Η τσαγιέρα που σφυρίζει
Δευτέρα, 28, Ιανουαρίου, 2008 
Πριν από λίγο καιρο, πρέπει να ήταν η περίοδος των εορτών των Χριστουγέννων, η μητέρα μου αγόρασε μία τσαγιέρα άσπρη με σκούρο πράσινο την λαβή -και αυτή του καπακιού, αλλά και ένα “στεφάνι” πάνω σε αυτό- και το επιστόμιο. Πάνω στο σώμα της τσαγιέρας είναι σχεδιασμένα λουλούδια, αλλά μην περιμένετε να γνωρίζω σε ποιό γένος ανήκουν. Η τσαγιέρα πρέπει να είναι εμαγιέ, αλλά ούτε και για αυτό είμαι βέβαιος.
Πάντοτε η μητέρα μου συνηθίζει μετά το μαγείρεμα να μην αφήνει “γυμνή” την εστία, την οποία χρησιμοποίησε. Θα αποσύρει το σκέυος, μέσα στο οποίο μαγείρεψε (για να σερβίρει το φαγητό, για να μην καταπονηθεί έτι περισσότερο με την παραμένουσα στην εστία θερμότητα) και θα βάλει πάνω της κάποιο άλλο σκεύος, συνήθως με λίγο νερό μέσα του. Υποθέτω, χωρίς να είμαι βέβαιος, ότι δεν θέλει να μένει η εστία “γυμνή” για λόγους ασφαλείας. Κάποιο αφηρημένο χέρι μπορεί να ακουμπήσει (κάτι) και να καεί.
Αυτός, λοιπον, ήταν και ο λόγος για τον οποίο αγόρασε η μητέρα μου την τσαγιέρα.
Βλέποντας την -λοιπόν- πάνω στην εστία, μού φάνηκε αρκετά ελκυστική η ιδέα να βράσω μέσα σε αυτήν ενα αφέψημα για να πιώ. Βολικοί οι ταχυβραστήρες, πρακτικά τα φακελάκια, αλλά ήθελα να βιώσω λίγο την “ιεροτελεστία”. Εξάλλου ήθελα να βράσω διάφορα βότανα, τα οποία μάλιστα ήταν “χύμα”. Θα μπορούσα, βέβαια, να τα καταβυθίσω σε βραστό νερό, να τα αφήσω να βγάλουν την ουσία τους, αλλά είπαμε ήθελα να βιώσω όλη την τελετή, ή έστω να προσπαθήσω.
Βάζω το νερό στην τσαγιέρα, ρίχνω τα βότανα, είχα αποφασίσει να συνδυάσω τσάι του βουνού μαζί με μέντα-λουίζα και λίγο φασκόμηλο, και μετά τοποθετώ την τσαγιέρα στην κεραμική εστία σε μέση προς υψηλή φωτιά (7/12). Η οσμή, που άρχιζε να αναδύεται, καθώς θερμαινόταν το νερό και άρχιζαν να βγαίνουν οι ατμοί ήταν όμορφη και γλυκιά. Οι οιωνοί ήταν αίσιοι. Η ένταση της μυρωδιάς γινόταν ολοένα και πιο δυνατή φτάνωντας στην κορύφωσή της καθώς η τσαγιέρα άρχισε να σφυρίζει, όπως οι παλαιές ατμομηχανές.
Σερβίρω το αφέψημα και τού βάζω λίγο μέλι, όπως συνηθίζω. Το αφήνω λίγω να σταθεί, ώστε να μην καω. Το δοκιμάζω. Εάν η μυρωδιά την ώρα προετοιμασίας ήταν θεσπέσια, η γέυση, η οποία συνδυάζει και την οσμή, ήταν μαγευτική. Το αφέψημα ήταν πλούσιο, γεμάτο. Δεν σού έδινε την αίσθηση ότι ήταν βραστό νερό, όπου είχαν εκλυθεί οι ουσίες των βοτάνων, αλλά ένα ολοκληρωμένο και αδιαίρετο σύνολο. Παρ’ όλους δε τους φόβους μου, μήπως το αφέψημα έβγαινε “βαρύ”, “ταγγισμένο”, επειδή τα βότανα βρίσκονταν ώρα στο νερό βράζοντας με αυτό κάτι τέτοιο δεν συνέβη (βέβαια θέλω να πειραματισθώ και με το “κλασσικό” τσάι, το οποίο πολλές φορές εάν παρααφήσω το φακελάκι, γίνεται βαρύ και πικρό-θα πειραματισθώ με χύμα, φυσικά).
Χάρηκα πολύ με την μικρή μου, ασήμαντη απόλαυση. Αλλά ίσως και αυτό να μην είναι στην πραγματικότητα η απόλαυση και η ευτυχία; Να εκτιμάς και να απολαμβάνεις αυτά, που έχεις και λελογισμένα να προσδοκάς άλλα. Ο τέλειος μισθός δεν φέρνει την ευτυχία, ούτε το αφέψημα κλπ, εάν δεν αναρωτηθείς: τί έκανα; Πού στέκομαι; Πού μπορώ να πάω; Στην περίπτωσή μου: έβρασα στην τσαγιέρα ένα αφέψημα. Μού αρέσει. Μπορώ να πειραματισθώ και με άλλα. Θα μπορούσα να μιζεριάσω σκεπτόμενος: τί έκανα; Τίποτα…
Ξεφεύγω, όμως, από το θέμα, το οποίο ήταν η ευτυχία της παρασκευής και πόσης αφεψήματος. Γενικποτερες σκέψεις για την ευτυχία και την απόλαυση θα μπορούσαν να γραφούν σε άλλη δημοσίευση ή μπορεί να ενυπάρχουν σε ήδη αναρτημένες.
Πριν κλείσω, όμως, μία απορία: Τί πρέπει να κάνω, ώστε οι μυρωδιές των βοτάνων να μην ποτίσουν την τσαγιέρα μπερδεύοντας το αρώματα και τις γεύσεις τους; Εννοώ δεν θέλω να φτάσω στο σημείο να πίνω π.χ. χαμομήλι, το οποίο να έχει γεύσει τσαγιού του βουνού, δικτάμου, μέντας ή ό,τι άλλου έχω βράσει.
Το πραγματικώς σκανδαλώδες
Παρασκευή, 25, Ιανουαρίου, 2008 
Έλεγα να γράψω κάτι για το “σκάνδαλο, που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία”, αλλά έγραψα καμιά δεκαπενταριά στίχους και τους έσβησα. Εξάλλου θα το πω: Δεν έχω καταλάβει τίποτα. Οι άπειρες ώρες τηλεοπτικού χρόνου, που έχουν διατεθεί με τον κάθε δημοσιογράφο να λέει το μακρύ του και το κοντό του κάνοντας εικασίες για το ποιός-πού-πότε-γιατί-σούπα (κακοβρασμένη και ξυνισμένη)-μούπες (μούφες) δεν βοηθούν το χαμηλό μου διανοητικό επίπεδο.
Μήπως το πραγματικά σκαναδαλώδες είναι άλλο; Η τηλεόραση μας στερεί την ουσιαστική πληροφόρηση, μας βυθίζει στην μιζέρια κάνοντας μας να μπαίνουμε στην λούπα της αυτεκπληρούμενης προφητείας: Ζούμε σε μια μίζερη χώρα, συμπεριφερόμαστε μίζερα, η αγορα και η κοινωνία δεν κινούνται και αναπτύσσονται, γεγονός, που οδηγεί σε περαιτέρω μιζέρια, η οποία με την σειρά της μεγεθύνεται από την τηλεόραση, η οποία μας στερεί την ουσιαστική πληροφόρηση, μας βυθίζει στην μιζέρια…….
Το μολύβι (update)
Τρίτη, 15, Ιανουαρίου, 2008 
Αλήθεια, για πόσο καιρό έχετε να χρησιμοποιήσετε μολύβι; Εάν κάτσετε λίγο και το σκεφτείτε, θα συνειδητοποιήσετε ότι αποσύρθηκε, όπως αποσύρθηκαν τα αυτοκινητάκια και οι κούκλες και τα άλλα παιχνίδια, με τα οποία παίζατε.
Είμαι βέβαιoς, ότι μετά από κάποιο σημείο ο δάσκαλος φώναζε: “Να γράφεις με στυλό!”. Τα γραφόμενα με στυλό δεν σβήνονται, αλλά μένουν. Δείχνουν συνέπεια και υπευθυνότητα. “Τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν”, λέει η παροιμία. Η γραφή με μολύβι, με την δυνατότητα του σβυσίματος βρίσκεται κάπου ανάμεσα. Γραφοντας με μολύβι, προσέχεις λιγότερο, διότι υπάρχει και η γόμα. Αντίθετα με το στυλό, όχι ότι δεν μπορείς να διορθώσεις, αλλά η μουτζούρα και το “μπλάνκο” χαλάνε την αισθητική, τουλάχιστον. Εάν και δεν δαιφωνώ με την υπευθυνότητα, που προσδίδει το στυλό, διαφωνώ με την αντίληψη, ότι εάν ξεκινήσεις κάπως δεν μπορείς να αλλάξεις γνώμη. Έχω ξαναγράψει για την εμμονή στην ανελαστικότητα της συνέπειας. Εάν η επιλογή μου είναι λάθος, γιατί να μην ανακαλέσω; Δηλ. εάν η πορεία του αυτοκινήτου μου πάει σε τοίχο, θα πρέπει να στουκάρω; Δεν είναι ορθότερο να αλλάξω γνώμη (τιμόνι στην συγκεκριμένη περίπτωση; )
Το μολύβι είναι συνδεδεμένο με την παιδικότητα. Δεν έχετε παρατηρήσει, ότι όταν σε κάποιες στιγμές είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσετε μολύβι (ή έστω οποιοδήποτε εργαλείο γραφής αποκαλούμενο καταχρηστικά “μολύβι”) θα ζητήσετε ή θα σάς προσφέρουν “ένα μολυβάκι;”.
Έχω καιρό να πιάσω μολύβι (και εδώ που τα λέμε με τους υπολογιστές και στυλό). Μπορώ να πω ότι μού έχει λείψει. Τόσο το τρίξιμό του στο χαρτί, όσο και η αίσθηση του ξύλου: η διαμεσολάβηση της φύσης με τον πολιτισμό.
Το κείμενό μου αυτό είτε ανέβηκε, είτε στάθηκε αφορμή για έμπνευση και από άλλους ιστολόγους και όπως θα παρατηρήσατε, εάν πατήσατε στις συνδέσεις, και διαπαραταξιακά. Το ξέρω ότι ήμουν αμελής και άφησα να περάσει καιρός για να τούς εκφράσω τις ευχαριστίες μου.
Μία ευγενική φωνή στο ραδιόφωνο (update)
Ο enteka δημοσίευσε αυτό το πρωτοχρονιάτικο πόστ (εντεκα της Πρωτοχρονιάς), και με αφορμή το πόστ-μέσα-στο-πόστ ο Αθήναιος άφησε ένα σχόλιο, το οποίο ο enteka το ανέβασε στην καθεαυτή-ποστ-μέσα-στο-πόστ δημοσίευση.
Ενθυμούμενος συγκινημένος ο Αθήναιος, αναφέρεται στις εκπομπές του Ζακ Μεναχέμ*, που ηχογραφούσε η μητέρα του στην Ιερουσαλήμ, και στις εκπομπές, που άκουγε ο ίδιος στην Ελλάδα από την συχνότητα του 9,84 και συγκεκριμένα μία εκπομπη τις παραμονές της Πρωτοχρονιάς του 1987 (ή μήπως του 1988; )
Έτσι με αφορμή τους δύο αυτούς ιστολόγους θυμήθηκα και εγώ τον Ζακ Μεναχέμ.
Τον θυμάμαι, όταν ήμουν μικρό παιδάκι, να ντύνει με την χαρακτηριστική φωνή του παραμύθια ηχογραφημένα στο βινύλιο. Εάν θυμάμαι καλά, ο δίσκος, που είχα ήταν ο Καρυοθραύστης. Η Ορχήστρα να παίζει την σουϊτα και ο Μεναχέμ να αφηγείται. Δεν ξέρω, εάν η φωνή του αφηγητή με έκανε να αγαπήσω την “κλασσική” μουσική, ή η τελευταία με έκανε να προσέξω τον αφηγητή. Το πιθανότερο είναι να υπήρξε αλληλεπίδραση.
Τα χρόνια πέρασαν. Άρχισα να ακούω τους δίσκους μου χωρίς συνοδεία αφηγητή, εκτός εάν πρόκειται για έργα όπως το Ο Πέτρος και ο Λύκος, και για πολλά χρόνια είχα να ακούσω την φωνή του Μεναχέμ. Ώσπου ανακάλυψα ότι έκανε εκπομπές μέσα από τη συχνότητα του 9,84. Όταν τον ανακάλυψα βρισκόμουν στην ύστερη εφηβεία, όπου δύσκολα ξυπνούσα νωρίς τα πρωϊνά του Σαββατοκύριακου. Τον άκουγα, λοιπόν, κάποιες φορές περιστασιακά Κυριακές βράδυ, τότε που μεταδιδόταν η εκπομπή σε επανάληψη και μού ξυπνούσαν οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας.
Όταν πάρα πολλοί αγνοούσαμε οποιαδήποτε μουσική πέρα από την αγγλοσαξωνική, παίζοντάς το δήθεν μοντέρνοι, ή ήμαστε καταβυθισμένοι στα χειρότερα προϊόντα αντίγραφα της “ανατολίτικης” κουλτούρας, στα πλαίσια της άκριτης εξύμνησης της “λαϊκής ψυχής”, ο Μεναχέμ μάς ταξίδευε από την Αθήνα στο Παρίσι και από εκεί στο Αμμάν και στην Βυρηττό περνώντας μέσα από το Μπουένος Άϊρες και την Κούβα κλπ. Ο Μεναχέμ μάς ταξίδευε στις μουσικές του κόσμου, πριν ο όρος γίνει της μόδας και για την χάρη της μουσικής ποικιλλίας. Διότι έχω την εντύπωση πως πολλοί προβάλλουν τις μουσικές του κόσμου, όχι για να ανοίξουν τους ορίζοντές μας, αλλά απλώς για να υποτιμήσουν την αγγλοσαξωνική παραγωγή (που κάποτε την υπερπρόβαλλαν). Χρησιμοποιούν την μουσική του κόσμου, λοιπόν, για αλλότριους σκοπούς.
Στην σημερινή εποχή της δήθεν απλότητας και φιλίας, όπου όλοι προσφωνούνται “Ρε Ριχάρδε”, “Βρε Βιλελμίνη μου”, αλλά ποτέ “Κύριε” ή “Κυρία”, λες και βρισκόμαστε εν Παραδείσω, όπου μόνο ο Θεός είναι ο Κύριος, ο Ζακ Μεναχέμ άνοιγε την εκπομπή του και παρουσίαζε τους συνεργάτες του λέγοντας “ο κύριος Τάδε στην ηχοληψία”, “οι κυρίες Δείνα, στα τηλέφωνα”. Κύριοι και κυρίες, φυσικά, ήταν οι ακροατές, που επικοινωνούσαν μαζί του.
Φαντάζομαι τον Ζακ Μεναχέμ, στα πλαίσια της αστικής ευγένειας, να κάνει εκπομπη φορώντας κουστούμι και γραβάττα, έστω και εάν ξέρει ότι δεν είναι απαραίτητο, καθώς το ραδιόφωνο δεν συνδυάζεται με την εικόνα. Δεν θα είναι ακριβό και φιγουρατζίδικο, αλλά ούτε και σαν βαριεστημένου ψευδηθικολόγου γυμνασιάρχου.
Ο Ζακ Μεναχέμ είναι κατά την γνώμη μου από τις χαρακτηριστικότερες και ευγενικότερες φωνές των ελληνικών ραδιοκυμάτων.
* υποψιάζομαι, γιατί ο Αθήναιος έγραψε του Έλληνα Ζακ Μεναχέμ και νομίζω ότι θα πρέπει να αισθανόμαστε αισχύνη για την προκατάληψή μας να αμφισβητούμε για την ελληνικότητα κάποιου, επειδή ανήκει σε άλλο θρήσκευμα από αυτό της πλειοψηφίας και ιδίως, όταν έχει βιώματα, που δεν θα θέλαμε ούτε καν να τα φανταστούμε.
Ο Ζακ Μεναχέμ απεβίωσε την 15η Μαρτίου του 2008. Ύψιστη τιμή στην μνήμη του δεν είναι τα “ξύλινα” “έφυγε ο τελευταίος μεγάλος” κλπ, αλλά είναι συνάδελφοι και διάδοχοί του στο ραδιόφωνο να διδαχθούν, να διδάξουν και να επεκτείνουν το παράδειγμά του, το ήθος του και την ευγένειά του.
Κάποιοι ινδοευρωπαϊκοί κυνίδες
Παρατηρώ την ονομασία του λύκου σε διάφορες γερμανικές γλώσσες: Wolf (σε Αγγλικά, Γερμανικά, Ολλανδικά), Ulv (σε Δανικά και Νορβηγικά) Úlfur (στα Ισλανδικά). Από την άλλη, ομοίως, παρατηρώ και την ονομασία της αλεπούς σε λατινογενείς γλώσσες, αλλά και στα Αρχαία Ελληνικά: αλώπηξ, vulpes (στα Λατινικά), vulpe (στα Ρουμανικά) volpe (στα Ιταλικά).
Εάν παρατηρήσουμε λίγο προσεκτικά βρίσκουμε να υπάρχουν ομοιότητες. Ο τριβόμενος φθόγγος, που μπορούμε να υποθέσουμε ότι ξεκίνησε από ημίφωνο ή και από φωνήεν (αναφέρομαι στα u-, w- v-), το σύμπλεγμα lp, lv, lf, το οποίο πέρα από το προφανές κοινό l- έχει και τα “συγγενή” (δεν ξέρω, ποιός είναι ο σωστός όρος) p, v, f.
Υπάρχει άραγε περίπτωση στα πολύ παλαιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι μιλούσαν την κοινή Ινδοευρωπαϊκή να υπήρχε μία κοινή λέξη, που χαρακτήριζε και τα δύο ζώα, και η οποία λέξη καθώς εξελίχθηκαν οι γλώσσες επέλεξαν οι μεν να ονομάσουν την αλεπού και οι δε τον λύκο; Αδυνατούσαν οι άνθρωποι να ξεχωρίσουν την αλεπού από τον λύκο, όπως λέγεται-εκτός εάν είναι θρύλος- ότι η ινδική γλώσσα αδυνατεί να ξεχωρίσει το κόκκινο από το πορτοκαλί; Υπήρχε περίπτωση, όντως να μην είχαν ακόμα διαχωριστεί τα δύο αυτά ζώα και να ονόμαζαν έναν κοινό τους πρόγονο; Και πώς να ήταν αυτή η λέξη; Μήπως κάτι σαν *w-lkw(p; )-s;
Η ελληνική λέξη, βέβαια, μού τα χαλάει λίγο. Παρεμβάλλει ένα “ω” μεταξύ “λ” και “π” και δεν γνωρίζω, εάν ποτέ ξεκινούσε με ημίφωνο. Άραγε προφερόταν ποτέ η “αλεπού” στην Ελληνική *walpe:ks; Ήταν άραγε έτσι η εξέλιξη της λέξης; *Fάλπηξ (*walpe:ks)-> *Fαλώπηξ (*walo:pe:ks)-> αλώπηξ (alo:pe:ks)->αλώπηξ (alopiks)-> αλεπού (alepu). Ναι ξέρω, πέρασα απότομα από το “αλώπηξ” στο “αλεπού”, αλλά τώρα, πώς φαγώθηκε το “ξ” και το “ω” έγινε “ε”, δεν γνωρίζω και ακόμα περισσότερο δεν μπορώ να φαντασθώ.
Δεν ξέρω, εάν στο αντίστοιχο σχήμα θα μπορούσαν να βάλω τον “λύκο”, “lupus”, “lobo”, “loup” κλπ. Ναι υπάρχει και εδώ το διαχωρισμένο, βέβαια, “l”, “p”, αλλά έχω την εντύπωση ότι οι συγκεκριμένες λέξεις συγγενεύουν περισσότερο με αυτές που αναφέρονται στο φως, π.χ. luce, Licht κλπ, ενδεχομένως αποτέλεσμα της τάσης του λύκου να ουρλιάζει στο φεγγάρι. πολύ πιθανόν οι Ινδοευρωπαίοια πρόγονοί μας να θεωρούσαν ότι ο λύκος με το ουρλιαχτό του να καλούσε το φεγγάρι να βγει με όλη του την λαμπρότητα και “λύκος” να σήμαινε κάτι σαν “αυτός, που έχει φως”, ή “αυτός, που φέρει το φως”.
Με αφορμή τον σεισμό
Μία, όχι και τόσο ευχάριστη έκπληξη, μας περίμενε σήμερα το πρωί. Φαντάζομαι ότι θα ταρακουνηθήκατε οι περισσότεροι από το σεισμό. 6 Ιανουαρίου, ημέρα των Θεοφανείων δηλαδή, έγινε ο σεισμός και αυτόματα ο νους τρέχει σε έναν άλλο σεισμό, ο οποίος είχε συμβεί σε ημέρα θρησκευτικής εορτής.
Αναφέρομαι στον σεισμό της Λισσαβώνας του 1755, ο οποίος είχε συμβεί την ημέρα των Αγίων Πάντων. Τα φυσικά δεδομένα του σεισμού αυτού δεν νομίζω ότι μπορούν να συγκριθούν με αυτά του σημερινού. Συνυπολογίζοντας επίσης και άλλες παραμέτρους (άγνοια κανόνων ασφαλέιας, επίπεδο πολιτικής μηχανικής κλπ) ο τότε σεισμός είχε οπωσδήποτε περισσότερα θύματα και ζημιές.
Ο συγκεκριμένος σεισμός μπορεί να θεωρηθεί ένα κρίσιμο σημείο καμπής για την Ευρωπαϊκή Ιστορία. Είναι το κρίσιμο σημείο, όπου οι Ευρωπαίοι αρχίζουν να αμφιβάλουν για την πίστη τους στον Θεό. Εδώ η λέξη πίστη δεν έχει τόσο σχέση με την πίστη στην ύπαρξη του Θεού, όσο με την εμπιστοσύνη. Το πίστη στο “έχε μου πίστη”, όταν ρωτά κάποιος “θα τα καταφέρεις;”. Οι άνθρωποι ήταν δύσκολο να συλλάβουν, το πώς γινόταν σε μία βαθιά θρησκευόμενη χώρα και μάλιστα ανήμερα θρησκευτικής εορτής να συμβεί μια τόσο μεγάλη συμφορά.
Απο την άλλη η Επιστημονική Επανάσταση, που ήταν ήδη σε εξέλιξη, είχε κληροδοτήσει στον Διαφωτισμό την αντίληψη ότι ο κόσμος, τό σύμπαν, ήταν μία καλά κατασκευασμένη και προβλέψιμη μηχανή, με μηχανικό-κατασκευαστή και συντηρητή τον Πανάγαθο Θεό. Ήταν από τον σεισμό αυτό και πέρα, που ο Διαφωτισμός θα θέσει τον Θεό στην άκρη θεωρώντας τον απλώς έναν παρατηρητή και καλώντας τους ανθρώπους να αναλάβουν μόνοι τους τις ευθύνες τους. Για αυτό είναι μάλλον λάθος να θεωρούμε τον Διαφωτισμό ως κάποια αθεϊστική κίνηση. Αναμφίβολα θα υπήρχαν και αθεϊστές, αλλά εάν υπήρχε θρησκευτική επίθεση θα ήταν κατά της οργανωμένης θρησκείας (αντικληρικαλισμός), αλλά και του Χριστιανισμού καθώς ο Θεός είχε μετατραπεί στο αφηρημένο Υπέρτατο Ον. Συνεπώς, η πίστη στην ύπαρξη του Θεού (ή του Υπερτάτου Όντος δεν ήταν υπό μαζική αμφισβήτηση) Φυσικά ο σεισμός (επαν)έθεσε το ερώτημα, του πώς γίνεται να επιτρέπει ο Θεός να υπάρχει το κακό κλπ.
Ο σεισμός αυτός είχε σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία και την πολιτική της Πορτογαλίας, οδηγώντας περαιτέρω στην παρακμή της και την υποχώρησή της από τις πρώτες θέσεις της διεθνούς κοινότητας. Καθώς, λοιπον, από κάποιο σημείο και πέρα οι πρώτες θέσεις της διεθνούς κοινότητας κατέχονται από αγγλοσαξωνκές δυνάμεις και όπως λέγεται η ιστορία γράφεται από τους κάθε εποχής νικητές, ή από αυτούς που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις, είναι πιθανότερο να έχετε ακούσει- έστω και ονομαστικά- τους Πιττ, Ντισραέλι, Γλάδστων, Φραγκλίνο, Ουάσιγκτων κλπ, αλλά μάλλον όχι τον Σεβαστιανό-Ιώσηππο ντε Καρβάλιου* ε Μέλου* 1ος Κόμης της Ουέϊρας* και 1ος Μαρκήσιος του Πουμπάλ*. Ο Καρβάλιου ε Μέλου δεν ήταν μέλος της Αριστοκρατίας, τους τίτλους θα τους λάμβανε αργότερα, ορίσθηκε από τον βασιλέα Ιώσηππο Ι της Πορτογαλλίας, “Πρωθυπουργός”. Πραγματιστής θα μείνει γνωστός για τις εξής του ρήσεις: “Και τώρα; Θάβουμε τους νεκρούς και τρέφουμε τους ζωντανούς“, όταν ρωτήθηκε τί πρόκειται να κάνουν και “Κάποτε θα θεωρούνται μικροί“, όταν τού έγινε η παρατήρηση ότι ανοικοδομώντας την πόλη έδωσε εντολή για την κατασκευή υπερβολικά μεγάλων δρόμων.
Ζητώντας, μέσω των ενοριών, στοιχεία για τον σεισμό και τις επιδράσεις του (μετασεισμοί,ζημίες, θύματα κλπ), αλλά και ανοικοδομώντας την πόλη βάσει ξύλινων προτύπων κτηρίων, τα οποία δοκιμάζονταν από επί τούτου παρελαύνοντα στρατεύματα σε προσπάθεια προσομοίωσης σεισμών, θα θέσει τις βάσεις για την επιστήμη της σεισμολογίας (και θα μπορούσαμε να πούμε και της πολιτικής μηχανικής).
*ελπίζω να τα έχω μεταγράψει σωστά ως προς την προφορά
Δείτε: εδώ, εδώ, εδώ, (στο τελευταίο διάφορες παραπομπες, δεν τις είδα όλες)
The Globe
Το βιβλίο “τομίδιο” The Globe του Πρέσβεως ε.τ. Βύρωνος Θεοδορώπουλου είναι ένα μικρό και ευχάριστο βιβλιαράκι, το οποίο διαβάζεται άνετα σε μερικές ώρες και αρκετά χαλαρά. Ο τίτλος του πονήματος έχει ως αφορμή το ομώνυμο θέατρο του μεγάλου Άγγλου δραματουργού Γουιλλιέλμου Σεισολόγχη (χα χα χα, ας κάνω και λίγο γλωσσολογικό χιούμορ). Με αφορμή την επωνυμία του ομωνύμου θεάτρου, το οποίο είχε ο μεγάλος Ελισαβετιανός δραματουργός, αλλά και με τα αποσπάσματα από το Όπως σάς αρέσει ( Μια σκηνή ο κόσμος όλος/ Και τίποτα παρά ηθοποιοί οι άντρες και οι γυναίκες/ Που μπαίνουν και βγαίνουν στην σκηνή/Και σε όσο καιρό τούς αναλογεί ρόλους πολλούς θα παίξουν)* και τον Ιούλιο Καίσαρα (Για πόσες εποχές απο ‘δώ και πέρα/θα ανεβάζεται το θέατρό μας/σε πολιτείες αγέννητες και άγνωστες γλώσσες), ο συγγραφέας μάς παρουσιάζει το νέο παγκόσμιο περιβάλλον, στο οποίο καλούνται να ασκήσουν τα καθήκοντά τους οι νέοι διπλωμάτες. Ένας κόσμος αρκετά “δυσκολότερος” από αυτόν στον οποίο κλήθηκε να προσφέρει τις υπηρεσίες του. Σε σχέση με τον δικό του “κόσμο” ο σημερινός είναι τόσο πλατύτερος, περιλαμβάνοντας τον όλο, αλλά και βαθύτερος. Αντιθέτως, στην εποχή του ο κόσμος ήταν στενότερος και ρηχότερος. Περιλάμβανε κυρίως τα γειτονικά Κράτη, άντε και τις υπερδυνάμεις και πρωτίστως τα θέματα υψηλής πολιτικής. Σήμερα η διάκριση αυτή μάλλον έχει πεσει σε αχρηστία. Ο σύγχρονος διπλωμάτης ασχολείται με θέματα αμιγούς πολιτικής (π.χ συμμαχίες κλπ), αλλά και με θέματα “ταπεινότερα”, όπως αυτό της πορείας της παγκόσμιας τιμής των δημητριακών. Και είναι συνήθως αυτά τα ταπεινά θέματα, τα οποία επιρρεάζουν την καθημερινότητά μας.
Πέρα από τους κλασσικούς δρώντες της διεθνούς πολιτικής, δηλαδή τα Κράτη και τους Διεθνείς οργανισμούς αναφέρει και τους νέους, όπως είναι οι μη-κυβερνητικές οργανώσεις, διάφορες εκφάνσεις της Κοινωνίας των Πολιτών αλλά και το blogging.Μού φαίνεται απίστευτο, που ένας σχεδόν ενενηντακονταετής άνθρωπος γνωρίζει, έστω και ονομαστικά το blogging. Είναι αλήθεια ότι εμφανίζεται λίγο διστακτικός απέναντι στο φαινόμενο, καλεί σε προσοχή τους σύγχρονους διπλωμάτες, αλλά θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι το “άγχος” του δεν οφείλεται μόνο στο προκεχωρημένο της ηλικίας του, καθώς θα έχετε όλοι παρατηρήσει ότι υπάρχουν και μπλογκ, που λαϊκίζουν.
Με λίγα λόγια είναι ένα εύκολο στην ανάγνωση, αλλά όχι απλοϊκό, βιβλίο που αξίζει να το διαβάσει κανείς γραμμένο από έναν συγγραφέα, ο οποίος συνδυάζει την σοφία της προκεχωρημένης ηλικίας με την ευρύτητα του πνέυματος.
*Δική μου εκ του προχείρου μετάφραση.
ΥΓ: Καθώς η δημοσίευση αυτή ανεβαίνει ανήμερα την Πρωτοχρονιά εύχομαι σε όλους ιστολόγους, σχολιαστές, αναγνώστες και μη μια καλή, ευτυχισμένη και δημιουργική χρονιά.
