Παράδοση, γάμος, οικονομία
Σύμφωνα με όσα διαβάζουμε εδώ και εδώ, ο γάμος δεν αποτελεί “εξ απο ανέκαθεν παράδοση και μυστήριο της Εκκλησίας αλλά καθιερώθηκε “μόλις” τον 9ο αιώνα. Συνεπώς, όποια “μπας και;” είχαμε αρθρωσει, όσοι είχαμε έστω δει την περίληψη αυτού του βιβλίου, δεν ήταν και τόσο άκυρα. Βέβαια, εδώ που τα λέμε ακόμα και τόσο πρόσφατα, που δημιουργήθηκε το μυστήριο έχει δημιουργήσει μία κάποια παράδοση.
Αρχαία, νέα, επινενοημένη ή μη παράδοση ο γάμος έχει μυστηροποιηθεί. Όσοι τον αποδέχονται τον ακολουθούν, όσοι όχι ακολουθούν το δικό τους τυπικό ή επισημοποιούν την σχέση τους μόνο κατά το αστικό τυπικό. Πέρα, λοιπον, από το ιστορικό ενδιαφέρον, δεν νομίζω να συγκινηθεί κανείς και να αλλάξει την στάση του έναντι σε αυτόν.
Όμως, νομίζω ότι δικαίως διαμαρτύρονται όσοι λένε ότι η Εκκλησία της Ελλάδος υπερέβαλε χαρακτηρίζοντας οποιαδήποτε εκτός γάμου σχέση πορνεία: Πολλοί ακολουθούν άλλο τυπικό, άλλοι δεν πιστεύουν, άλλοι έχουν διαφορετική κοσμοθεωρία. Αναμφίβολα πρόκειται περί ατυχεστάτου και απρεπεστάτου χαρακτηρισμού.
Αναμφίβολα έχει και η Εκκλησία δικαίωμα να θέτει τους Κανόνες της. Πολλοί ιερείς διαμαρτύρονται ότι ο Χριστιανισμός δεν είναι μενού αλα καρτ, αλλά σταθερό. Πρέπει να πάρει κανείς όλο το πακέτο. Μπορεί σε αυτό να έχουν δίκιο. Δεν νομίζω, όμως, ότι έχουν δίκιο στην επιθυμία τους να επιβάλουν την θέλησή τους σε αυτούς, που δεν συμμερίζονται τα πιστεύω τους. Ούτε φυσικά μπορούν να υποκαταστήσουν την κοσμική εξουσία.
Και αυτοί, που είναι Χριστιανοί, το πιστεύουν και το αισθάνονται, δεν είναι απλώς βαπτισμένοι, και έχουν έρθει σε προγαμιαίες σχέσεις, συζούν, επέλεξαν τον πολιτικό γάμο ή το σύμφωνο συμβίωσης, για διαφόρους λόγους-από ανάγκη μέχρι επιλογή, πώς πρέπει να αντιμετωπισθούν;
Νομίζω ότι δεν χρειάζεται να ψάξουμε πολύ, ούτε και μακριά. Λέγεται “κατ’ οικονομίαν”, αντιμετώπιση, που εάν την αντιλαμβάνομαι καλά, στην συγκεκριμένη περίπτωση θα σήμαινε συμπαθητική ανοχή και κατανόηση στους πιστούς, που σύναψαν εξωθρησκευτικό γάμο ή επέλεξαν να συζήσουν κλπ και πρόσκληση-παρότρυνση να ακολουθήσουν και “τα σκαλιά της Εκκλησίας”, πρόσκληση, που είναι ανοικτή (και στις ευρύτερές της προεκτάσεις) και σε όσους δεν πιστεύουν κλπ.
Βιβλιοθήκες
Μια δυσάρεστη έκπληξη αναμένει τους επισκέπτες της σελίδας του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Ο αναγνώστης ενημερώνεται ότι αυτές αποκλείονται από το ΕΣΠΑ 2009-2013, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συνεχίσουν να αναπτύσσουν περαιτέρω την δράση τους και ενδεχομένως και να κάνουν και roll back σε ό,τι έχουν επιτύχει μέχρι τώρα.
Ευχής έργον είναι οι αρμόδιοι φορείς να αναθεωρήσουν την άποψή τους και να συμπεριλάβουν και τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες στο πρόγραμμα, ή να βρεθεί μία ικανή εναλλακτική, που θα επιτρέψει την απρόσκοπτη συνέχεια και εξέλιξη της λειτουργίας του.
Ενδεχομένως, πέρα από την έκκληση για αναθεώρηση της απόφασης καλό θα είναι να σκεφτούμε την προοπτική να συμβάλλουμε-πέραν του κράτους- και εμείς οι πολίτες στην λειτουργία των βιβλιοθηκών, οι οποίες δεν πρέπει να παραμένουν “κλειστές” μόνο για τους φοιτητές και τους πανεπιστημιακούς, αλλά να είναι “ανοιχτές” για οποιονδήποτε φιλομαθή και φιλέρευνο πολίτη. Ευτυχώς, η ψηφιοποίηση του περιεχομένου κλπ κάνει τις βιβλιοθήκες ανοιχτότερες από ποτέ και είναι κρίμα να εγκαταλείψει η Ελλάδα την υπερταχεία της γνώσης.
Ίσως ένα σύστημα συνδρομών, στο οποίο οι φοιτητές θα έχουν έκπτωση, να βοηθούσε. Φυσικά και οι κανονικές συνδρομές θα πρέπει να είναι σε τέτοιο ύψος, που θα μπρούσαν να ανταποκριθούν, όσοι ενδιαφέρονται. Υψηλότερη συνδρομή θα μπορούσαν να έχουν οι βιομηχανίες, τα ΜΜΕ κλπ.
Ποίηση
Μπροστά στην οθόνη* αναβοσβήνει ο κέρσορας
γράφω και αμέσως σβήνω* στο λευκό βασίλειο
βέβαιο αποτέλεσμα* της έλλειψης έμπνευσης
Δεν θα υπάρξει ποστ*σήμερα.
1)Ημέρα της ποίησης σήμερα, ας ανεβάσουμε κάτι που να σχετίζεται με το μέσον.
2) Εάν και έχω ξαναδιαβάσει ποιήματα διπλής ανάγνωσης, την ιδέα εδώ μού την θύμισε ιστολόγιο που πριν λίγες ημέρες είχε συνθέσει αναδημοσιεύσει τέτοιου είδους ποίημα.
Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες
Τετάρτη, 19, Μαρτίου, 2008
Κατηγορία Κινηματογράφος, Πικρό χιούμορ, Τέχνες
Ετικέτες: πικρό χιούμορ, τέχνες, κινηματογράφος
Σε αντίθεση με τις άλλες κινηματογραφικές μεταφορές/διασκευές του Αστερίξ στην μεγάλη οθόνη η τελευταία (ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες) μάλλον με απογοήτευσε. Μού φάνηκε σαν μία συρραφή από κωμικές ατάκες και καταστάσεις και αυτές μάλιστα τις περισσότερες φορές καθόλου επιτυχημένες. Βλέποντας δε το έργο κατάλαβα γιατί δεν ξεσηκώθηκαν όλοι οι αυτόκλητοι προστάτες του Έθνους. Ας τα πάρουμε, όμως, σιγά σιγά με την σειρά.
Αφορμή για την μετάβαση των Αστερίξ, Οβελίξ και του υπόλοιπου γαλατικού χωριού ως θεατών είναι η βοήθεια προς τον Καψουρίξ να κερδίσει το χέρι μίας Ελληνίδας πριγκήπισσας. Όχι ότι είχε πρόβλημα μαζί του. Ο μπαμπάς είχε, ο οποίος προτιμούσε να δώσει την κόρη του στον Βρούτο. Έτσι η κόρη του σκέφτεται το στρατήγημα της αθλητικής μονομαχίας για να κερδίσει ο δικός της ευνοούμενος και να επιτύχει τον σκοπό της. Αυτή η γραμμή ιστορίας, στην βάση της, βέβαια, διότι στις λεπτομέρειες διαφοροποιείται είναι και η αφορμή για την ένταξη των Αστερίξ και Οβελίξ στην ρωμαϊκή λεγεώνα στο ο Αστερίξ Λεγεωνάριος. Εκεί κατατάσσονται για να βρουν και να απελευθερώσουν τον καταταγμένο αρραβωνιαστικό της Φραμπαλά Τραγικομίξ. Στο άλμπουμ, αφορμή για την συμμετοχή στους Ολυμπιακούς αγώνες είναι μάλλον το σπάσιμο, που θέλουν να κάνουν στους Ρωμαίους. Σκεφτείτε ότι το ανυπότακτο γαλατικό χωριό ανακαλύπτει ξαφνικά ότι είναι Ρωμαίοι πολίτες. Βέβαια, έχω την εντύπωση ότι πρόκειται περί ετεροχρονισμού καθώς η ιδιότητα του Ρωμαίου πολίτη αποδώθηκε γενικά σε όλους τους άρρενες κατοίκους της Αυτοκρατορίας τον 3ο αιώνα μετά Χριστόν και όχι το 44πΧ, όπου διαδραματίζονται οι περιπέτειες του Αστερίξ.
Το κινηματογραφικό έργο, με το δικό του σενάριο, ξεφεύγει καθώς μεγάλο μέρος του καταλαμβάνει η προσπάθεια του Βρούτου, όχι μόνο να κερδίσει (με ζαβολιές) τα αγωνίσματα, αλλά και να εξοντώσει τονΚαίσαρα. Ο τελευταίος φυσικά, ούτε που παθαίνει τίποτα με υψηλό βέβαια κόστος για τους σκλαβους-δοκιμαστές του. Ίσως και σε έμμεσο συμβολικό επίπεδο να δείχνει ότι και ο ηθοποιός, που τον ενσάρκωσε πως αποτελεί ακλόνητη αξία της γαλλικής ηθοποιίας.
Το κλείσιμο του έργου ήταν αρκετά κουραστικό, καθώς περνούσαν διάφοροι γνωστοί του αθλητισμού, όπως μού είπαν, οι οποίοι “εφευρίσκαν” τα αθλήματά τους.
Εάν έχει κρατήσει κάτι το έργο από την αυθεντική ιστορία είναι η έμμεση αναφορά στο φαινόμενο της φαρμακοδιέγερσης. Δεν γίνεται σχεδόν ουδεμία αναφορά στα εθνικά στερεότυπα, σε αντίθεση με όλα σχεδόν τα άλμπουμ του Αστερίξ, τα οποία αποτελούν και βάση του χιούμορ του. Για τα καθ’ ημάς δεν γίνεται καθόλου αναφορά στον τουρισμό “ρετσίνα-σουβλάκι-συρτάκι” -προφανώς περισσότερο της μόδας, όταν γράφηκε το άλμπουμ, στην τάση των Ελλήνων να στηρίζονται και να προτείνουν φίλους, γνωστούς, μπατζανάκηδες και “ξέρω ‘γω κάποιον, που μπορεί να σε βοηθήσει!”. Τώρα γίνεται φανερό, γιατί δεν ξεσηκώθηκαν όλοι οι αυτόκλητοι προστάτες του Έθνους, όλοι αυτοί, που λένε ότι έχουμε μπει εις την της απωλείας ολισθηρήν ατραπόν κλπ. Φαντάζεστε, τί θα είχαν να σούρουν για το έργο, εάν γινόταν κάποια αναφορά στα στερεότυπά μας; Ότι “όταν χτίζαμε Παρθενώνες, αυτοί μόλις κατέβαιναν από τα δένδρα”, “όταν απλώναμε δίκτυα ασύρματης κβαντικής τηλεφωνίας, αυτοί μόλις άρθρωναν λόγο” και άλλα τέτοια.
Κατάθλιψη
Κυριακή, 16, Μαρτίου, 2008
Κατηγορία (ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ) ΕΠΙΣΤΗΜΗ, Σκέψεις, Φιλοσοφία
Ετικέτες: Σκέψεις, Φιλοσοφία
Το άρθρο είναι αρκετά σκεπτικό σχετικά με τους φαρμακευτικούς τρόπους αντιμετώπισης της κατάθλιψης, αλλά και με την ίδια την έννοια, που φαίνεται να έχει γίνει όρος “one size fits all”. Ανάλογο σκεπτικισμό είχα συναντήσει και εδώ.
Ο μέσος ασθενής με κατάθλιψη φαίνεται να
- είναι γυναίκα
- η αγωγή του συνταγογραφήθηκε από τον οικογενειακό γιατρό, όχι από ψυχίατρο
- ο ίδιος ο ασθενής πίεσε για την αγωγή, για την οποία πληροφορήθηκε σε διαφημίσεις
- έχει ελλιπή ενημέρωση για το πώς, για πόσο θα χρησιμοποιηθεί η αγωγή, σπάνια υπάρχει έλεγχος της προόδου κλπ
- μην καταφεύγει σε ψυχοθεραπεία. Κάτι αρκετά βολικό για τις ασφάλειες υγείας.
- καταπίνει το χάπι, ελπίζοντας ότι μια μέρα μαγικά η ζωή θα αλλάξει.
Υποθέτω ότι σκοπός του άρθρου δεν είναι να κατακρίνει την φαρμακευτική αγωγή, αλλά το ότι προφανώς θα μπορούσε να χρησιμοποιείται καλύτερα (έλεγχος, συνδυασμός με ψυχοθεραπεία κλπ), ώστε να υπάρχουν καλύτερα αποτελέσματα.
Η λέξη “κατάθλιψη”, πρέπει να είναι στην σημερινή εποχή sexy word, όπως παλαιότερα ήταν το άγχος/ anxiety/ Angst (οι λέξεις είναι παρόμοιες, υπάρχει άραγε κάποια σχέση; )
Πάσχουμε από κατάθλιψη, επειδή είναι Κυριακή βράδυ, επειδή δεν μάς άρεσε η κινηματογραφική ταινία, επειδή ξυπνήσαμε στραβά, διότι δεν πέτυχε η κόμμωση μας κλπ. Είναι αυτό, που με διαφορετικά λόγια το λέμε “έχω τις μαύρες μου”, “δεν έχω κέφια”, απλώς με την χρήση του όρου “κατάθλιψη” προσδίδουμε στα λεγόμενά μας ένα “ψευδοεπιστημονικό status”. Όλα αυτά, όμως, δεν αποτελούν Κατάθλιψη με το Κ κεφαλάιο. Ο συντάκτης του άρθρου γράφει ότι οι Καταθλιπτικοί δεν μπορούν να βρουν ευχαρίστηση σε τίποτα. Έχουν απότομες μεταβολές βάρους. Αποκλείονται κοινωνικά, καθώς ούτε θέλουν να δουν κόσμο, ούτε οι άλλοι θέλουν να τους δουν. Μπορεί και να μη τρώνε καθόλου κλπ. Η Κατάθλιψη είναι ασθένεια, που μπορεί να χρειασθεί συνδυασμό διαφόρων τεχνικών για να ξεπερασθεί, ενδεχομένως και οδυνηρών όπως είναι τα ηλεκτροσοκ.
Οπότε λοιπόν, όταν λέμε ότι έχουμε “κατάθλιψη”, με την έννοια “έχουμε ακεφιές”, μάλλον δεν έχουμε Κατάθλιψη και ευτυχώς για αυτό. Όμως, πώς θα χαρακτηρίζαμε το αίσθημα, του να είναι κάποιος (ή να φαίνεται) επιτυχημένος, η ζωή του να φαίνεται στρωτή, να έχει φίλους, να αλληλεπιδρά μαζί τους κλπ, αλλά μέσα του αισθάνεται ένα πλάκωμα, ένα βάρος, μια αίσθηση αποτυχίας; Αυτό, που ονειρεύεται είναι να φύγει αυτό το βάρος, να ξαπλώσει ένα βράδυ στο κρεβάττι του και από πανω να είναι ένας γερανός, που θα πάρει αυτό το πλάκωμα από πάνω του, όπως ο Κύρος Γρανάζης είχε βάλει έναν “ειδικό” γερανό πάνω από το κρεββάτι του Σκρούτζ για να διώξει το πλάκωμα του τελευταίου. Μπορεί να μην είναι καθηλωτικό συναίσθημα, και ανάλογης βαρύτητας, όπως αυτό της κατάθλιψης, αλλά έχεις την αίσθηση ότι προχωράς, όπως οι παλαιοί φυλακισμένοι, που έσερναν τις σιδερένιες μπάλλες στα πόδια. Και το σημαντικότερο όλων, φυσικά, δεν είναι πώς χαρακτηρίζεται αλλά πώς ξεπερνιέται. Πώς φέυγει το “βάρος” και η “σιδερένια μπάλλα”.
Μού την δίνει όταν…
Σάββατο, 15, Μαρτίου, 2008
Κατηγορία Σκέψεις, Συζήτηση για την πόλη
Ετικέτες: Συζήτηση για την πόλη, Σκέψεις
- …θεωρούν ότι επειδή κάνω διδακτορικό, είμαι πάντα διαθέσιμος.
- …θεωρούν το ότι να κάνεις διδακτορικό δεν είναι εργασία, αλλά κάτι το χαλαρό για να χαζολογείς, οπότε πάλι πίσω στην πρώτη τελίτσα. ΟΚ δεν είναι εργασία με την συνηθισμένη έννοια του όρου αλλά έχει και κούραση και άγχος και πισωγυρίσματα και αμφιβολίες και και και….
- βλέπω παρκαρισμένα αυτοκίνητα κλπ σε πεζοδρόμια και ράμπες αναπήρων
- βλέπω να κυκλοφορούν αυτοκίνητα κλπ σε πεζοδρόμια…
- …και να κορνάρουν στους πεζούς για να κάνουν στην άκρη!
- στα ΜΜΜ ακούω και βλέπω κυρίες της κλάσης 45-50sth, φορτωμένες με ψώνια (δεν αναφέρομαι στο super market) να γκρινιάζουν ότι είναι τόσο κουρασμένες κλπ, ενώ πραγματικά ηλικιωμένες και κουρασμένες γυναίκες και άνδρες υπομένουν την ορθοστασία αξιοπρεπέστατοι.
- (συνέχεια) σηκωθεί κάποιος από την θέση, το κενό θα σπεύσουν να το καλύψουν οι κυρίες 45-50 και όχι αυτοί ή αυτές, που το έχουν πραγματικά ανάγκη.
- ακούω “μισό λεπτό” και “έλα μωρέ, τί να σού κάνει ένα ….”. Ναι αλλά μισό λεπτό όλων να πεταχθούν στο περίπτερο και έλα μωρέ όλων τι νά λερώσει ένα τσιγάρο (ενδεικτικά) και η ποιότητα ζωής μας έχει πέσει.
- αγοράζω προϊόντα και υπηρεσίες να μού ζητάν το λεπτό του ευρώ -και εάν δεν έχω να θεωρούν λογικό ότι θα τούς δώσω 2λεπτο ή 5λεπτο-, ενώ όταν μού το οφείλουν αυτοί είτε κάνουν την πάπια, είτε θεωρούν ότι δεν τίθεται θέμα και παίρνουν και ξινισμένη έκφραση
Ευχαριστώ τον adamo για την πρόσκληση. Με την σειρά μου προσκαλώ τους e-roosters, τον Παραμυθά και την Νερίνα.
Μια αντιφατική περίπτωση σταθμευμένου επί του πεζοδρομίου οχήματος
Κυριακή, 9, Μαρτίου, 2008
Κατηγορία Βαδίζοντας, Σκέψεις, Τα μικρά
Ετικέτες: Βαδίζοντας, Σκέψεις, Τα μικρά
Από χθες το απόγευμα δεν μπορώ να συνδεθώ στο εικονικό δίκτυο και είμαι στρουμφισμένος, διότι δεν μπορώ να εργασθώ. Εάν το ήξερα θα είχα φύγει για το τριήμερο, τουλάχιστον να αγναντέυω την θάλασσα. Διότι έχει μεγάλη διαφορά να έχεις κανονίσει ότι δεν θα εργασθείς, διότι θέλεις να ξεκουρασθείς, να τεμπελιάσεις, οτιδήποτε από το να μη μπορείς να εργασθείς.
Προσπαθώντας να ηρεμήσω, πήγα έναν περίπατο στη γειτονιά μου. Ξαφνικά πάνω στην πορεία μου στο πεζοδρόμιο υπήρχε σταθμευμένο ένα αυτοκίνητο. Νευριασμένος κατέβηκα από το πεζοδρόμιο στο ρείθρο του δρόμου και συνέχισα να βαδίζω. Πλησιάζοντας περισσότερο, είδα ότι υπήρχε μία ένδειξη γραμμένη σε μία καρτέλα τοποθετημένη στο παρ-πριζ του αυτοκινήτου: ΑΝΑΠΗΡΙΚΟ.
Και αναρωτιέμαι και αναπαράγω εδώ το ερώτημα: Δεν θα έπρεπε ο κάτοχός του να είναι ακόμα πιο ευαισθητοποιημένος και να μην το είχε παρκαρισμένο στο πεζοδρόμιο;
Νέα έκδοσις αναθεωρημένη, επαυξημένη και συμπεπληρωμένη
Πέμπτη, 6, Μαρτίου, 2008
Κατηγορία Σκέψεις, Φιλαναγνωσία
Ετικέτες: Σκέψεις, Φιλαναγνωσία
Στο βιβλιοπωλείο. Χαζεύω τις προθήκες με τα βιβλία. Στις προθήκες βρίσκονται οι πλεόν πρόσφατη και η λίγο παλαιότερη εκδοτική παραγωγή. Τα πιο παλαιά βιβλία βρίσκονται στα ράφια. Το εξώφυλλο του βιβλίου είναι απλωμένο μπροστά μας. Βλέπουμε το όνομα του συγγραφέα. Η εικαστική επιλογή του εξωφύλλου μας καλεί να φαντασθούμε το περιεχόμενό του. Σε κάθε περίπτωση μία εικόνα τραβάει περισσότερο το μάτι από ένα σκέτο εξώφυλλο. Ακόμα και βιβλία, που δεν ανήκουν στον χώρο της λογοτεχνίας, μπορούμε να τα δούμε να εκδίδονται σήμερα με ελκυστικά στο μάτι εξώφυλλα.
Το μάτι ταξιδεύει πάνω στο εξώφυλλο. Όνομα συγγραφέα, τίτλος, στην εικόνα, που το κοσμεί, στην επωνυμία του εκδοτικού οίκου. Το μάτι ξαφνικά φρενάρει και βάζει την όπισθεν για να ξαναδιαβάσει μία μικρή φρασούλα: “έκδοση αναθεωρημένη”, “έκδοση συμπληρωμένη”, “έκδοση επαυξημένη”.
Παραξενεύομαι. Ένα λογοτεχνικό βιβλίο δεν είναι επιστημονικό πόνημα, ούτε ταξιδιωτικός οδηγός για να αναθεωρείται με βάση τα νέα πορίσματα της επιστήμης, ή την τουριστική πραγματικότητα. Το λογοτεχνικό βιβλίο έχει δομήσει τον κόσμο του, τον χώρο, το χρόνο και το σύμπαν του. Αυτό ισχύει ακόμα και για τα ιστορικά μυθιστορήματα, έστω και εάν γνωρίζουμε ότι ανακαλύπτονται και νέες ιστορικές πηγές και προτείνονται και αναπροτείνονται νέες ερμηνείες. Στο κάτω κάτω, εάν δεχθούμε ότι ιστορία δεν είναι μόνο η πολιτική, οι μάχες, οι πόλεμοι και η δράση των μεγάλων ανδρών, αλλά και η ζωή των ανωνύμων ατόμων, τότε ποιό λογοτεχνικό πόνημα, πέραν αυτών της επιστημονικής φαντασίας, δεν μπορεί να ταξινομηθεί ως ιστορικό;
Δεν θα ήταν καλύτερο ο συγγραφέας, αντί να αναθεωρήσει και να συμπληρώσει το συγκεκριμένο του βιβλίο, να γράψει ένα καινούργιο με τους ίδιους ήρωες, δημιουργώντας έναν κύκλο ή κάτι παρόμοιο;
Αναθεωρήσεις και συμπληρώσεις υποθέτω ότι γίνονταν και παλαιότερα. Σήμερα, όμως, είναι πάρα πολλά τα βιβλία στις προθήκες, που φέρουν αυτόν τον χαρακτηρισμό. Παλαιότερα δεν είχα δει κάτι τέτοιο (εκτός, βέβαια, εάν υπήρχε και δεν το είχα προσέξει). Γιατί συμβαίνει; Υπάρχει ένδεια έμπνευσης και ιδεών, ώστε να γράψουν ένα νέο βιβλίο; Τα νέα βιβλία είναι απειλητικά και αναγκάζονται να κάνουν στα δικά τους lifting, ώστε να ξαναγίνουν ελκυστικά; Είναι μια άσκηση προετοιμασίας και περισυλλογής στην πορεία προετοιμασίας του νέου τους έργου; Τί είναι;
Πρακτικά μιλώντας τώρα, δεν νομίζω να αγοράσω αναθεωρημένη/συμπληρωμένη έκδοση βιβλίου, που έχω ήδη διαβάσει. Υπάρχουν τόσα άλλα, που θέλω να διαβάσω-και που τα περισσότερα δεν θα προλάβω- που η επιπλεόν πληροφορία, χαρά κλπ, που θα μού προσφέρει το αναθεωρημένο βιβλίο, του οποίου θα θυμάμαι λίγο πολύ την ιστορία, θα είναι ελάχιστη. Μπορείτε να ισχυρισθείτε, βέβαια, ότι κάποια αναθεώρηση μπορεί να είναι τόσο σημαντική κλπ, που επισκιάζει το περιεχόμενο αρκετών καλών βιβλίων. Μπορεί, αλλά δυστυχώς είμαστε όλοι αναγκασμένοι να κάνουμε επιλογές.
Σε βιβλία, που δεν έχω διαβάσει είναι προφανές ότι θα προτιμήσω την πλέον πρόσφατη παραγωγή.
Liberty…under attack!
Ας βγάλω το σακάκι και την γραβάτα, ας ξεκουμπώσω- δήθεν ατημέλητα- δύο τρία κουμπιά από το πουκάμισό μου, ας φορέσω στρατιωτικού τύπου μπουφανάκι στο διαδίκτυο:
Αρκετά με το χιούμορ! Η πρόσφατη υπόθεση με το press-gr, όπως και ένας πρόσφατος προβληματισμός μου, που είχα γράψει εδώ, και που συνειρμικά μού θύμισε άλλες συζητήσεις, που είχαν γίνει παλιότερα, μού εγείρει ανησυχίες.
Σε πρόσφατή μου ανάρτηση, λοιπόν, είχα γράψει για τα άσχημα αισθήματα, που μού είχαν δημιουργηθεί κατά την διάρκεια ενός περιπάτου μου. Η αίσθηση ότι αντιμετωπίζομαι πρωτίστως ως ύποπτος και ως εν δυνάμει εγκληματίας δεν είναι και η καλύτερη αντιμετώπιση, που μπορεί να σού τύχει. Με αφορμή την εμπειρία μου αυτή και σκαλίζοντας τους μαιάνδρους του νου μου, θυμήθηκα την υπόθεση με το ν/σ (σ/ν) σχετικά με την σεξουαλική παρενόχληση, όπου θα υπήρχε απαίτηση από τον υποτιθέμενο θύτη να καταρρίψει τους ισχυρισμούς του θύματος, παρά από το τελευταίο να αποδείξει ότι ο πρώτος συμπεριφέρθηκε αναρμόστως. Η εν λόγω πρόνοια θυμάμαι είχε ξεσηκώσει έντονες συζητήσεις, τουλάχιστον μέσα στον χώρο της Βουλής. Η αλήθεια είναι, πάντως, ότι δεν γνωρίζω, εάν θεσπίστηκε τελικά ο σχετικός νόμος και εάν η πρόνοια αυτή έμεινε ή εάν απαιτείται το κλασσικό: ο κατήγορος να αποδείξει την ενοχή/παρανομία κλπ του κατηγορουμένου.
Την υπόθεση press-gr την γνωρίζετε καλύτερα από εμένα. Με αφορμή την υπόθεση αυτή λέγεται ότι υπάρχει θέληση να θεσπισθεί νόμος που να απαιτεί από όλα τα ενημερωτικά ιστολόγια να έχουν κατά νόμο υπεύθυνο. Ας θεωρήσουμε ότι λύνονται όλα τα τεχνικά ζητήματα, για τα οποία φυσικά δεν έχω καμία ιδέα, σε σχέση με το πού έχουν την έδρα τους οι εξυπηρετητές κλπ. Μένει, όμως, το ερώτημα: ποιό μπλογκ είναι ενημερωτικό και ποιό όχι; Μήπως το τάδε μπλογκ, ποιητικής κατεύθυνσης ενημερώνει με έμμεσο τρόπο; Το δείνα, που κάνει ανάλυση και σχολιασμό της επικαιρότητας, όχι παροχή ειδήσεων καθ’ εαυτές, τί θεωρείται; Η δε πληθώρα μικτών ιστολογίων (λίγο σχολιασμός, λίγο προσωπικές ιστορίες, λίγο πλάκα, λίγο σοβαρότητα) σε ποιά κατηγορία θα ενταχθεί; Με λίγα λόγια φοβάμαι ότι λίγα μπλογκ -ή και κανένα- θα θεωρηθούν ως μη-ενημερωτικά με αποτέλεσμα η υποχρέωση νομικού υπευθύνου (η άρση ανωνυμίας) να γίνει υποχρεωτική για όλους.
Η άρση της ανωνυμίας, κατά την γνώμη μου, θα έχει τέτοιες αρνητικές συνέπειες, οι οποίες θα υπερκεράσουν τις όποιες θετικές. Τα ιστολόγια ήταν είναι ένα βήμα για πάρα πολλούς να ξεκλειδώσουμε και να δημοσιέυσουμε στην δημόσια σφαίρα τις σκέψεις μας, που μπορεί να τις είχαμε φυσικά καταχωνιασμένες σε ένα συρτάρι ή έστω στον σκληρό του υπολογιστή μας. Άλλοι δημοσιεύουμε διηγήματα, ποιήματα ενδεχομένως και μυθιστορήματα. Άλλοι σκίτσα, φωτογραφίες, κλπ, που δύσκολα θα βρίσκαμε αίθουσα τέχνης να μας τα φιλοξενήσει. Για να είμαι δίκαιος: ενδεχομένως να υπήρχαν άπειρες αίθουσες τέχνης, που να ήθελαν να εκθέσουν τα δημιουργήματά μας, ή εκδοτικοί οίκοι, που να είχαν την διάθεση να εκδώσουν τα πονήματά μας. Όμως, πολλοί από εμάς αισθανόμαστε αμηχανία, να εκμυστηρευθούμε τις σκέψεις μας ακόμα και σε κοντινά μας πρόσωπα. Φοβόμαστε, μήπως μας αποπάρουν κλπ. Η επωνυμία θα μας οδηγήσει να ξανακλειδώσουμε κείμενα σκέψεις κλπ στερώντας από την δημόσια σφαίρα διαμάντια της δημιουργίας. Φυσικά και δεν είναι όλα διαμάντια, υπάρχουν και πολλά σκουπίδια. Νομίζω, όμως, ότι η σχέση κόστους-ωφέλους θα είναι ευνοϊκότερη, εάν πρέπει να πετάμε τα σκουπίδια, από τα να στερούμαστε τα διαμάντια μόνο και μόνο για να μην έχουμε σκουπίδια.
Στην κριτική μας (και αναφέρομαι στην κριτική με την αυστηρή έννοια του όρου, όχι ως μεταμφιεσμένες ύβρεις) τώρα για τα δημόσια πρόσωπα, πολλές φορές δεν είμαστε βέβαιοι, εάν η κριτική μας (κυρίως στο έργο τους) δεν θα μας επισύρει δικαστικές διώξεις. Το πιθανότερο είναι όχι, αλλά καθώς δεν είμαστε και νομικοί, ας μένουμε ανώνυμοι για τα ησυχότερα. Συνεπώς, η επωνυμία θα “φιμώσει” όλη αυτήν την κριτική εμποδίζοντας, ακόμα, εάν θέλετε έναν τρόπο επικοινωνίας των ψηφοφόρων με τους πολιτικούς.
Η υπόθεση του press-gr μάς εξηγεί, γιατί οι εφημερίδες και τα περιοδικά, πέρα από το θέμα του χώρου -το οποίο μπορεί να διευθετηθεί και με άλλους όρους, όπως ο αριθμός των λέξεων- ζητούν το όνομα των επιστολογράφων και σημειώνουν επίσης ότι “η σύνταξη δικαιούται να μη δημοσιεύσει ή και να συντομεύσει επιστολές” και γιατί, τότε που κάποιοι από εμάς τηλεφωνήσαμε σε ραδιόφωνα και κανάλια για να καταγγείλουμε στον αέρα “για τον τάδε αλήτη, που μπλα μπλα μπλα” καταλήξαμε να μιλάμε όχι στον αέρα, που θέλαμε αλλά στον άλλο, δηλαδή στον βρόντο, αφού μάς είχαν κλείσει την γραμμή.
Η ψευδωνυμία δεν είναι ανωνυμία. Ο καθένας με το ψευδώνυμό του έχει δομήσει μια ψηφιακή ταυτότητα. Ο υπολογιστής, που χρησιμοποιεί συνήθως, τού δίνει και μία σταθερή διεύθυνση. Εάν γράφει 6/10+ 3/10 από συγκεκριμένους υπολογιστές και 1/10 απο διάφορους, στην ουσία ξέρει κανείς, πού φυσικά να αναζητήσει τον υπολογιστή, εαν π.χ έχουν δημιουργηθεί προβλήματα. Συνεπώς, θεωρώ ότι το υπάρχον πλαίσιο δεν παρεμποδίζει κάποιον στο να ζητήσει να εντοπισθεί κάποιος ώστε να διεκδικήσει το δίκαιό του. Η εύρεση, βέβαια, του υπολογιστή δεν ταυτοποιεί και το άτομο (π.χ θα μπορούσε ένας υπολογιστής να χρησιμοποιείται σε τακτική ή σε έκτακτη βάση από διάφορα άτομα), αλλά είναι μία αρχή για περαιτέρω έρευνες, ωστε να βρεθεί, ποιός έγραψε κάτι το επιλήψιμο.
Κατά την γνώμη μου θα έπρεπε να βρεθεί τρόπος να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο την ανωνυμία, χωρίς να στερήσουμε το δικαίωμα κάποιου να έχει την δυνατότητα να απαιτήσει ανάκληση και προσφυγή στο δικαστικό σύστημα, εάν θεωρηθεί ότι θίγεται. Σκοπός του θιγομένου είναι η αποκατάστασή του, όχι η αναίρεση της ανωνυμίας.
Υπεράσπιση του ιστολογείν και του δικαιώματος στην ανωνυμία δεν σημαίνει συλλήβδην υπεράσπιση και των υβριστικών μπλογκ. Αντιστοίχως, η υπεράσπιση του δικαιώματος του ατόμου να απαιτεί την αποκατάστασή του, δεν σημαίνει γενική καταδίκη του ιστολογείν και του καθεστώτος της ανωνυμίας. Εξάλλου, πολλές φορές το πρόβλημα δεν δημιουργείται από τους ιστολόγους καθεαυτούς αλλά από τους σχολιαστές, που στο κάτω κάτω, δεν διαθέτουν απαραίτητα και ιστολόγιο. Λυπάμαι, αλλά αρνούμαι να ακολουθήσω την λογική του “όσοι δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας”.
Συνθέτοντας τώρα τις δύο αυτές περιπτωσεις παρατηρούμε κάτι το ανησυχητικό. Την υπονόμευση του τεκμηρίου της αθωότητας. Στην μία περίπτωση ο κατηγορούμενος για παρενόχληση θεωρείται εκ προοιμίου ένοχος καλούμενος να αποδείξει την αθωότητά του, ενώ στην δεύτερη θεωρούνται εκ προοιμίου (και για σιγουριά) όλοι οι μπλογκερ ως εν δυνάμει ένοχοι.
Το τεκμήριο της αθωότητας είναι σημαντική κατάκτηση του Διαφωτισμού και αποτελεί θεμελιώδη αξία του δυτικού πολιτισμού. Δεν κατακτήθηκε εύκολα και η όποια υπονόμευσή του αποτελεί αντίστοιχη υπονόμευση στην ίδια την ταυτότητα του πολιτισμού αυτού. Υπονόμευση του τεκμηρίου της αθωότητας θα οδηγήσει σε ένα γενικευμένο καθεστώς φόβου και σε ακινησία. Και ο φόβος είναι εχθρός της ελευθερίας και της προόδου. Υπονόμευση του τεκμηρίου της αθωότητας σημαίνει, κατά την γνώμη μου, διασάλευση ενός βασικού χαρακτηριστικού του δυτικού φιλελευθέρου κράτους: τα πάντα επιτρέπονται εκτός από εκείνα που ρητώς απαγορεύονται, μία λογική, που μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ακολουθείται ήδη από τον Δεκάλογο. Εάν όλοι θεωρούνται εκ προοιμίου ένοχοι, για τα ησυχότερα θα θέλουν να ξέρουν τί τούς επιτρέπεται. Έτσι φτάνουμε σε ένα καθεστώς όπου: ό,τι δεν επιτρέπεται ρητά, τότε απαγορεύεται, δηλαδή σε ένα ανελεύθερο καθεστώς.
Το τεκμήριο της αθωότητας υπάρχει στην Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 (άρθρο 9), στην Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα της 10 Δεκεμβρίου 1948 (άρθρο 11), στο άρθρο 6 παράγραφος 2 της Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Κλείνοντας θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι υπονόμευση του τεκμηρίου της αθωότητας έρχεται σε σύγκρουση με το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγματος, το οποίο θεωρεί ότι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου υπερισχύουν σε αντίθετες διατάξεις νόμου.
