως, ότι δεν ονειρεύονται τόσο το Πάσχα στο χωριό, αδύνατον εφ’ όσον ζει κανείς στην πόλη, όσο το ουτοπικό Πάσχα το τότε, όπου όλα ήταν αγνά, αμόλυντα. Έχω ζήσει και Πάσχα σε χωριό. Διαφορετική εμπειρία, καμμία σχέση με αυτό της πόλης, αλλά δεν βρήκα κάτι το “μαγικό”. Το “μαγικό” υπάρχει είτε στους συγγραφείς λευκωμάτων, κινηματογραφιστές κλπ (θετική όψη), είτε στους παρελθοντολάγνους ουτοπιστές και στους “κυνηγούς του νοήματος”. Για πολλούς η ζωή “χωρίς νόημα”, δεν έχει νόημα. Αναζητούν νοήματα στα προφανή, ίσως και εκεί που δεν υπάρχουν, εφευρίσκουν για να δικαιολογήσουν φιλοσοφίες ζωής κλπ. Η δική μου αναζήτηση του νοήματος με έκανε να παραβλέψω την ζωή. Και νόημα της τελευταίας είναι η ίδια με τις χαρές, τις λύπες της, την συνύπαρξη κλπ.
Συλλογίζομαι την στάση μου απέναντι στο φετινό Πάσχα σε σχέση με παλαιότερα, όπου και για μένα το νόημα και το βίωμα του Πάσχα είχε χαθεί σε σχέση με τα ακόμα παλαιότερα. Ακόμα παλαιότερα, λοιπόν, το νόημα του δικού μου Πάσχα ήταν οι διακοπές από το σχολείο, η πρόσθετη ανεμελειά κλπ.
Νόημα και βίωμα του Πάσχα νομίζω ότι δεν υπάρχει ούτε στην ανεμελειά, ούτε στους “λεβέντικούς” δημοτικούς χορούς, ούτε στο ψήσιμο του οβελία και στα βαρελόττα, τα οποία στην πορεία προς το Πάσχα τα κανάλια μάς τα παρουσιάζουν ως δείγμα αυθεντικής ελληνικής παράδοσης ψέγοντας όσους λένε ότι το έθιμο είναι επικίνδυνο και πρέπει να καταργηθεί για να εγκαλέσουν το Κράτος μετά το Πάσχα και τα ατυχήματα, που “δεν φροντίζει και τα παιδιά μας ακρωτηριάζονται”. Ωραίος ο οβελίας, ωραία τα δώρα και η γιορτινή ατμόσφαιρα. Ας τα χαρούμε και ας μην γκρινιάζουμε αναζητώντας την “ουτοπία” του τότε και το “νόημα”.
Νομίζω ότι το νόημα βρίσκεται σε αυτό, που πραγματικά εορτάζεται, αλλά και ξεχνιέται το Πάσχα: την Ανάσταση του Χριστού. Εάν δεν αναρωτηθεί, πιστεύσει, αμφισβητήσει, απορρίψει, δεχθεί, αμφιβάλει κλπ σε συνεχή διάλογο με τον εαυτό του και ίσως με τους άλλους το Πάσχα περιορίζεται σε μια τυπική γιορτή, που δεν διαφοροποιείται από τις άλλες.
